كەشە ۇكىمەتتە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن ەكونوميكانى جاڭعىرتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا مەن كاسىپكەرلىك ماسەلەلەرى جونىندەگى بىرىڭعاي ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ بىرلەسكەن ءماجىلىسى بولىپ ءوتتى.
وندا قارالعان “بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020” باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى باعىتىندا جۇزەگە اسىرىلاتىن 16 جوبانى كاسىپكەرلەرگە تاپسىرۋ ماسەلەسى جونىندە ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترى جانار ايتجانوۆا بايانداما جاسادى. بايانداماشىنىڭ ايتۋىنشا, اتالعان جوبالاردى ءجۇزەگە اسىرۋعا كاسىپكەرلىك قۇرىلىمدار ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا. مۇنى وسى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ىسىنە قاتىسساق دەگەن نيەتپەن ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەرگە 517 تاپسىرىس جاسالعاندىعىنان اڭعارۋعا بولادى. سونىڭ ىشىندە جاڭا نىساندار مەن بۇرىنعى كاسىپورىنداردى جاڭعىرتۋ ءۇشىن بەرىلەتىن نەسيەلەردىڭ ستاۆكالارىن جەڭىلدەتۋگە باعىتتالعان ءبىرىنشى باعىت بويىنشا 16,7 ملرد. تەڭگەنىڭ سۋبسيدياسىنا 91 تاپسىرىس تۇسسە, بيزنەس سەكتوردى ساۋىقتىرۋ جونىندەگى ەكىنشى باعىت بويىنشا 174,7 ملرد. تەڭگەنىڭ تاپسىرىستارى تۇسكەن. ال ەكسپورتقا باعىتتالاتىن ونىمدەر شىعارۋدى قولداۋعا نەگىزدەلگەن ءۇشىنشى باعىت بويىنشا بەرىلىپ وتىرعان 34,2 ملرد. تەڭگەنىڭ 18 تاپسىرىسى جاسالىنىپ وتىر.
وسى رەتتە جانار ايتجانوۆا وبلىستار اراسىنان ەڭ كوپ تاپسىرىستار شىعىس قازاقستان وبلىسىنان كەلىپ تۇسكەندىگىن مالىمدەدى. وسى وبلىس بويىنشا تۇسكەن تاپسىرىستاردىڭ جالپى سانى – 74. ولار كوبىنەسە تۇرانالەمبانك پەن تسەنتركرەديتبانك ارقىلى جاسالىنعان.
مۇنان كەيىن كەلىپ تۇسكەن تاپسىرىستاردىڭ ساپاسى تۋرالى ءاڭگىمە قوزعالدى. وسى رەتتە ءسوز العان قارجىگەرلەر اسسوتسياتسياسىنىڭ توراعاسى سەرىك احانوۆ اتالعان ماسەلە جونىندە قارجىگەرلەر پىكىرىنە قولداۋ بىلدىرگەن ۇكىمەتكە العىسىن ايتا كەلە, كاسىپكەرلىك قۇرىلىمداردان تاپسىرىستىڭ كوپتەپ ءتۇسۋى “بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020” باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدا جاقسى نىشان ەكەندىگىن, ۇكىمەتتىڭ وسىناۋ نەگىزگى جوبالارىنىڭ بىرىنە بيزنەس قاۋىمداستىقتىڭ ەرەكشە ىقىلاس تانىتىپ وتىرعاندىعىن اتاپ كورسەتتى. ەندىگى ەڭ باستى ماسەلە تاپسىرىستارعا بايلانىستى جۇرگىزىلەتىن ساراپتاما ءىسىن ساپالى جولعا قويۋ بولىپ وتىر.
ال “اتامەكەن” وداعى” قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەكونوميكالىق پالاتاسىنىڭ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ وزدەرىنىڭ جەرگىلىكتى جەرلەردە بولىپ, كاسىپكەرلىك قۇرىلىمدارعا بەرىلەتىن نىسانداردى بايقاپ كورگەندىكتەرىن, ولاردى جۇزەگە اسىرۋعا كاسىپكەرلەردىڭ ەرەكشە قۇلشىنىستى ەكەندىگىن ايتتى.
ارينە, ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر “بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020” باعدارلاماسى اياسىندا ءجۇزەگە اسىرىلاتىن جوبالاردى قارجىلاندىرۋدى باستاردا كاسىپكەرلەردەن تۇسكەن ۇسىنىستى ءوز بەتتەرى بويىنشا بارىنشا زەرتتەپ, وعان نەسيەنى بەرۋگە بولا ما, بولماي ما دەگەن ماسەلەنى ناقتى شەشۋگە ۇمتىلاتىندىعى انىق. سوندىقتان وتىرىستا ەگەر كاسىپكەردىڭ تاپسىرىسىن بانك قولداپ وتىرسا, وعان سەنىم ارتۋعا بولادى دەگەن پىكىرلەر دە ايتىلدى.
مۇنان كەيىن “بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020” باعدارلاماسىنىڭ جالپى جۇزەگە اسۋ بارىسى قارالدى. وسى ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى جانار ايتجانوۆا وسى باعدارلاما بويىنشا قارجى ءبولۋدىڭ بۇرىنعى جاسالعان تالاپتارىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ جونىندە بىرقاتار ۇسىنىستار جاسادى. سونىڭ ءبىرى – ءبىر بيزنەس جوباعا بەرىلەتىن نەسيە قارجىنىڭ كولەمىن 3 ميلليارد تەڭگەدەن اسىرماۋ. وسى رەتتە جانار ايتجانوۆا اتالعان تالاپ ورىندالعان جاعدايدا “جول كارتاسى” بويىنشا قارجى كوپتەگەن كاسىپكەرلەرگە تيەتىندىگىن ايتتى. سونداي-اق, ەرەجە بويىنشا ەلدى مەكەندەردەگى نىساندارعا قارجى ءبولۋ ءۇشىن سول ەلدى مەكەندى دامىتۋدىڭ باس جوسپارى بولۋى قاجەت دەگەن تالاپ اۋىرلاۋ ءتيىپ تۇرعان سياقتى. ويتكەنى, مۇنداي جاعدايدا باس جوسپارى ءازىر بولماعان ەلدى مەكەن باعدارلاما اياسىنان سىرتقارى قالىپ قويماق. ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى, مىنە, وسىنداي بىرنەشە ۇسىنىس جاسادى.
بىرلەسكەن وتىرىستى ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ قورىتىندىلادى.
سۇڭعات ءالىپباي.