ارلى تۋعان ارداقتى اعا

ءومىر دەگەنىڭىز سىناق بولار, بالكىم؟! ادام بالاسى ءبىزدىڭ ارقايسىمىز سول ءومىر سىناعىنان كۇن سايىن ءوتىپ تە كەلە جاتقاندايمىز. جانە دە سول ءوز سىناعىن الار ءومىر ۇستازدىڭ الدى كەي-كەيدە قاتال بولىپ كەلەرى دە بار. كەيدە ءبىر توسىننان توسىپ الار cول ءبىر سىندارلى تۇستارىنىڭ وتكەلىنەن سۇرىنبەي ءوتۋدىڭ ءوزى جانىڭنان بۇرىن ارىڭدى قينايتىنى دا بار ەكەن. ار دەمەكشى, سول ارلى بولىپ ءومىر ءسۇرۋدىڭ ءوزى دە وڭاي ما وسى كۇندەرى؟!. ومىردەن ۇققانى دا وسى بولدى. شىعار كۇننىڭ شۋاعى مەن شاپاعاتىنا مالىنىپ, الاسا ءبىر قارا تاۋلار مەن اق تاۋلاردىڭ اراسىندا جاتقان شاعىن عانا تاۋشىق اۋىلىنا كەلگەن سايىن سول ار جايلى ويلايتىنى بار. قۇمدا قالعان قيا جولى مەن ءىزى دە بار ءلاززات قيىنوۆ ءوزىنىڭ ار الدىنداعى ادامي جاۋاپكەرشىلىگىن قالاي كوتەرىپ كەلە جاتقاندىعى جايلى ەسەبىن ەڭ اۋەلى ءوز تۋعان جەرىنىڭ الدىندا ۇستايتىنى دا بار. ولاي بولاتىنى, وسى تاۋشىقتىڭ توپىراعىندا ومىرگە كەلدى, كىندىگى كەسىلدى, جارىق الەمگە كوزىن اشتى, كەڭ دۇنيەگە العاشقى قادامىن دا وسى ارادا جاسادى. راس, كوڭىلىنىڭ تولقيتىنى دا بار. كوڭىل شىركىن نەگە تولقىماسىن؟! ەسەيىپ, ەر جەتىپ, ازامات بولىپ تۋعان ەلى مەن تۋعان حالقىنىڭ ارداقتى ۇلى, بەلگىلى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى دارەجەسىنە دەيىن كوتەرىلسە دە, ايتەۋىر ءوزىنىڭ پەرزەنتتىك ءبىر پارىزىن وتەي الماي كەلە جاتقانداي سەزىنەر ەدى. دەسە دە, نە ءبىر سىناقتاردان سۇرىنبەي ءوتىپ كەلە جاتقانى دا انىق. تىم-تىم ەرتەدە, الماتىداعى قازاق پوليتەحنيكالىق ينستي­تۋتىنىڭ ءبىرىنشى كۋرس ستۋدەنتى بولىپ جۇرگەن شاعىندا لەبەدەۆ دەگەن ۇستازىنىڭ دا توسىن ءبىر سىنىنان سۇرىنبەگەن ەدى. ەمتيحانعا كىرگەن بەتتە, ءبىر بيلەتتى الدى دا, سونداعى سۇراققا بىردەن جاۋاپ بەرگىسى كەلدى. – اسىقپاڭىز! ابدەن ويلانىپ العانىڭىز دۇرىس شىعار؟! ۇستازى وسىنى ايتتى. ستۋدەنت تە ءوزىنىڭ قايسارلىعىنا باسىپ, بىردەن جاۋاپ بەرگىسى كەلدى. «مەن ءبارىن دە بىلەمىن» دەپ تۇرعان مىنا ءبىر ەكى كوزىندە جارقىلى بار جاس جىگىتتىڭ قايسارلىعى لەبەدەۆتىڭ دە ىشتەگى ءبىر نامىسىن وياتقانداي بولدى دا, «مۇنىڭ دا اۋسەلەسىن ءبىر كورىپ الايىن» دەگەن ويمەن جاۋاپ بەرۋگە شاقىرعان. بايقارسىڭ, ساسار ەمەس مىنا ءبىر سارى اۋىز بالاپان ستۋدەنت. تاڭدايى تاقىلداپ, ءار ءسوزىن نىعارلاي ايتىپ, بيلەتتەگى ءار سۇراققا تۇششىمدى جاۋاپ بەرىپ تۇر. ءتىپتى, مۇدىرەر دە