ونەگەمىز وسى ما؟

دۇڭك ەتە قالدىق. ءبىزدى مىنا ومىرگە اكەلگەن انامىزدى جىلاتىپ قويدىق. نە ءۇشىن ەدى؟ سەريال ءۇشىن. ءۇندىنىڭ ساعىزداي سوزىلعان جىلاۋىق سەريالدارىنا كۇن ۇزاققا تەلمىرەدى دە وتىرادى شەشەمىز. اقىرى شىداماي, ارتىق سويلەپ تىنعانبىز. بالاسىنان اۋىر ءسوز ەستۋ قاي ادامعا دا وڭاي ما؟ جىلاپ قالدى. سوسىن: «ءۇندى سەريالىن كورىڭىز, ءۇندى شايىن ءىشىڭىز, ءۇندىنىڭ ماتاسىنان كويلەك تىگىپ كيىڭىز», دەپ جالىنىپ ءجۇرىپ اشۋىن زورعا تارقاتتىق. قازىر ول كىسى سەريال كورىپ وتىرعاندا ءبىز دە ۇندەمەيتىن بولعانبىز. مۇنداي جاعداي بۇگىندە ءاربىر ۇيدە بولاتىن شىعار-اۋ. ولاي بولماسقا دا شارا جوق. ويتكەنى, قازاق تەلەۆيزياسى ءۇندىستاننىڭ وسىنداعى بولىمشەسى ىسپەتتى. قاي ارنانى قوسساڭىز دا ءومىرى بىتپەيتىن, ءتالىم-تاربيەسى جوق, ادامنىڭ ميىن سۋ قىپ جىبەرەتىن كوبىك سەريالعا كەزىگەسىز. ۇلتتىق ارنا دەپ ايدار تاققان «قازاقستاننىڭ» ءوزى قانشا جىلدان بەرى «كەلىندى» اينالدىرىپ كەلەدى. راس, ءبىراز بۇرىن اتالمىش سەريالدى بەرۋدى توقتاتقان. كەيىننەن «قالىڭ كورەرمەننىڭ سۇراۋى بويىنشا» قايتا جالعاستىردى. سول كەزدە الەۋمەتتىك جەلىدە ساۋالناما ۇيىمداستىردىق. «قازاقستان» ارناسىنان «كەلىندى» قايتا بەرىڭىزدەر دەپ سۇراعان ادام بار ما؟» دەپ. مىڭعا جۋىق كىسى سوعان اتسالىستى. قۇدايا توبا, «كەلىندى» قيىلىپ سۇراعاندار كەمدە كەم. اۋىر ايتتى دەمەڭىز, قازىر ءۇندى سەريالدارى ۇلتتىق يدەولوگيانىڭ ورنىن باسىپ بارادى. قالاي دەيسىز بە؟ مىناداي جاعداي بولىپتى. ءبىر وقۋشى ەكى قولىنا ونداعان بىلەزىك سالىپ, سالدىرلاتىپ كەلىپتى مەكتەپكە. ۇستازى ۇرسىپ, دۇرىس ەمەستىگىن ايتىپ, بىلەزىگىن شەشتىرگەن عوي. سويتسە, الگى قىز ەكى قۇلاعىن ۇستايدى دەيدى. قۇلاقتى ۇستاعاندا تۇرعان نە بار؟ جاڭاعى سەريالداردا كىشكەنتاي بالالار كەشىرىم سۇراعاندا قۇلاعىن ۇستايدى. مىنە, مۇنىڭ سىرى. وتكەندە تۇرمىسقا شىعايىن دەپ جاتقان ءبىر ءانشى قىز بۇكىل قۇربىسىنا ءۇندى قىزدارىنىڭ ءساريىن كيگىزىپ, دۋمان جاسادى. جەردەن جەتى قويان تاپقانداي ونى بۇكىل سايتتار جاريالادى. وسىدان نە جاڭالىق كورىپ تۇرسىز؟ ساري كيمەي-اق سايران سالۋعا بولماي ما؟ قازاقتىڭ بۇرمەلى كويلەگىن كيمەسەڭ دە, ءبىر ءتۇستى كويلەكپەن دە توي جاساۋعا بولادى عوي. وسىدان-اق, ءۇندى سەريالدارىنىڭ جەتكىنشەكتەرگە عانا ەمەس, ەرەسەكتەرگە دە اسەر ەتىپ جاتقانىن كورۋگە بولادى. ءاربىر سەريالدا كريشنايت ءدىنى ناسيحاتتالادى. تاس قۇدايعا تابىنىپ, سودان مەدەت تىلەپ, ءاربىر ءىسىنىڭ قايىرىن سۇراپ, كەزىككەن قيىندىقتان امان الىپ شىعۋىن دۇعا ەتەدى. وتكەندە ءبىر تانىسىمىزدىڭ بالاسى بۇرىشتا ەكى الاقانىن ءبىر-بىرىنە قوسىپ, قولىن كەۋدە تۇسىنا اكەلىپ, تىزەرلەپ, كۇبىرلەپ وتىر دەيدى. اتا-اناسى نە ىستەپ وتىرسىڭ دەمەي مە؟ سويتسە, بالا كريشنا قۇدايعا جالبارىنىپ وتىرعانىن ايتىپتى. ماسقارا ما؟! ساناسى ءالى قالىپتاسپاعان, وڭ-سولىن تانىپ بىلمەگەن بالاعا نە دەپ كىنا ارتاسىڭ؟ تورىڭدە تۇرعان تەلەديدارعا, وندا بەرىلىپ جاتقان سەريالدارعا كەيىگەننەن باسقا نە امالىڭ بار؟ بۇلاي كەتە بەرەر بولسا, وندا مۇنىڭ سوڭى زور قاۋىپ اكەلۋى مۇمكىن. اتا-بابادان كەلە جاتقان حاق جولىنان اداسىپ قالۋ دا قيىن ەمەس. بىلايعى جۇرت بىلە بەرمەيدى, تەلەارنالار وسى سەريالداردىڭ ءاربىر سەرياسىن اجەپتاۋىر اقشاعا ساتىپ الادى. نەگە ءبارى ءۇندىنىڭ تۋىندىلارىنا قۇمار دەسەك, ولار ارزان ەكەن. سولايشا, ارنا باسشىلارى ارزان دۇنيەگە ۇمتىلامىز دەپ, ۇلتتىڭ تامىرىنا بالتا شاۋىپ وتىرعانىن بايقامايتىن بولسا كەرەك. شوۋ مەن داڭعازا, پايداسىنان زيانى باسىم كوبىك كارتينالارعا ەفيردى تولتىرىپ, حالىقتىڭ ميىن ۋلاپ, ساناسىن كومەسكىلەندىرىپ وتىرعاندار ءبىر ءسات جۇرتقا پايدالى ءبىر تۋىندى جاساۋدى ويلاي ما ەكەن؟ ءاي, قايدام-اۋ. ويلاسا, ءانشىنى – ءپىر, ءۇندىنى – ءدۇر ەتىپ قويار ما؟! پالەن جىلدان بەرى «كەلىندى» كورسەتەمىز دەپ ءۇندىستاننىڭ الدىندا مىندەتتەمە قابىلداپ پا ەدىك؟ مۇنى ولاردىڭ وزدەرى دە بۇلاي قويا بەرمەيتىن شىعار. كۇنى كەشە ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن اقپارات جانە بايلانىس مينيسترلىگى قۇرىلدى. جاڭا مينيسترلىك تەلەارنالارداعى بەيبەرەكەت سەريالدارعا توقتاۋ سالسا ەكەن دەگەن تىلەك بار. كوممەرتسيالىق, جەكەمەنشىك ارنالاردى قويا تۇرىپ, ەڭ الدىمەن بيۋدجەتتەن تىكەلەي قارجى الىپ, مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇرگىزىپ وتىرعان تەلەارنالاردان باستاسا ەكەن بۇل ءىستى. ايتپەسە, بىرەر جىلدا پۇتقا تابىناتىن ۇرپاقتىڭ ءوسىپ شىعۋى دا عاجاپ ەمەس. ودان كەيىن: «ۇرپاققا كىم ۇلگى بوپ ءجۇر؟!» دەپ سۇراق قويۋدىڭ ءوزى كەش بوپ قالادى. ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان» قىزىلوردا