رەت وداق چەمپيونى بولعان ايگىلى حوككەيشى مۇرات جەكسەنبەكوۆ تۋرالى ءسوز
كسرو ۋاقىتىندا ەڭبەكتەگەن بالادان ەڭكەيگەن كارىگە دەيىن ەدۋارد ايريحتىڭ ەسىمىن جاتقا بىلەتىن. كوگالداعى حوككەيدەن الماتىنىڭ «دينامو» كومانداسىنىڭ اتاعى جەر جارىپ, قازاقستاننىڭ ايىن اسپانعا ءبىر-اق شىعارىپ, جىلدا وداق چەمپيونى اتانادى. سول چەمپيون كوماندانى كاپيتان رەتىندە مۇرات جەكسەنبەكوۆ 16 جىل قاتارىنان ويىن الاڭىنا باستاپ شىقتى. 16 جاسىنان 42 جاسقا دەيىن 26 جىل سپورت الەمىندە جۇلدىزداي جارقىراعان قازاق وعىلانىنىڭ ەسىمى سول كەزدىڭ وزىندە-اق گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا جازىلدى.
ايريح اتتاي قالاعان بالا
كەڭەس وداعى اتانعان الىپ ەلدىڭ 19 دۇركىن چەمپيونى بولۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە قويار ما ەكەن؟ ءاي, قايدام؟ ماسكەۋسىز بىردە-ءبىر ماسەلەمىز شەشىلمەي, باعى جانعالى تۇرعان قازاق جىگىتتەرىنىڭ ءبىرازىن رەسپۋبليكادان ءارى اسىرماۋعا تىرىسقان «ۇلكەن» حالىقتىڭ «مىقتىلارىن» رۋحى كۇشتى ورەندەرىمىز مويىنداتىپ ءجۇردى عوي. مۇرات جەكسەنبەكوۆ تە سپورتتىق جولىنداعى كەدەرگىلەر مەن اسۋلاردى قۇداي بەرگەن تالانتىمەن باعىندىرعان مارقاسقا سپورتشى. وداقتىڭ 19 دۇركىن چەمپيونى بولۋمەن قاتار, ول كسرو حالىقتارى سپارتاكياداسىنىڭ ەكى دۇركىن جەڭىمپازى. كسرو كۋبوگىن بەس رەت يەلەنگەن, ەۋروپا چەمپيوندارى كۋبوگىن ەكى دۇركىن ۇتىپ العان حاس شەبەر. ساناي بەرسەڭ, اتاق-داڭقى ءبىر باسىنان اسىپ-توگىلىپ جاتىر. جەتپىسىنشى-سەكسەنىنشى جىلدىڭ ۇلاندارى ونى ءپىر تۇتاتىن. بىراق ول سونشالىقتى قاراپايىم ەدى. وسىنشا ماداقتاۋلار مەن قولپاشتاۋلاردى ەلدىڭ شىنايى قۇرمەتى رەتىندە باعالاپ, ارناسىنان اسقان دا, تاسقان دا جوق. تابيعات بەرگەن قوڭىر مىنەز بىرقالىپتى قوڭىر تىرشىلىككە جاقىن ەتتى. بىراق كەۋدەسىن ەشكىمگە باسقىزبايتىن قايسار جىگىت-تۇعىن. ەسەسىن ەشكىمگە جىبەرمەيتىن. بۇل قاسيەت وعان بالا كەزىنەن دارىعان.
