حالىق اقىنى ماحامبەت ءشوشىكوۆتىڭ:
«مالەنكوۆ بەرگەن بايتالدى,
حرۋششەۆ كەلىپ قايتا الدى» دەگەن ولەڭ جولدارى حالىقتىڭ جادىندا, ءجيى ايتىلادى. وسىعان ۇقساس جاعداي شىمكەنتتە دە قايتالانىپ جاتىر. قالانىڭ وزىندە ءبىر ميلليونعا جۋىق حالىق بار. وڭتۇستىكتىڭ تابيعاتى, اۋا رايى ءومىر سۇرۋگە قولايلى. سوندىقتان, تۇرعىندار بيىك پاتەرلەردەن گورى جەر ۇيلەردى قولاي كورەدى. بۇگىندە جەر ءبولىنىپ جاتپاعانىمەن كەزەكتەگىلەردىڭ سانى ەلۋ مىڭنان الدەقايدا اسىپ كەتكەن. كەزىندە بەرىلگەنىنىڭ ءوزى شىمكەنتتى ۇلكەن اۋىلعا اينالدىرىپ جىبەرە جازدادى. شىمكەنتتە جاڭا اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعى سالىنعان. اكىمدىك ورنالاسقان عيمارات – 16 قابات. جوعارىدان قاراساڭ قالا الاقانداعىداي كورىنەدى. جان-جاعى جىپىرلاعان جەكەمەنشىك ۇيلەر.
ساۋلەتى كەلىسكەنى دە, جاپىرايىپ كوزگە قوراش تارتاتىندارى ارالاس جەر ۇيلەر ءۇشىنشى قالا اتانعان شاھاردىڭ كوركىن ابدەن-اق بۇزىپ تۇر. امال قانشا, ءجيى اۋىستىرىلعان قالا اكىمدەرى كەزىندە پىشاق ۇستىنەن ۇلەستىرىپ جىبەرگەن جەرلەر ەندى وبلىس, قالا اكىمىنىڭ باس اۋرۋىنا اينالدى. بىلتىردان بەرى قالادا 160 گەكتار جەر مەملەكەت مۇقتاجدىعى ءۇشىن قايتارىلسا, ونىڭ وسىنداي سەبەبى بار. بۇل جەرلەر كەزىندە تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشىن ءبولىنىپ بەرىلگەن. ەندى ونى ساتىپ الۋ ءۇشىن قالا بيۋدجەتىنەن 1 ملرد. تەڭگە جۇمسالعان.
1 ملرد. تەڭگە از اقشا ەمەس. قالالىق جەر قاتىناستارى ءبولىمىنىڭ باسشىسى قاسىمبەك سايلاۋوۆ شىمكەنتتەگى باس جوسپارعا سايكەستەندىرۋ ءۇشىن ءالى ءبىرتالاي جەردىڭ مەملەكەتكە قايتارىلاتىنىن ايتادى. ارينە, تەگىن ەمەس.
قايسىبىرىن ايتاسىڭ. بۇگىندە رەسپۋبليكاعا ايگىلى «ءنۇرسات» شاعىن اۋدانىنىڭ جەرى سايرام اۋدانىنا تيەسىلى بولاتىن. وبلىس اكىمدىگى وسى جەرگە ۇلكەن قۇرىلىس باستاپ جىبەرگەندە, سايرام اۋدانىنىڭ اكىمى جەردى ۇلەسكە العاندارعا جەكەشەلەندىرۋگە قول قويىپ بەرگەن. ەرەگىسىپ. سوڭى نە بولدى. تاعى دا مەملەكەت شىعىنعا باتتى.