ەمەس! – تاعى ءبىر بيلەت الىڭىز!.. ۇستازىنىڭ بۇل ايتقانىن دا ەكى ەتپەي, ەكىنشى بيلەت الىپ, سول بيلەتتى قولىندا ۇستاعان قالپى, تاعى دا تاقىلداي جونەلدى. ءتىپتى, ءسوزىن ءبولۋدىڭ ءوزى مۇمكىن ەمەس. – تاعى دا ءبىر بيلەت الىڭىز!.. ەش قىمسىنباستان ءۇشىنشى رەت بيلەت الىپ, ونداعى سۇراقتارعا دا مۇدىرمەستەن جاۋاپ بەرە باستادى. – بولدى! سىناقتان سۇرىنبەي ءوتتىڭىز, بارا بەرىڭىز! – دەدى ۇستازى. كەتە باردى! مىنە, سونداعى ءبىر سىناقتان سۇرىنبەي ءوتىپ كەتە بەرگەننەن كەيىنگى ءومىرى دە سولاي قالىپتاسقان سىڭايلى. بالا كۇنىنەن بىلىمگە قۇشتار بولسا, ول دا ءوزىن دۇنيەگە اكەلگەن اناسى مەن اكەسىنىڭ بويىنا دارىتقان قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى. اكەسى كەتەباي دا, اناسى قانزيا دا ۇستازدار ەدى. ەكەۋى دە بار عۇمىرلارىن اۋىل مەكتەبىندە ۇستازدىقپەن وتكىزىپ, قاراپايىم تىرشىلىك قۇردى. وزدەرىنىڭ سول قاراپايىم تىرشىلىكتەرىنە شۇكىرشىلىك ەتەتىن دە, بار تىلەۋلەرى وسى ءبىر قايسار ۇلدارىنىڭ ۇستىندە بولدى. ونان سوڭ كەتەباي ءوز اكەسى قيىننىڭ سوناۋ وتىزىنشى جىلداردىڭ اشارشىلىعى باستالعان تۇستا اۋقاتتىلاۋ تۇراتىن اپاسى مەن جەزدەسىن ىزدەپ شىعىپ, ولاردان دا تالعاجۋ قىلاتىن ەشنارسە الا الماي, ارىپ-اشىپ كەرى ورالىپ كەلە جاتقانىندا جول ۇستىندە نايزاعاي ءتۇسىپ, مۇردەسىنىڭ دە ايدالادا قالعانى بار ەدى. بەس جاسىندا اكەسىنىڭ سوڭىندا شىرىلداپ قالعان كەتەبايدىڭ ولمەي وسى كۇنگە جەتكەنىنە شۇكىرشىلىك قىلاتىنى دا وسىدان كەيىن بولسا كەرەك. Cول اتا-انانىڭ بار ءۇمىت كۇتكەنى وسى ءلاززاتى بولسا, ول دا الماتىداعى وقۋىن ءبىتىرىپ كەلىپ, جەتىبايدا مۇناي ءوندىرۋ سالاسىندا ءوزىنىڭ العاشقى قادامىن باستادى. ماڭعىستاۋدىڭ اۋەلدەن كەندى ولكە بولعاندىعى جايلى كونە تاريحتىڭ ءوز ايتارى دا بار. ەجەلگى ۇلى جىبەك جولىنىڭ دالالىق تارماعىنىڭ ماڭعىستاۋ تۇبەگى ارقىلى وتەر تۇسىنداعى كاسپي تەڭىزىنىڭ تۇتاسا بىتكەن بويىنداعى بايلىققا كىمنىڭ نازارى قادالمادى دەيسىز؟! ءتىپتى, سوناۋ ون سەگىزىنشى عاسىردىڭ وزىندە ورىس پەن اعىلشىن عالىمدارى مەن ساياحاتشىلارى ءبىر-بىرىمەن جارىسىپ تا, ءبىر-بىرىنەن جاسىرىنىپ تا بۇل ولكەنىڭ بار سىرىن اشۋعا تىرىستى. سول ون سەگىزىنشى عاسىردىڭ جەتپىسىنشى جىلدارى ورىس عىلىم اكادەمياسىنىڭ عالىمدارى ەدۋارد ەۆەرسمان مەن گريگوري كارەلين بۇل ولكەنىڭ تابيعاتىنا عانا ەمەس, كەن بايلىقتارىنا دا اسا مۇقيات زەر سالا باستادى. ءتىپتى, كارەليننىڭ 1832 جىلعى ءوز ەكسپەدي­تسياسىنىڭ جولجازبا كىتابىنا «مەن ءبىر تاماشانى كوردىم. ەسكەگىمىز قايراڭعا تيگەن سايىن مايلى جاسىل بىردەڭەلەر سۋ بەتىنە ءجۇزىپ شىعا بەردى. سولاردى تەكسەرىپ كورىپ ەدىك, كاسپيدىڭ باتىس جاعالاۋى مەن شىعىس جاعالاۋى شىلقي بوگىپ جاتقان تاپ-تازا اق مۇناي بولىپ شىقتى», – دەپ جازعان. سونداي-اق, 1840 جىلى ماڭعىستاۋ تۇبەگىندە بولعان اعىلشىن وفيتسەرى دجوردج اببوتتىڭ دا بۇل ولكەنىڭ بايلىعىن ءىشى سەزگەنى بار-دى. مۇنى ايتاسىز, 1871 جىلى پاتشا سارايىنىڭ كەن ىستەرى جونىندەگى كەڭەسشىسى, ينجەنەر-كنياز تسۋلۋكيدزە ماڭعىستاۋدىڭ كومىرىنىڭ دە ءوندىرىس ءۇشىن پايدالى ەكەندىگىن تانىپ, ءتىپتى, ول تارتالى, اپاجار قۇدىقتارىنىڭ ماڭايىنان قازىلىپ الىنعان تاس كومىردى سول كەزدەگى بۋمەن جۇرەتىن «بۋحارەتس» شحۋناسىنىڭ قازاندىعىنا جاعىپ تا كورگەن دەسەدى. سول كنيازىڭ ءوزىنىڭ شحۋناسىمەن ماڭعىستاۋدىڭ كومىرىمەن سارىتاس ايلاعىنان شىعىپ, قۇلالى ارالىنا, ودان تۇپقاراعان مۇيىسىنە دەيىن ءجۇز قىرىق شاقىرىم جول جۇرسە كەرەك. مۇنى بىلگەن «كاۆكاز جانە مەركۋري» قوعامى تەڭىز ىستەرى باسقارۋشىسى, ءبىرىنشى دارەجەلى كاپيتان الەكساندر ەلفەسبەرگ جەرگىلىكتى قازاقتاردان كوكتەمگە دەيىن 50 مىڭ پۇت كومىر قازىپ, سول كەزدەگى نيكولاەۆسكايا ستانيتساسىنا, ال قازىرگى باۋتين پورتىنا جەتكىزىپ بەرۋدى سۇراعان كورىنەدى. مىنە, بۇل ماڭعىستاۋ سياقتى عاجايىپ ولكەنىڭ كەن بايلىقتارىن يگەرۋدىڭ العاشقى ءبىر ءساتى بولسا كەرەك-ءتى. ەندى, مىنە, سول ماڭ­عىستاۋدىڭ مول كەنىن, سونىڭ ىشىندە مۇنايىن الۋدى يگەرۋ ءۇشىن كەتەبايدىڭ ءلاززاتى دا ءوز تۋعان توپىراعىنا تابانىن تىرەدى. ۇيدەگى اكە مەن انا جوعارى وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ, جەتىبايعا جەتكەن سول بالاسىنىڭ تىلەۋىن تىلەۋمەن شۇكىر­شىلىك ەتىپ, ىشتەي عانا قۋانعان-دى. وزەكتى ءومىر وتىندە عۇمىر كەشىپ كەلە جاتقان ادام بالاسىنىڭ تاعدىرى قالاي بولىپ قالىپتاسارىن ءبىر جاراتقان عانا بىلسە كەرەك. الماتىدان جوعارى ءبىلىم الىپ كەلگەنىمەن, مىنا ءلاززاتىنىڭ دا الداعى تاعدىرى قالاي بولارىنا الاڭداعانى دا بولار, اكە مەن انانىڭ ىشتەي عانا قۋانعاندارى! قۇز قيادان شالار قىراننىڭ تاعدىرىن تىلەمەگەنى دە انىق. الايدا, ادام بولسا ەكەن دەپ تاڭىرىنە يشارا جاساعاندارى كۇمانسىز. ءتاڭىر سول تىلەۋلەرىن بەرگەندەي جەتىبايدا ءجۇرىپ جەتىلگەنى بار. اۋەلدە مۇناي مەن گاز ءوندىرۋدىڭ قاراپايىم وپەراتورى, ودان سوڭ گەولوگيالىق ءبولىمنىڭ اعا ينجەنەرى سياقتى قاتارداعى