«جىبەك جولىنداعى

قىتاي ارمانى – ماڭگىلىك ءماشراپ» مۋزىكالىق قويىلىمى كورسەتىلدى كەز كەلگەن ەلدىڭ ءداستۇرىن دارىپتەپ, تاريحىن تانىتاتىن وزىندىك ونەر سالاسى بولادى. ال تەاتر – الەم ەلدەرىنىڭ بارىنە ورتاق دۇنيە. ءوزىمىز تاماشالاپ قايتقان قويىلىم ۇيعىر ۇلتىنىڭ سالت-داستۇرىنەن, تۇرمىس-تىرشىلىگىنەن حابار بەرەدى. اتالعان قويىلىمنىڭ باس رەجيسسەرى ءارى باستى ءرولدى سومداعان قحر مادەنيەت قاۋىمداستىعىنىڭ ءتورايىمى, اتاقتى ۇيعىر ۇلتى­نىڭ ءبيشىسى ءدىلنار ابدۋللا بولدى. ال «ءماشراپ» ءسوزىنىڭ ءمانى مەن ماعىناسىنا كەلەتىن بول­ساق, بۇل ءسوز ۇيعىر تىلىنەن اۋدار­عاندا, «باسقوسۋ», «جيىن» دەگەندى بىلدىرەدى ەكەن. ونى ءان-بي ءماش­راپى, ويىن ءماشراپى, ايتىس ءماشراپى دەگەن سياقتى تۇرلەرگە بولۋگە بولادى. بۇل نەگىزىنەن قحر-ءدىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندە كوپ تارالعان. قويىلىمعا اۋىسساق. جەتى ءبو­لىمنەن تۇراتىن قويىلىمنىڭ العاشقىسى «بەسىك» دەپ اتالادى. مۇندا كىشكەنتاي نارەستەنىڭ دۇنيەگە كەلۋى, ونى كوپشىلىككە كورسەتۋى, اتا-انانىڭ قۋانىشى بەينەلەنەدى. ءسابي ەرجەتىپ, ونەرگە قۇشتار بولىپ وسەدى. ونىڭ وسى تالابىن بايقاعان اكەسى بالاسىن ۇستازعا ەرتىپ بارادى. سول جەردە بالا ۇستازدىڭ قويعان سۇراعىنا سۇرىنبەي جاۋاپ بەرىپ, كۇي تارتۋ ارقىلى ءوز ونەرىن ورتاعا سالادى. تاماشالاپ وتىرعاندار تامسانا قول سوعىپ, ۇستاز ونى ءوزىنىڭ شاكىرتى ەتىپ قابىلداپ, تالابىن ۇشتايدى. «جاس تالشىق» دەپ اتالاتىن بولىمدە ۇيعىر ۇلتىنىڭ سالت-ءداستۇرى كەڭىنەن سۋرەتتەلەدى. ولار وزدەرىنىڭ عۇرپى بويىنشا ءار جىلدىڭ 21 ناۋرىزى كۇنى – ناۋرىز مەيرامىنىڭ قارساڭىندا ساحناعا سالتاناتتى تۇردە ءماشراپتىڭ جاس ونەرپازىن شىعارىپ, ونىڭ ونەرىن تاماشالاۋعا جينالادى. بۇل ءبولىمنىڭ تاعى ءبىر ماق­ساتى – كوكتەمنىڭ كەلۋىمەن الەم­نىڭ جاڭارعانىن, تابيعاتتىڭ تازارعانىن كورسەتۋ. ودان كەيىنگى ءبولىم ورمان اراسىنداعى دەمالىسپەن جالعاسادى. وندا شارۋا­دان بوساعاندار ءان ايتىپ, بي بيلەپ كوڭىل كوتەرەدى. ەكى جاستىڭ ۇيلەنۋ تويى سۋرەتتەلەتىن ءبولىم قويىلىمنىڭ قىزىعىن قىزدىرا ءتۇستى. ول جەردەن ۇيعىر حالقىنىڭ ۇيلەنۋ تويىنداعى سالت-ءداستۇرىن كوردىك. اسىرەسە, باسىنا كەسە قويىپ بيلەگەن قىزداردىڭ ءبيى ەلدى ەرەكشە كۇيگە بولەدى. سوڭعى كورىنىستە بارلىعى قوسىلىپ بي بيلەپ, ءان سالادى. ونىڭ نەگىزگى ءمانى ءداستۇر جالعاستىعىن دارىپتەۋ, ونەر ساباقتاستىعىن كورسەتۋ بولىپ تابىلادى. ءبىراز جىلدان بەرى شىڭجاڭ ونەر تەاترىنىڭ ءان-بي ءانسامبلى الەمنىڭ 90-عا جۋىق مەملەكەتىن ارالاپ, ءوز ونەرىن كورسەتىپ ءجۇر. اتالعان ونەر ۇجىمىنىڭ سوڭعى كونتسەرتى 1 شىلدە كۇنى الماتى قالاسىندا وتەتىنىن ەستەرىڭىزگە سالامىز. راۋان قايدار, «ەگەمەن قازاقستان» استانا