شىن جۇيرىك شابىسىنان بىلىنەر دەيدى. بايگەنىڭ الدىن بەرمەيتىن تۇلپاردى سىنشىنىڭ قىراعى كوزى شاپپاي تۇرىپ-اق تانيدى. ايگىلى تولىباي سىنشى قۇلاگەردى قالاي باعالاپ ەدى! تۋرا سولاي, الماتىدا «دينامو» حوككەي كومانداسىن باپتايتىن ەدۋارد ايريح كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە سەمەيدە قاراپايىم اۋلا كوماندالارىنىڭ بىرىندە ويناپ جۇرگەن قارا بالاعا كوز قادادى. ءبىتىمى بولەك, ق ۇلىننىڭ حاس تۇلپار شىعار تۇرقى بار. پاي-پاي, باپكەر بولساڭ, سونداي بول! ايريح الگى بالاعا تاس كەنەدەي جابىسسىن كەلىپ. ءبىر ەمەس, سەمەيگە بىرنەشە رەت ىزدەپ كەلدى.
– بولدى, سەن بىزگە كەرەكسىڭ, الماتىعا الىپ كەتەمىن, – دەيدى باس باپكەر.
– اكە-شەشەم رۇقسات ەتپەيدى, – دەيدى قارا بالا.
– ول كىسىلەردىڭ الدىنان ءوزىمىز وتەمىز. سەن ءازىر بول. ۇلكەن سپورتقا باراسىڭ...
قارا بالا ويلانىپ قالدى. ەركەلەۋ, ءسال تەنتەكتەۋ بولىپ وسسە دە اتا-اناسىنىڭ ايتقانىنان شىقپايتىن. سوندىقتان, كەسىپ-ءپىشىپ ەشتەڭە دەي الماي, يىعىن كوتەردى.
ايريح سوزىندە تۇردى. ءبىر كۇنى مۇراتتىڭ اكە-شەشەسىن ىزدەپ كەلدى. قاراپايىم جۇمىسشى وتباسى – جاقىپبەك پەن كوكەنايدىڭ داستارقانىندا وتىرىپ بۇيىمتايىن ايتتى.
وسىلاي دا وسىلاي دەي كەلىپ: «مۇراتتىڭ سپورتقا دەگەن يكەمدىلىگى, دەنە الەۋەتى ءبىزدىڭ كوڭىلىمىزدەن شىعىپ ءجۇر. سىزدەر رۇقسات ەتسەڭىزدەر الماتىعا الىپ كەتسەك دەگەن ويىمىز بار. رەسپۋبليكانىڭ ماڭدايالدى كومانداسىندا وينايدى. اتى شىعادى», – دەدى باپكەر باپپەن.
التى بالانىڭ ۇلكەنى تولەۋبەگى 1964 جىلى ەرتە دۇنيە سالعان سوڭ ءتورت قىزدىڭ ىشىندەگى مۇراتقا دەگەن اكەنىڭ كوڭىلى بولەك ەدى. قاسىنان ۇزاتىپ, الىسقا جىبەرگىسى كەلمەي قيپاقتادى.
– جاس بالا... بىردەڭەگە ۇرىنىپ قالا ما, كىم بىلەدى؟ ونىڭ ۇستىنە, وقۋى كەرەك...
– وقىتامىز! – دەدى ايريح. – ول جاعىنان قام جەمەڭىز. مۇراتتى ءوزىمىز تاربيەلەيمىز.
تاجىريبەلى باپكەر قانشا ءوتىنىپ سۇراعانىمەن, جاقىپبەكتى كوندىرە المادى. اكە بالاسىنىڭ ءوز جانىنان, شاڭىراقتان ۇزاپ, الىسقا كەتۋىن قالامادى.
– ايريح العان بەتىنەن قايتپايتىن ادام ەكەن. اكەمە قايتا-قايتا كەلىپ ءسوزىن وتكىزە الماعان سوڭ, ۇلكەن اپايىمىز ايمانمەن كەلىسىپ ءجۇرىپ, مۇراتتى الماتىعا اكەتەتىن بولدى, – دەپ سول كۇندەردى ەسكە الادى مۇراتتىڭ سەمەي قالاسىندا تۇراتىن اپايى شولپان جەكسەنبەكوۆا. – «مەن ودان ادام جاساپ شىعارامىن», دەپتى ول سوندا.