مامان ءلاززات كەتەباي ۇلىنىڭ بۇل ۇلكەن دە بەلەستى جانە ابىرويلى ءومىر جولىنىڭ العاشقى باسپالداعى ەدى. ءلاززات اعانىڭ جەتىبايدا وتكىزگەن التى جىلى ونىڭ ءومىر تانۋ كەزەڭى بولدى. ءومىر تانۋ دەگەنىڭ ادام تانۋ بولسا كەرەك-ءتى. ويتكەنى, سان الۋان مىنەزدى ادام بالاسىنىڭ بىردە شارىقتاپ كەتەر, بىردە ءپاس تارتار كوڭىلى مەن كۇيىنەن ۇعىنار سىر بولادى. الايدا, ونى تانىپ الۋ ءۇشىن دە, اۋەلى ءوزىنىڭ كوكىرەگىڭ زەرەك بولعانى ابزال. ال, ءلاززات اعا بولسا, سول ادامداردىڭ جاندۇنيەسىن تۇسىنۋگە كەلگەندە ءاردايىم زەردەلى بولدى. كەز كەلگەن ادام بالاسىنىڭ مۇددەسىنە ءاردايىم ىجداعاتتى قارادى. سول مىنەزدى قاسيەتىنەن قانداي ءبىر دارەجەلى قىزمەتتەر اتقارسا دا ءبىر تانىپ كورگەن ەمەس. كىسىلىك جاعىنا كەلگەندە ادامي كەلبەتى ەش وزگەرمەگەن جان. نيەتىنىڭ دۇرىستىعى مەن جان تازالىعى بولار, ءلاززات كەتەباي ۇلىنىڭ مۇنايشىلىق كاسىبى مۇنى ءاردايىم ورگە جەتەلەدى, بيىكتەرگە شىعاردى. سول بيىگىنىڭ ءبىر بەلەسى ماڭعىستاۋ وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ونەركاسىپ-كولىك ءبولىمىنىڭ نۇسقاۋشىلىعىنا الىپ كەلسە, ودان كەيىن «ماڭعىشلاق مۇناي-حيميا ونەركاسىبى» ايماقتىق وندىرىستىك باسقارماسىنىڭ باس ينجەنەرى سياقتى قىزمەتتەر اتقارىپ تا, ىسىلعان, ۇيرەنگەن, ۇيرەنە ءجۇرىپ ىزدەنگەن قالپىمەن مۇنان كەيىن وسى ءبىر اۋليەلى ولكەنىڭ مۇنايى مەن گازىنا قاتىسى بار دەيتىن ءبىراز ءوندىرىس ورىندارىنىڭ باسشىسى بولدى. مىنە قاراڭىز, قاراجانباس, كومسومول مۇناي-گاز كەن وندىرىستەرىنىڭ باسشىسى بولسا, ودان كەيىن «ماڭعىشلاق مۇناي» وندىرىستىك بىرلەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى سياقتى اسا ءبىر جاۋاپتى دا لاۋازىمدى مىندەتتەردى دە اتقارىپ, ءوزىن مۇناي مەن گاز ءوندىرىسىنىڭ ءىرى ۇيىمداستىرۋشىسى رەتىندە تانىتتى. – ءومىر جولىمنىڭ جاقسى بولىپ قالىپ­تاسۋىنا ەلباسىنىڭ زور ىقپالى ءتيدى, وسى كۇنگە دەيىن ءاردايىم قولداپ كەلەدى. نۇرەكەڭ – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن ايتامىن, مەن سياقتى تالاي قازاق ازاماتتارىنىڭ باعىن اشىپ, تۇلعا بولىپ قالىپتاسۋىنا كوپ ەڭبەگىن ءسىڭىردى عوي. سوندىقتان دا ەلدىڭ سەنىمىن اقتاۋدى ەل­باسىنىڭ سەنىمىن اقتاۋ, ال ەلباسىنىڭ سەنىمىن اقتاۋدى ەلدىڭ سەنىمىن اقتاۋ دەپ بىلەمىن, – دەگەن ءلاززات قيىنوۆتىڭ بۇل ايتقانىن ۇلاعاتتى سوزگە بالار ەدىك. ءيا, ەلباسىنىڭ سەنىم ارتۋىمەن ءلاززات اعا 1993 جىلى ماڭعىستاۋ وبلىستىق اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى بولدى. بۇل ەگەمەندىگىن ەندى جاريالاعان ەلدىڭ ءالى دە ءوزىنىڭ ەرتەڭىنە سەنىمسىزدەۋ قاراپ وتىرعان ءولىارا تۇسى ەدى. جەر استىنداعى قارا مۇنايى مەن گازى سياقتى بار بايلىعىن سورۋمەن عانا اينالىسقان كەشەگى كەڭەس وكىمەتىنىڭ بۇل ولكەنىڭ دامۋى­نا ونشا ق ۇلىقتى بولماعانى دا انىق جاي. ەڭ اياعى مۇناي مەن گاز وڭدەيتىن وزىق ۇلگىدەگى دۇرىس ءبىر ءوندىرىس ورنى بۇيىرماعانىن دا قايتەرسىز؟! مۇنايى مەن گازى اتقىلاعان جەردىڭ ۇڭعىماسىنان تەمىر قۇبىرلارىن تارتىپ, رەسەيدىڭ وڭدەۋشى زاۋىتتارىنا جىلجىتىپ وتىرعاندىقتان, بۇل ولكە تەك شيكىزاتتىق ايماق ايلاعىنان اسا الماعانى دا انىق ەدى. ەلباسى ءوزىنىڭ العىر ويىمەن كەڭەس وداعى تۇرالاتىپ كەتكەن جاعدايدان جاس تاۋەلسىز قازاقستاندى بۇل تىعىرىقتان الىپ شىعار ماڭعىستاۋدىڭ مۇنايى مەن گازى بولارىن بىردەن اڭعارىپ ەدى دە, وسى ولكەنىڭ بايلىعىن يگەرۋگە شەتەلدىك كومپانيالاردى تارتۋعا جانە دە سول ارقىلى قازاق ەلىنىڭ ەكونوميكاسىن جەردەن كوتەرىپ الۋعا باتىل قادام دا جاساپ ەدى. سول ساتتە وسى ولكەنى باسقارعان ءلاززات قيىنوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ سەنىمدى ءبىر سەرىگىنە اينالدى. مۇنان كەيىن ءلاززات اعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مۇناي جانە گاز ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, قازاقستاندىق وكىل بولا ءجۇرىپ تە ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارىنا سايكەس ماڭعىستاۋدىڭ مۇنايى مەن گازىن يگەرۋگە شەتەلدىڭ ءىرى-ءىرى ءارى تاجىريبەلى كومپانيالارىنىڭ كەلۋىنە, ولاردىڭ ورنىعۋىنا جانە قازاقستاننىڭ مۇددەسىنە قىزمەت ەتۋگە جاعدايلاستى. قازىر بۇگىنگى ماڭعىستاۋ جايلى ءسوز بولا قالسا, بۇل اڭگىمەنى ءلاززات قيىنوۆتىڭ ەسىمىنسىز باستاۋدىڭ ءوزى دە قيىن كورىنەتىنى بار. ولاي بولار سەبەبى, 1999-2002 جىلدارى, ياعني ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى بولعان ۋاقىتتا اقتاۋدىڭ اجارى كىردى, اقتاۋ تەڭىز پورتىن قايتا وڭدەۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اياقتالدى, كاسپيدىڭ ايلاعى كورىكتەندى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ايماقتىق شەكارالىق باسقارماسى قۇرىلدى, تەڭىز قارۋلى كۇشتەرىنىڭ وفيتسەرلەرىن دايارلايتىن اسكەري-تەڭىز ۋچيليششەسى اشىلدى, سەنەك-سۇمسا جەرىندە اعارتۋشى ابىز, كيەلى بەكەت اتانىڭ 250 جىلدىعى رەسپۋبليكا كولەمىندە اتالىپ ءوتتى. بۇل