استاناداعى ۇلتتىق مۋزەيدە ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە ارنالعان «قارلاگ» ارحيپەلاگى» زاماناۋي كوركەمونەر جۇمىستارىنىڭ كورمەسى ءوتتى. «قارلاگ» ارحيپەلاگى» – زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى نۇرلان دۋلاتبەكوۆ پەن قازاقستاننىڭ زاماناۋي سۋرەتشىلەرى سىرلىبەك بەكبوتاەۆتىڭ, الماگۇل مەڭلىباەۆانىڭ, اينۇر سادەنوۆانىڭ جوباسى.
شارانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ازاماتتاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل كورمەنىڭ ماقساتى – جۇرتشىلىققا تاريحتىڭ ەڭ ءبىر قانقۇيلى كەزەڭدەرىنىڭ ءبىرى سانالاتىن زۇلماتتىڭ تابيعاتى مەن تەرەڭدىگىن جەتكىزۋ جانە قازاقستان تاريحىنىڭ 1930-1956 جىلدارداعى بۇرمالانعان پاراقتارىن قالپىنا كەلتىرۋ. سول كەزەڭدە 11 لاگەردە (الجير, قارلاگ, ستەپلاگ, داللاگ, پەسچانلاگ, كامىشلاگ, جەزقازعانلاگ, اقتوبە, پەتروپاۆل, كەڭگىر جانە وسكەمەن لاگەرلەرى) ايداۋدا بولىپ, ازاپ شەككەن ميلليوننان استام تۇتقىننىڭ اۋىر تاعدىرىن زاماناۋي كوركەمونەر ارقىلى سيپاتتاۋ.
جيىندا ءسوز العان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ جازىقسىز جانداردىڭ كوز جاسىنا سۋارىلعان ساياسي قۋعىن-سۇرگىن كەزەڭى تۋرالى ايتقاندا, تاريحتان تاعىلىم, وتكەننەن ساباق الۋدى ۇمىتپاۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. «بۇگىنگى شارانىڭ باستى ماقساتى – قاسىرەتتى جىلداردا ورىن العان وقيعالار ارقىلى جاس ۇرپاقتى زۇلماتتى كەزەڭ تۋرالى حاباردار ەتۋ, مۇنداي قۋعىن-سۇرگىننىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋ», – دەدى ە.توعجانوۆ.
سونىمەن, مۋزەي زالدارىنىڭ بىرىندە سەگىز ينستاللياتسيا كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. ماسەلەن, سۋرەتشى الماگۇل مەڭلىباەۆانىڭ «شانەل №5» پارفيۋمى اتاۋىمەن قويىلعان ەكسپوزيتسيالارى نازىكتىگىنە, انا بولعانىنا قاراماستان, الجير تۇتقىنىنا اينالعان جازىقسىز ايەلدىڭ ەستەلىگىنە قۇرىلعان. تۇتقىن پورترەتى رەتىندە كوكو شانەلدىڭ بەينەسى الىنعان. پورترەت تۇتقىندار كيەتىن ارنايى كيىم – «فۋفايكالارمەن» كوركەمدەلگەن. ال نۇرلان دۋلاتبەكوۆتىڭ كارلاگ تۋرالى كىتاپ ينستاللياتسياسىندا رەپرودۋكتسيالار البومى, فوتوالبومدار, وچەركتەر, تاريحتار, فاكتىلەر, زەرتتەۋلەر, ستاتيستيكالار, كەستەلەر, كارتالار مەن ەستەلىكتەر جيناقتالعان. يدەيا اۆتورىنىڭ ميسسياسى – قاتال تاعدىرىنا, اتىنا تاڭىلعان جالاعا قاراماستان, جاقسىلىقتان ۇمىتتەرىن ۇزبەگەن جاندار, ياعني ساياسي تۇتقىندار تۋرالى شىندىقتى جەتكىزۋ.
كورمە 15 شىلدەگە دەيىن جالعاسادى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
استاناداعى ۇلتتىق مۋزەيدە ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە ارنالعان «قارلاگ» ارحيپەلاگى» زاماناۋي كوركەمونەر جۇمىستارىنىڭ كورمەسى ءوتتى. «قارلاگ» ارحيپەلاگى» – زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى نۇرلان دۋلاتبەكوۆ پەن قازاقستاننىڭ زاماناۋي سۋرەتشىلەرى سىرلىبەك بەكبوتاەۆتىڭ, الماگۇل مەڭلىباەۆانىڭ, اينۇر سادەنوۆانىڭ جوباسى.
شارانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ازاماتتاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل كورمەنىڭ ماقساتى – جۇرتشىلىققا تاريحتىڭ ەڭ ءبىر قانقۇيلى كەزەڭدەرىنىڭ ءبىرى سانالاتىن زۇلماتتىڭ تابيعاتى مەن تەرەڭدىگىن جەتكىزۋ جانە قازاقستان تاريحىنىڭ 1930-1956 جىلدارداعى بۇرمالانعان پاراقتارىن قالپىنا كەلتىرۋ. سول كەزەڭدە 11 لاگەردە (الجير, قارلاگ, ستەپلاگ, داللاگ, پەسچانلاگ, كامىشلاگ, جەزقازعانلاگ, اقتوبە, پەتروپاۆل, كەڭگىر جانە وسكەمەن لاگەرلەرى) ايداۋدا بولىپ, ازاپ شەككەن ميلليوننان استام تۇتقىننىڭ اۋىر تاعدىرىن زاماناۋي كوركەمونەر ارقىلى سيپاتتاۋ.
جيىندا ءسوز العان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ جازىقسىز جانداردىڭ كوز جاسىنا سۋارىلعان ساياسي قۋعىن-سۇرگىن كەزەڭى تۋرالى ايتقاندا, تاريحتان تاعىلىم, وتكەننەن ساباق الۋدى ۇمىتپاۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. «بۇگىنگى شارانىڭ باستى ماقساتى – قاسىرەتتى جىلداردا ورىن العان وقيعالار ارقىلى جاس ۇرپاقتى زۇلماتتى كەزەڭ تۋرالى حاباردار ەتۋ, مۇنداي قۋعىن-سۇرگىننىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋ», – دەدى ە.توعجانوۆ.
سونىمەن, مۋزەي زالدارىنىڭ بىرىندە سەگىز ينستاللياتسيا كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. ماسەلەن, سۋرەتشى الماگۇل مەڭلىباەۆانىڭ «شانەل №5» پارفيۋمى اتاۋىمەن قويىلعان ەكسپوزيتسيالارى نازىكتىگىنە, انا بولعانىنا قاراماستان, الجير تۇتقىنىنا اينالعان جازىقسىز ايەلدىڭ ەستەلىگىنە قۇرىلعان. تۇتقىن پورترەتى رەتىندە كوكو شانەلدىڭ بەينەسى الىنعان. پورترەت تۇتقىندار كيەتىن ارنايى كيىم – «فۋفايكالارمەن» كوركەمدەلگەن. ال نۇرلان دۋلاتبەكوۆتىڭ كارلاگ تۋرالى كىتاپ ينستاللياتسياسىندا رەپرودۋكتسيالار البومى, فوتوالبومدار, وچەركتەر, تاريحتار, فاكتىلەر, زەرتتەۋلەر, ستاتيستيكالار, كەستەلەر, كارتالار مەن ەستەلىكتەر جيناقتالعان. يدەيا اۆتورىنىڭ ميسسياسى – قاتال تاعدىرىنا, اتىنا تاڭىلعان جالاعا قاراماستان, جاقسىلىقتان ۇمىتتەرىن ۇزبەگەن جاندار, ياعني ساياسي تۇتقىندار تۋرالى شىندىقتى جەتكىزۋ.
كورمە 15 شىلدەگە دەيىن جالعاسادى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
كوكتەمگى ەگىسكە دايىندىق پىسىقتالدى
قوعام • بۇگىن, 00:07
يندونەزيا ەلشىسى ورالدىق عالىمدارمەن كەزدەستى
عىلىم • كەشە
بالاباقشالاردا تسيفرلىق باقىلاۋ تاجىريبەسى جۇرگىزىلىپ جاتىر
ايماقتار • كەشە
ەلىمىزدىڭ بەس وڭىرىندە سۋ تاسقىنى قاۋپى جوعارى
قازاقستان • كەشە
40 گرادۋسقا دەيىن اياز: ەلىمىزگە اركتيكالىق سۋىق كەلەدى
اۋا رايى • كەشە
استانا اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى ۋاقىتشا جابىلادى
ەلوردا • كەشە
الەمدىك ەكونوميكانىڭ جاڭا كارتاسى: قازاقستان قاي ورىندا؟
ەكونوميكا • كەشە