«سولاقاي ويىنشىدان ساقتان!»
مۇرات العاشقى كەزدە دوپتى حوككەيدىڭ كورىگىن قىزدىردى. سودان كەيىن كوگالداعى حوككەيگە اۋىستى. كاسىبي شەبەرلىككە جەتۋ جاعىنان وعان ۇلكەن قيىنشىلىقتى جەڭۋگە تۋرا كەلدى. كوگالداعى حوككەيدىڭ ەرەجەسى بويىنشا ويىنشىلار دوپتى تاياقتىڭ وڭ جاعىمەن عانا سوعادى. ال دوپتى حوككەيدە ەكى جاعىمەن دە ويناي بەرەدى. مۇرات تاياقتى ۇنەمى سول جاعىنا ۇستايتىن. سولاقاي ەدى. سول كەزدەگى سۋرەتتەرگە قاراساڭىز, الاڭداعى بۇكىل حوككەيشىلەر تاياقتارىن وڭعا قاراتىپ ىڭعايلى جۇرسە, مۇرات جەكسەنبەكوۆ قانا كەرىسىنشە, سول جاعىنا ۇستاپ تۇرادى. وداق جانكۇيەرلەرى مەن ويىنشىلار بۇعان ابدەن ۇيرەنىپ الدى. دەگەنمەن, العاشىندا سولاقايلىعى وعان كادىمگىدەي پروبلەما تۋدىردى. بىراق سوعان قاراماستان ول كەدەرگىنىڭ ءبارىن جەڭىپ, كوگالداعى حوككەيدىڭ مايىن ىشكەن قاس شەبەر دارەجەسىنە كوتەرىلدى. شەتەلدىكتەر وسى جاعدايعا باس شايقاپ تاڭعالىپ: «ول قالاي ويناپ ءجۇر؟» دەپ ۇنەمى سۇراپ جاتاتىن.
ويىن ۇستىندە مۇرات بۇكىل دۇنيەنى ۇمىتادى. ونىڭ بار ىنتاسى الاڭنىڭ ءار شارشى مەترىن باقىلاۋعا جۇمسالادى. ويىننىڭ ءار شيەلەنىستى ساتىندە قارسىلاس كوماندا ويىنشىلارىنىڭ قالاي ورنالاسقانىن قالت جىبەرمەيتىن سەزىمتال حوككەيشى ەدى. سودان كەيىن عوي, تالاي مەن دەگەن شابۋىلشىلاردى قاپى قالدىرىپ, ايتەۋىر, بەلگىسىز ءبىر «سيقىرمەن» دوپتى ءىلىپ اكەتەتىن. نەبىر اعىن سۋداي, ەكپىنى قاتتى ءاپايتوس جىگىتتەر مۇراتتان اسا الماي تاۋى شاعىلىپ جاتاتىن. جەكسەنبەكوۆ وداقتاعى ەڭ تاسقامال قورعاۋشى بولدى. حوككەي الاڭىن كاسىبي دەڭگەيدە تۇتاس باعدارلاپ, ويىن جاعدايىن جەدەل اڭعارىپ, ناقتى شەشىم قابىلداي بىلەتىن قاسيەتى «دينامونىڭ» ويىنشىسىن دۇنيەجۇزىنە تانىتتى.
