31 مامىر, 2016

وتكەنسىز بولاشاق جوق

412 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
ERA_8447+استاناداعى ۇلتتىق مۋزەيدە ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە ارنالعان «قارلاگ» ارحيپەلاگى» زاماناۋي كوركەمونەر جۇمىستارىنىڭ كورمەسى ءوتتى. «قارلاگ» ارحيپەلاگى» – زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى نۇرلان دۋلاتبەكوۆ پەن قازاقستاننىڭ زاماناۋي سۋرەتشىلەرى سىرلىبەك بەكبوتاەۆتىڭ, الماگۇل مەڭلىباەۆانىڭ, اينۇر سادەنوۆانىڭ جوباسى. شارانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ازاماتتاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل كورمەنىڭ ماقساتى – جۇرتشىلىققا تاريحتىڭ ەڭ ءبىر قانقۇيلى كەزەڭدەرىنىڭ ءبىرى سانالاتىن زۇلماتتىڭ تابيعاتى مەن تەرەڭدىگىن جەتكىزۋ جانە قازاقستان تاريحىنىڭ 1930-1956 جىلدارداعى بۇرمالانعان پاراقتارىن قالپىنا كەلتىرۋ. سول كەزەڭدە 11 لاگەردە (ال­جير, قارلاگ, ستەپلاگ, داللاگ, پەسچانلاگ, كامىشلاگ, جەزقاز­عانلاگ, اقتوبە, پەتروپاۆل, كەڭگىر جانە وسكەمەن لاگەرلەرى) ايداۋدا بولىپ, ازاپ شەككەن ميلليوننان استام تۇتقىننىڭ اۋىر تاعدىرىن زاماناۋي كوركەمونەر ارقىلى سيپاتتاۋ. جيىندا ءسوز العان قازاق­ستان حالقى اسسامبلەياسى ءتور­اعا­سىنىڭ ورىنباسارى ەرالى توع­جانوۆ جازىقسىز جانداردىڭ كوز جاسىنا سۋارىلعان ساياسي قۋعىن-سۇرگىن كەزەڭى تۋرالى ايتقاندا, تاريحتان تاعىلىم, وتكەننەن ساباق الۋدى ۇمىتپاۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. «بۇگىنگى شارانىڭ باس­تى ماقساتى – قاسىرەتتى جىلداردا ورىن العان وقيعالار ارقىلى جاس ۇرپاقتى زۇلماتتى كەزەڭ تۋرالى حاباردار ەتۋ, مۇنداي قۋ­عىن-سۇرگىننىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋ», – دەدى ە.توعجانوۆ. سونىمەن, مۋزەي زالدارىنىڭ بىرىندە سەگىز ينستاللياتسيا كوپشى­لىك نازارىنا ۇسىنىلدى. ماسەلەن, سۋرەتشى الماگۇل مەڭلى­باەۆانىڭ «شانەل №5» پار­فيۋمى اتاۋىمەن قويىلعان ەكسپوزيتسيالارى نازىكتىگىنە, انا بولعانىنا قاراماستان, الجير تۇتقىنىنا اينالعان جازىقسىز ايەلدىڭ ەستەلىگىنە قۇرىلعان. تۇتقىن پورترەتى رەتىندە كوكو شانەلدىڭ بەينەسى الىنعان. پور­ترەت تۇتقىندار كيەتىن ارنايى كيىم – «فۋفايكالارمەن» كور­كەمدەلگەن. ال نۇرلان دۋلات­بەكوۆتىڭ كارلاگ تۋرالى كىتاپ ينستاللياتسياسىندا رەپرودۋكتسيا­لار البومى, فوتوالبومدار, وچەركتەر, تاريحتار, فاكتىلەر, زەرتتەۋلەر, ستاتيستيكالار, كەس­تەلەر, كارتالار مەن ەستەلىكتەر جيناقتالعان. يدەيا اۆتورىنىڭ ميسسياسى – قاتال تاعدىرىنا, اتىنا تاڭىلعان جالاعا قاراماستان, جاقسىلىقتان ۇمىتتەرىن ۇزبەگەن جاندار, ياعني ساياسي تۇتقىندار تۋرالى شىندىقتى جەتكىزۋ. كورمە 15 شىلدەگە دەيىن جالعاسادى. ءلايلا ەدىلقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار