ەلباسىنىڭ قولداۋىمەن ەلىمىزدە ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى قولعا الىندى. اتالعان باعدارلاما بويىنشا ءبىزدىڭ وبلىستا ماڭىزدى جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. وعان كىرەتىن باستامالاردىڭ ءبىرى – جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى تابيعي ءسۇت ءونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل ءوز كەزەگىندە جاڭا ءوندىرىس پەن جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا سەپتىگىن تيگىزبەك. ءسۇت جانە قىشقىل ءسۇت ونىمدەرىنە جاتاتىندار ءسۇت, قىمىز, شۇبات, قۇرت, ايران جانە قايماق دەسەك, وسىلاردىڭ بارلىعى قالامىزداعى «ايشا» ءسۇت وڭدەۋ تسەحىندا شىعارىلادى. بۇگىندە كاسىپورىن ەشقانداي قوسپاسىز 10 ءتۇرلى ءسۇت ونىمدەرىن شىعارادى. جەرگىلىكتى ونىمدەرگە دەگەن سۇرانىس وتە جوعارى. ءسۇت وڭدەۋ تسەحى قالامىزداعى ءىرى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى. 2011 جىلى قۇرىلعان ءوندىرىس ورنى زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان. مۇندا ءتاۋلىگىنە 3 توننا ءسۇت وڭدەۋدەن وتەدى. شيكىزات سەرىكتەستىككە قاراستى شارۋاشىلىقتان الىنادى. مەملەكەتتىڭ قولداۋىن ءتيىمدى پايدالانا بىلگەن كاسىپكەر, بولاشاقتا ءونىمدەرىنىڭ كولەمىن ۇلعايتۋدى كوزدەپ وتىر.
– بۇل ءسۇت وڭدەۋ تسەحىنىڭ وزگە ءسۇت زاۋىتتارىنان ەرەكشەلىگى – ەشقانداي قوسپاسىز, ءجۇز پايىز تابيعي ءسۇت وندىرەدى, ءسۇتتى ءوزىمنىڭ «قاليقان ۇلى» شارۋا قوجالىعىنان العىزامىن, ول بەسقاراعاي اۋدانىندا ورنالاسقان. ال ەندى جاقىندا وبلىس باسشىسى دانيال احمەتوۆتىڭ قولداۋىمەن ماسكەۋدەن 3000 ليترلىك توڭازىتقىش ساتىپ الدىم. ونىمەن كوكپەكتى اۋدانىنا بارىپ, ءسۇت جينايمىز, – دەدى «ايشا» ءسۇت ءوڭدەۋ تسەحىنىڭ باسشىسى, بەسقاراعاي اۋدانىنداعى «قاليقان ۇلى» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى مارات قالىقوۆ. – العاشقى ءونىمدى قالاداعى دۇكەندەرگە جىبەرەمىز. قازىر ءسۇتتىڭ قانشاعا ساتىلاتىنى ەسەپتەلۋ ۇستىندە. دەسەك تە, ءونىمنىڭ باعاسى قولجەتىمدى, ماسەلەن, ءسۇتتىڭ ءليترى 140 تەڭگەدەن, ايران 180 تەڭگە, تاعىسىن-تاعى, تابيعي ءسۇت ونىمدەرىنىڭ بارلىعى ارزان.
بۇگىندە سەمەيدەگى «ايشا» ءسۇت وڭدەۋ تسەحىنىڭ باسشىسى, بەسقاراعاي اۋدانىنداعى «قاليقان ۇلى» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى مارات قالىقوۆ تاباندى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا وسىنداي جەتىستىكتەرگە جەتىپ وتىر.
– شارۋا قوجالىعىمدى ۇيىمداستىرىپ باستاعان كەزىمدە, العا قويعان ماقساتىم ەل ەكونوميكاسىنا ۇلەس قوسۋ بولدى, – دەيدى مارات قالىقوۆ, – وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن جەرگىلىكتى ءسۇت باعىتىنداعى ءجۇز سيىردى ساتىپ الىپ, ىسكە كىرىستىم. ال كەلەر جىلى قالادان ءسۇت وڭدەيتىن شاعىن تسەحتى اشتىم. ءسۇت ءوندىرۋدىڭ پايدالى شارۋا ەكەندىگىن اڭعارعان سوڭ ۋاقىتتى سوزباي رەسەيدەن ءسۇت باعىتىنداعى ەكى جۇزدەن استام اسىل تۇقىمدى سيىردى ساتىپ الدىم. جەرگىلىكتى سيىر كۇنىنە ون ليتر ءسۇت بەرسە, ال كەيىنگى اسىل تۇقىمدى سيىردىڭ ارقايسىسىنان 12-14 ليتردەن ءسۇت الۋعا بولادى. وسى ورايدا مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا قولداۋ ءبىلدىرىپ وتىرعان رەسپۋبليكا ۇكىمەتى مەن سالالىق مينيسترلىككە, وبلىستىق جانە اۋداندىق اكىمدىككە دە العىسىمىز شەكسىز, وتكەن جىلى مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديا الدىق. ول دا ءۇلكەن كومەك. ءاردايىم شارۋامەن اينالىسامىن دەگەندەرگە ەشقانداي كەدەرگى جوق. قايتا جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان قولداۋ كوپ.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا.
سەمەي.