كوگالداعى حوككەي وداق كەزىندە ورلەپ, دۇرىلدەپ تۇرعان كەزدە باسەكەلەس كوماندالاردىڭ ويىندارى كەرەمەت تارتىستى وتەتىن. سۆەردلوۆسكىنىڭ سكا-سى, ماسكەۋدىڭ «فيلي» كومانداسى, ءاندىجاننىڭ «زۆەزداسى»... وڭكەي «سەن تۇر, مەن اتايىن». ولار الماتىنىڭ «ديناموسىمەن» كەزدەسۋگە سوڭعى ويىنعا شىققانداي ابدەن دايارلانىپ كەلەتىن. ءبىر جاعىنان سول كەزەڭدەردە بۇل باسقا كوماندالارعا ءسال جەڭىلدەۋ بولدى. سەبەبى, ولار ءبىر عانا كوماندامەن ويناۋعا, ونى قالايدا جەڭۋگە تىرىسىپ, جان-جاقتى ازىرلىك جاسايدى. ال «ديناموعا» بارىنە قارسى ءتاستۇيىن دايىن تۇرۋعا, ەشقايسىسىنان ۇتىلماۋعا تۋرا كەلدى. ويتكەنى, ول – چەمپيون كوماندا. چەمپيونعا تىزگىندى بوساڭسىتۋعا بولمايدى.
– سونداي ءبىر قاعيداتتى ويىن ماسكەۋدە بولدى, – دەپ ەسكە الادى بەرىكقازى سەكسەنباەۆ. – چەمپيونات سوڭىنا تاياپ قالعان كەز. كوش باسىنداعى كوماندالار ۇپاي ايىرماشىلىعى بويىنشا قۇيرىق تىستەسىپ كەلە جاتقان. «فيلي» «دينامونى» قالايدا سۇرىندىرۋگە بار كۇشىن سالدى. ءبىز ۇتىلساق بولدى, چەمپيوندىق اتاق كوزدەن بۇلبۇل ۇشقالى تۇر. جان الىپ, جان بەرىسكەن تارتىستى ويىن ەرەكشە قىزۋ ءجۇرىپ جاتقان كەز. ەسەپ اشىلار ەمەس. سونداي ساتتەردىڭ بىرىندە ءبىزدىڭ ءبىر قورعاۋشىمىز قاتەلىككە ۇرىندى دا, كسرو قۇراما كومانداسىنىڭ شابۋىلشىسى يگور دەپۋتاتوۆ دوپتى ءىلىپ الىپ, ءبىزدىڭ قاقپاعا قاراي قۇيىنداي ۇشسىن. «ءفيليدىڭ» تاعى ءبىر ويىنشىسى ونىمەن قاتارلاسىپ, كومەككە ۇمتىلدى. ەكى مىقتىمەن مۇرات جەكسەنبەكوۆ جالعىز قالدى. سول كەزدە مەنىڭ باسىما «ءبارى ءبىتتى, قازىر گول بولادى» دەگەن وي كەلدى. مۇرات لىپىلداپ, ەكى شابۋىلشىنىڭ ورتا تۇسىن اڭدىپ تۇر. قيىن جاعدايدان ونىڭ تاجىريبەسى الىپ شىقتى. تاسقامال قورعاۋشى قىسىلتاياڭ ساتتە دەپۋتاتوۆتىڭ ەكىنشى شابۋىلشىعا پاس بەرەتىن ءساتىن ءدال ەسەپتەي ءبىلدى. ول دەپۋتاتوۆتىڭ الدىن ورايتىنداي شالت قيمىل جاسادى. سول-اق ەكەن, شابۋىلشى دوپتى ارىپتەسىنە قاراي اسىردى. سول كەزدە مۇرات قولىنداعى تاياعىن كوگال ۇستىمەن سىرعاناتىپ جىبەردى. تاياق دوپقا ءدال ءتيىپ, ونىڭ باعىتىن مۇلدە باسقا جاققا وزگەرتتى. ەگەر ەكىنشى شابۋىلشىعا دوپ جەتكەندە, مىندەتتى تۇردە گول بولاتىن ەدى. وندا چەمپيوندىق اتاقتان دا ايىرىلعانىمىز. مۇراتتىڭ سالقىنقاندىلىعى وسىنداي شەشۋشى ساتتە كومەككە كەلدى.
سوڭىنان جىگىتتەر قالجىڭداپ ءجۇر:
– مارات ۆاسيلەۆيچ, قالاي بولدى؟ وۋ, ءسىز تاياعىڭىزدى الاڭ ۇستىندە ۇمىتىپ كەتكەن جوقسىز با؟ – دەپ.