ورايدا بەكەت اتا­نىڭ وعىلاندىداعى ءوز قولىمەن سالعان مەشىتى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بولگەن قارجى­سىمەن قايتا جوندەۋدەن ءوتىپ, جەر-جەردەن كەلىپ تاعزىم ەتۋشىلەر ءۇشىن تۇرعىنجاي سالىندى... وسى جانە دە ەلدەگى وزگە دە يگىلىكتى ءبىر ىستەردى تىزبەلەي باستاساڭ-اق, «مەن ىستەدىم دەگەنشە, ەل ىستەدى دەسەڭىزشى» دەگەندى ءاردايىم الدىڭا تارتا سويلەر ءلاززات اعانىڭ بوس ماقتانعا بوي الدىرماعان تاعى ءبىر ادامي قاسيەتىن تانىر ەدىڭ. بۇل دا قيىنوۆتاي نەبىر كۇردەلى دە كۇرمەۋلى جولدان وتكەن ەل اعاسىنىڭ تۇلعاسىن بيىكتەتە تۇسەر كەيپى بولسا كەرەك-ءتى. تۇلا بويىن­دا الدەبىر زيالىلىق پەن پاراساتتىڭ پايىمى بار ءلاززات كەتەباي ۇلى ءوزىنىڭ بىلىمدارلىعى مەن كوپتى كورگەن كەرىمدىگى, تۋراسىن ايتار بىربەتكەيلىگى مەن اقيقاتشىلدىعى ارقىلى بيىكتەي تۇسەر ەدى. سوعان قاراعاندا, تاكاپپار ما دەپ قالاسىڭ دا, الدەن ۋاقىتتا جۇزىنە ءبىر كۇلكى ءۇيىرىلىپ, قوس جانارى مەيىرلەنىپ سالا بەرگەندە, تۇلا بويىڭنىڭ قالاي ءجىبىپ كەتكەنىن دە سەزبەي قالارىڭ بار. ءيى جۇمساق, كوڭىلى جاز, جۇرەگى دارقان, جانى جايساڭ, ءازىلى نازىك, كەۋدەسى ءان, الدى كەڭ ءلاززات اعانىڭ بار ازاماتتىق تا ادامي كەلبەتىن تانىعان سايىن وسى ءبىر اداممەن ديدارلاسۋعا, وي بولىسۋگە اسىعىپ تۇرار ەدىڭىز. «جاقسىدا جاتتىق جوق» دەگەندى اتام قازاق وسىندايدا ايتقان شىعار, بالكىم. تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ بيىلعىداي شي­رەك عاسىرلىق مەرەيتويى قارساڭىندا ەلباسىمەن بىرگە ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ جۇگىن العاشقى كۇندەردەن باستاپ بىرگە كوتەرىسىپ كەلە جاتقان قيىنوۆتاي اعالاردىڭ ايتار اڭگىمەلەرىن شاشاۋ شىعارماي قاعاز بەن تاسپاعا ءتۇسىرىپ الساق-شە دەگەن ءبىر ويدىڭ دا كوڭىل تۇكپىرىنەن قىلاڭ بەرگەنى دە بار. بۇگىنگى قيىنوۆتىڭ اڭگىمەسى ەرتەڭگى ەل تاريحى عوي! ەل تاريحى دەمەكشى, ءلاززات كەتەباي ۇلى قازاق كەڭەستىك سوتسياليستىك رەسپۋبليكاسىنىڭ ون ەكىنشى سايلانعان جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى دا بولعاندىعىن ايتا وتىرىپ, ونىڭ قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعان تاريحي ساتتە اتا-بابانىڭ عاسىرلىق ارمان-مۇددەسىن جۇزەگە اسىرعانداردىڭ اراسىندا كوڭىلى شالقىپ, كوزىنە قۋانىشتىڭ جاسى ءۇيىرىلىپ تۇرعانىن دا كولدەنەڭ تارتساق, ارتىقتىعى جوق. سول دەپۋتاتتىعىنان كەيىن ەلباسىنىڭ قولداۋىمەن مۇناي جانە گاز ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, «قازمۇنايگاز» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى سياقتى جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارىپ, قازاق ەلىنىڭ ىرىسىن تاسىتۋعا ۇلكەن ۇلەس قوستى. بىلايشا ايتقاندا مۇنايلى ماڭعىستاۋدىڭ توپىراعىندا دۇنيەگە كەلىپ, سول بايلى دا بارلى ولكەنىڭ بار يگىلىگىن تۇتاس تاۋەلسىز ەلىنىڭ يگىلىگىنە اينالدىرۋعا ءبىر كىسىدەي ەڭبەگىن ءسىڭىردى. مۇنى مەن ەمەس, ەل ايتادى. ەلدىڭ ايتقانى, ەردى تانىعانى مەن باعالاعانى ەمەس پە؟! ءتىپتى, سول قيىنوۆ باتىس قازاقستان اي­ما­عىنداعى قۇرامىندا ءپارافينى كوپ جانە دە جابىسقىش كەلەتىن مۇنايدى قۋات كوزىن ۇنەمدەۋ نەگىزىندە ءوندىرۋدىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىن تالداعان عىلىمي جۇمىسى ارقىلى تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى اتانىپ, وسى ءبىر كۇردەلى ماسەلەنى شەشۋدىڭ نەگىزدەمەسىن جاساردا ءوزىنىڭ ۇزاق جىلعى مۇنايشىلىق كاسىبىنىڭ بار تاجىريبەسىنە سۇيەنگەن بولاتىن. قازىرگى ۋاقىتتا ءلاززات كەتەباي ۇلىنىڭ قۇرامىندا ءپارافينى كوپ جانە دە جابىسقىش كەلەتىن مۇنايدى وندىرۋدە ۇسىنعان بۇل ءتيىمدى ءادىسى وسى كۇنگە دەيىن مۇنايشىلاردىڭ كۇنبە-كۇنگى جۇمىسىنا جاراپ تا كەلەدى. حالىقارالىق ينجەنەرلىك اكادەميانىڭ اكادەميگى ءلاززات قيىنوۆتىڭ «رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قۇرمەتتى مۇنايشىسى» اتانىپ, ەگەمەن ەلىمىزدىڭ «پارا­سات» وردەنىمەن ماراپاتتالۋىنىڭ وزىندە ەڭ­بەك­تىڭ جانعاندىعى مەن باعاسى جاتقانى انىق. ەلگە جاساعان ەلەۋلى ءىسى دە بار, القالاعان حالقىنان العان ابىرويى دا بار ەل اعاسى, كورنەكتى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى ءلاززات كەتەباي ۇلى قيىنوۆتىڭ ومىردەگى قيا جولى قازىر قازاقستان رەسپۋبليكاسى پار­لامەنتى سەناتىنا كەلىپ ءتۇيىستى. بۇل جولى دا ەلباسى سەنىم ارتتى. ەلباسى ءوز جارلىعىمەن ءلاززات قيىنوۆتى سەناتورلىققا تاعايىنداۋ ارقىلى كاسىبي پارلامەنتتىڭ كاسىبيلىگىن ودان ءارى نىعايتىپ جانە دە ءومىر كورگەن, ايتار ويى مەن كورگەنى بار جاندارمەن تولىقتىرا ءتۇستى. ەلگە ەستى ءسوز ايتىپ وتىرار ءلاززات اعا قيىنوۆتاي ەل اعالارىنىڭ بار عۇمىرى بۇگىنگى دە, كەلەر ۇرپاققا دا ءاردايىم ونەگە. ال ءبىز سول ونەگەلى عۇمىردىڭ ءبىر عانا ءساتىن ايتا الدىق. اعالار عۇمىرى – ەل تاريحى, ەل شەجىرەسى! جابال ەرعاليەۆ, جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى استانا