– جوق, كسرو قۇراماسىنىڭ ەكى بىردەي شابۋىلشىسى ەكپىندەپ كەلە جاتقاندا «ەكەۋىڭ دە مەنىڭ قالتامداسىڭ» دەپ ويلادىم, – دەپ مۇرات كۇلەدى.
قامقور اعا
اتى اڭىزعا اينالعان «دينامونىڭ» سول كەزدەگى بەلدى ويىنشىلارى شاكىرت پەن ۇستاز اراسىنداعى تۇسىنىستىكتى, مۇراتتىڭ ايريحتى ەرەكشە باعالاپ وتكەنىن كۇنى بۇگىنگە دەيىن ايتىپ جۇرەدى.
كسرو قۇراما كومانداسىنىڭ شابۋىلشىسى, كسرو مەن مالايزيانىڭ ۇزدىك مەرگەنى اتانعان بەرىكقازى سەكسەنباەۆ «ديناموعا» الىنعان ساتتەن مۇرات اعاسىنا قالاي باۋىر باسىپ, قالاي بىرگە جۇرگەندەرىن ساعىنىشپەن ەسكە الادى: «مۇرات قورعانىستىڭ بەرىك تىرەگى ەدى. سوڭعى قورعاۋشى – سوڭعى شەبىمىز. الاڭدا جۇرگەندە ءبىز وعان يمانداي سەنەتىنبىز. جەكسەنبەكوۆ ورنىندا تۇرسا, ەش ساسپايمىز دەگەن وي بولدى قاي-قايسىمىزدا دا. مەن كوماندادا ورتالىق شابۋىلشى بولىپ جۇرگەندە دە, ايريحتىڭ نۇسقاۋىمەن وڭ قاناتتا, سول قاناتتا ويناعان كەزىمدە دە وسىنداي سەنىمدىلىك كوكىرەگىمە بەرىك ۇيالادى. تىلىمىزدىڭ مىقتىلىعى قارسىلاستار قاقپاسىنا جاسقانباي ۇمتىلىپ, ءدوپ كوزدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن, قوسىمشا كۇش قوساتىن. قارسىلاستارىمىز «دينامونىڭ» شابۋىل شەبىنىڭ كۇشتىلىگىن جاقسى ءبىلدى. ءوزىمىزدىڭ قورعاۋشىلارىمىز دا مۇنى ەرەكشە سەزىندى. الەكساندر گونچاروۆ, يگور اتانوۆ, يۋري اپەلگانەتس... ولار مىندەتتى تۇردە قارسىلاستار قاقپاسىنىڭ كىلتىن تابادى, ەڭ باستىسى قورعانىستا بەرىك بولۋ كەرەك دەپ ءتۇسىندى ولار. وسىنداي جوعارى كوماندالىق جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىن ۇلى جاتتىقتىرۋشى ەدۋارد ايريح ءبىزدىڭ بويىمىزعا سىڭىرە ءبىلدى. مۇراتتى كوماندادا «مارات ۆاسيلەۆيچ» دەپ اتاپ كەتكەن. جىگىتتەر: «مارات ۆاسيلەۆيچ, اناۋ قالاي, مىناۋ قالاي؟» دەپ سۇراپ جۇرگەنى. بۇعان ول رەنجىمەيدى. جىميىپ قويىپ, جاۋاپ بەرەدى.
– مۇراتتىڭ پاس بەرۋ مانەرى ەرەكشە ەدى. ول ءبىر-اق سوققى جاساپ, مەنى قارسىلاستار قاقپاسى الدىنا شىعارا بىلەتىن, – دەپ بەرىكقازى سەكسەنباەۆ تاعى دا مۇرات جايلى اڭگىمەنىڭ تيەگىن اعىتتى.
– تاڭعالاسىڭ. كوزىنىڭ قيىعىمەن باقىلاپ تۇرىپ, قارسىلاس كوماندانىڭ جارتىلاي قورعاۋشىلارىنا دا, قورعاۋشىلارىنا دا دوپ تيمەيتىندەي تراەكتوريامەن قيىستاي تارتقاندا جانىڭ سۇيسىنەدى. الاڭعا شىعاردا, كيىم اۋىستىراتىن جەردە:
– ەي, قازاق, سەن ۇنەمى مەنەن پاس كۇتىپ ءجۇر. الاڭنىڭ ءبىر شەتىندە تۇرمىن, ەكى ارا الىس دەپ ويلاما. مەن ساعان مىندەتتى ءتۇردە دوپ جەتكىزەمىن. قورعاۋشىلاردىڭ ءبىر قاتەلىگىن مىندەتتى تۇردە پايدالانامىن, – دەيتىن.
مەن سول قاناتتا شابۋىل شەبىندە جۇرەمىن. ويىن بارىسىندا مۇراتتى كوزدەن تاسا قىلمايمىن. ال ول مەنىڭ جەكە, جالعىز قالعان ءساتىمدى اڭديدى. سونداي جاعداي تۋا قالسا بولدى, ءوزى وڭ جاقتاعى شابۋىلشىعا قاراپ تۇرىپ, كەنەت دوپتى قايقايتىپ سول جاققا, ماعان ءبىر-اق اسىرادى. قاقپاشىمەن جەكە-دارا قالعان سوڭ ماعان گول سوعۋ عانا قالادى.
مەن «ديناموعا» كەلگەندە مۇرات وداقتاعى ۇزدىك ويىنشىنىڭ ءبىرى ەدى. بىردەن باۋىرىنا تارتىپ, اقىل-كەڭەسىن ايتىپ ءجۇردى. ەڭ العاش ماسكەۋدىڭ «فيلي» كومانداسىمەن بولعان شيرەك فينالدىق ويىنعا قاتىستىم. ويىن بىتۋگە 20 مينۋت قالعاندا «دينامو» 0:1 ەسەبىمەن ۇتىلىپ جاتقان. ءبىزدىڭ جىگىتتەر ماسكەۋلىكتەر قورعانىسىن قانشا رەت بۇزىپ وتۋگە ارەكەتتەنگەنىمەن ناتيجە شىعار ەمەس. وسىنداي ارپالىسقان كەزەڭدەردىڭ بىرىندە مۇراتتىڭ الىستان اۋەلەتە سوققان دوبى الدىما ءدوپ ءتۇستى. مەن اسپاي-ساسپاي «ءفيليدىڭ» قاقپاشىسى الەكساندر دوبىشەۆتى قاپى قالدىرىپ, گول سوقتىم. ەسەپ تەڭەستى. ۇزاماي وسىنداي امالمەن تاعى ءبىر گول ەنگىزدىم. ەدۋارد فەرديناندوۆيچ ەكى قولىن اسپانعا كوتەرىپ, ءماز بولىپ ءجۇر. سول جولعى مۇراتتىڭ قۋانعانىن كورسەڭىز. «باۋىرىم! – دەپ مەنى قۇشاقتاپ العان. – سەن الاڭعا وت الا كەلدىڭ. جىگىتسىڭ, باۋىرىم, جىگىتسىڭ!» وسىنداي اعالىق سەنىمىن مۇرات جەكسەنبەكوۆ ۇنەمى كورسەتىپ ءجۇردى. ەكەۋىمىزدىڭ ارامىزدا «اعادان – اقىل, ىنىدەن – ىزەت» دەيتىن سىيلاستىق ءوربىدى.
بىردە جاتتىعۋدان سوڭ بولمەمىزگە كەلىپ, شاي قويىپ ىشتىك. مۇرات اڭگىمە بارىسىندا ۇلى دانياردان كوپ ءۇمىت كۇتەتىنىن ايتتى.
– سەنىڭ دارەجەڭە جەتسە, جامان بولماس ەدى, – دەدى سوسىن ارقامنان قاعىپ.
– مەنىڭ ەمەس, ءسىزدىڭ دارەجەڭىزگە جەتۋى كەرەك, – دەيمىن مەن.
– جوق, سەن كوگالداعى حوككەي ءۇشىن جاراتىلعانسىڭ. سەن قامشى باسقاندا, مەن شاتتانىپ تۇرامىن. وسى بەتىڭنەن تانباساڭ, كەڭەس وداعى بىلاي تۇرسىن, الەمنىڭ ۇزدىك قۇرامالارى قۇدا تۇسەدى. اسىقپا. بۇل ماقتاۋ ەمەس, مويىنداۋ, – دەپ مۇرات اق پەيىلمەن اقتارىلدى.
ونىڭ وسىنداي كىرشىكسىز اق كوڭىلى بارىمىزگە دە ۇلگى ەدى.
وكىنىش
«سول كۇندەردە مۇراتتىڭ كەرەمەت ۇلى سپورتشى ەكەنىن باعالاي بىلمەپپىن. ەگەر قازىر تازا ادامي تۇرعىدان ويلايتىن بولساق, قازاقستاندا عانا ەمەس, وداقتا كوگالداعى حوككەيدىڭ باعىن اشقان مۇرات جەكسەنبەكوۆ بويىنداعى تالانتىن تۇگەل سارقىپ بەرگەن ەكەن. سپورتقا تازا, ادال قالپىندا قىزمەت ەتتى. سول ادال قالپىندا دۇنيەدەن وزدى».
مۇراتتىڭ اپايى شولپان جەكسەنبەكوۆا اۋىر كۇرسىنىپ, كوزىنە جاس الدى. جارقىلداپ, ك ۇلىپ قانا جۇرەتىن باۋىرىنان قاپىدا ايىرىلىپ قالاتىنىن قايدان ءبىلسىن؟
1996 جىلعى 7 مامىر كۇنى جەكسەنبەكوۆتەر وتباسى قارا جامىلدى. قاسكۇنەم بىرەۋلەر مۇراتتى الماتىداعى پاتەرىندە جازىم ەتكەن.
– الماتىدا ءۇش بولمەلى پاتەرى بار ەدى. ءبىرىنشى قاباتتا بولاتىن. مەنىڭ كورگەنىمدى ەشكىمنىڭ باسىنا بەرمەسىن. بولمەنىڭ ءىشى ەسىكتەن تورگە دەيىن قان. كەلىنىم زينا ۇيدە كيەتىن حالاتىمەن ەدەندە ەتپەتىنەن جاتىر. ال مۇرات سپورتتىق كيىمدە, ءتىپتى, اياق كيىمىن دە شەشپەگەن قالپىندا قۇلاعان. سوعان قاراعاندا, ءبىر جاققا بارۋعا جينالدى ما ەكەن؟ الدە, سىرتتان بىرەۋلەر ەرە كەلدى مە؟ ول جاعى بەلگىسىز. ايتەۋىر, مۇراتتىڭ قاراقشىلارعا بەرىسپەي, جانتالاسىپ, الىسقان بەلگىلەرى عانا قالعان. تەرەزەدەن قاشىپ شىعا المايدى, سىرتىنان تەمىر تور سالىنعان. قىلمىسكەرلەر تەمىر ەسىكتى ىشتەن جاۋىپ العان. ءسويتىپ, ارام نيەتتەرىن جۇزەگە اسىرعان, – دەيدى شولپان.
– ولار ۇستالدى ما؟ نە سەبەپتى اۋىر قىلمىس جاساعان؟
– قايدام, قانشا جىل بولدى, ءالى تابىلعان جوق. ىزدەۋشىسى بولماعان سوڭ سولاي بولادى ەكەن. قازاقستاننىڭ داڭقىن اسپانداتقان ۇلكەن سپورتشى قاراقشىلىقپەن ولتىرىلسە دە, وسى ءىستى سوڭىنا دەيىن جەتكىزۋگە ەشكىمنىڭ قۇلقى بولمادى. ءىستى قۋعا بىزدە دە دارمەن جوق. ۇلكەن اپايىمىز ايمان پاۆلوداردا تۇرادى, دەنساۋلىعى كوتەرمەيدى. مەنىڭ جاعدايىم مىناۋ...
شولپاننىڭ باۋىرىنا دەگەن قيماستىق سەزىمى جاس بولىپ توگىلدى.
ال ءبىزدىڭ ويىمىزعا اڭىز كوماندا – «دينامونىڭ» نارىق قيىنشىلىعىن كوتەرە الماي تاراپ كەتكەنى, ەلىمىزدىڭ تۋىن وداق پەن الەمدىك ارەنالاردا تالاي جەلبىرەتكەن ساڭلاق سپورتشىلاردى سول كەزدەردە مەملەكەتىمىزدىڭ كەرەك قىلماي, تاعدىردىڭ تالقىسىنا تۇسىرگەنى ورالدى. سونداي اۋىر قيىن كەزەڭ جامپوز سپورتشى مۇرات جەكسەنبەكوۆتىڭ تاعدىرىنا دا قىل بۇراۋ سالعانداي. كوڭىلگە كىربىڭ تۇسىرەتىنى سول, جاسىنداي جارقىلداپ, قازاق سپورتىنىڭ تۋىن كوتەرگەن «دينامو» كومانداسى مەن ونىڭ كاپيتانى مۇرات جەكسەنبەكوۆ تۋرالى قازىر ەشكىم دە ويلاعىسى كەلمەيدى. «دينامو» – قازاقستاننىڭ برەندى بولدى, ال مۇرات كوماندانىڭ تۇمارىنداي ەدى. كوكتوبەگە «بيتلزگە» ەسكەرتكىش ورناتقان قازاق بالاسى الدىمەن «دينامونى» تاس تۇعىرعا قوندىرۋى كەرەك ەدى. وعان ورەمىز جەتە بەرمەيدى. رەسپۋبليكالىق سپورتتىڭ باسىندا وتىرعاندار بۇل تۋرالى ويلانار ما ەكەن؟ ءاي, قايدام؟..
مۇرات جەكسەنبەكوۆتى تۋعان قالاسى سەمەيدەگى مىرزالار دا بىلمەيدى. وبلىس ورتالىعى وسكەمەندەگى مىقتىلار دا ماقۇرىم. بۇگىنگى ۇرپاققا ۇلگى رەتىندە ۇسىناتىن ەر ەسىمى ۇمىتىلىپ بارادى. قازىر شەتەلدىك جانكۇيەرلەردىڭ وزدەرى «الماتىنىڭ «ديناموسى» قايدا؟ سونداي اتاقتى كوماندا قالاي جوق بولىپ كەتتى؟» دەپ ىزدەيتىن كورىنەدى. بۇل «دينامونىڭ» فۋتبولداعى «رەال», «بارسەلونا», «ميلان», «باۆاريا» سياقتى اتاقتى كوماندالارداي كوگالداعى حوككەيدە اڭىزعا اينالعانىنىڭ بەلگىسى. راۋل, رونالدۋ, رونالدينولاردىڭ ەسىمدەرى ەڭبەكتەگەن بالادان ەڭكەيگەن قارياعا دەيىن قالاي بەلگىلى بولسا, مۇرات جەكسەنبەكوۆ تە وداق كەزىندە كوگالداعى حوككەي الەمىنە سولاي تانىلعان-تىن. تەك سونداي اسىلدى باعالاي بىلمەيتىنىمىز وكىنىشتى-اق...
عابدۋل-عازيز ەسەمباەۆ,
جۋرناليست
استانا