«باتىس ەۋروپا-باتىس قىتاي» اۆتو- جولى دا كورشىلەس قىزىلوردا, جامبىل وبلىستارىنداعىداي ەمەس وڭتۇستىكتە قيىن جۇزەگە استى. جەردى بەرۋگە بيلىگى بارلار اۆتوماگيسترال سالىنادى دەگەن سىبىس شىققاننان-اق جەتىپ كەلگەندەرگە وزىنە ءتيىمدى باعاعا ساتىپ جىبەرگەن. سونىڭ سالدارىنان جول بويىنا سالعان اجەتحاناسىنا 100 مىڭ دوللار سۇراپ, شىرەنىپ وتىرعانداردى كوزىمىز كوردى. ايتەۋىر, پروكۋراتۋرا ارالاسىپ, ارتىق بولىنگەن اقشالاردى مەملەكەت قازىناسىنا قايتاردى. اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى جەردى قايتارۋ ءۇشىن قانشاما ازاماتپەن سوتتاستى. جەر داۋى بىتپەگەندىكتەن حالىقارالىق ماڭىزى بار ءاۆتودالىز وڭتۇستىكتە قايىرلاعان كەمەدەي كەستەدەن شىعىپ قالا جازدادى.
ەندى مىنە, اۋىلعا اينالىپ كەتە جازداعان شاھار پروبلەماسى الدان قايتا شىعىپ تۇر. قالا ۇلكەيدى, اۆتوكولىكتەر كوبەيدى. بۇرىنعى تار كوشەلەر كەڭەيتىلىپ, الەۋمەتتىك نىساندار سالىنۋى كەرەك. ورنىعىپ قالعان وتباسىلاردى كىنالاۋعا بولماس, ءوزى باسىپ العان جوق, اكىمدىك بەردى. سوندىقتان, اسپانداعى باعانى ايتادى. شىمكەنت قالالىق جەر قاتىناستارى ءبولىمىنىڭ باسشىسى قاسىمبەك سايلاۋوۆ سوتتاسۋدىڭ قىزىپ تۇرعانىن ايتادى. ياعني, كەلىسپەي جاتقاندار كوپ. ءبىرازى بەلگىلەنگەن سومانى «از» دەپ سانايدى. ويتكەنى, قايتارىلاتىن جەرلەردە 600-دەي نىسان بار.
بيىل شىمكەنتكە سايرام, ورداباسى جانە تولە بي اۋدانىنان ەلدى مەكەندەر كىرگەن. ەندى وسىنداعى اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرلەر بولشەكتەنىپ كەتكەنى قوسىمشا قيىندىقتار تۋعىزۋدا. ءۇش اۋداننان وتكەن جەرلەردى تۇگەندەۋ كەزىندە ءتورت مىڭنان استام جەردىڭ ساتىلىپ كەتكەندىگى انىقتالعان. اۋىل شارۋاشىلىعى جەرى بولسا از شىعىنمەن قايتارىپ الۋعا بولادى, ال جەردى مەنشىككە العان ءتورت مىڭ جەر يەسىمەن ەسەپتەسىپ كورىڭىز.
وسىندايدا ويعا تۇسەدى. شىمكەنتتىك ءبىر اكىم جەر سۇراپ كەلگەندەرگە قارا جانە قىزىل ءتۇستى قالامساپپەن بەلگى سوعادى ەكەن. قاراسى «الاتىنىن الدىم, بەرە بەر» دەگەندى بىلدىرەدى. قىزىلى «اقشا بەرگەن جوق, قيسىنىن تاپ» دەگەن بەلگى. اكىمنىڭ وسى «جەر بەرىلسىن» دەگەن قىزىل ءتۇستى بۇيرىعى بار ءبىر ازامات جەر قاتىناستارى ءبولىمىنىڭ باسشىسىن ابدەن ابىگەرگە سالدى. «قالا اكىمى بەرىپ تۇر, سەن قايدان شىققان قۇدايسىڭ» دەپ. ءارى-بەرى بوپسالاپ, الگىدەن ەشتەڭە شىعارا الماعان باسشى «كوكە, ماعان نە دەيسىز, قىزىل قالام اقشاسى تولەنگەن جوق دەگەندى بىلدىرەدى, ءوزىڭىز شەشىپ كەلىڭىز» دەپ مويىنداعان ەكەن.
سول قىزىل, قارا قالامدار بۇگىندە شىمكەنتتىڭ باس اۋرۋىنا اينالدى. ويتكەنى, جەر تەلىمدەرى زاڭسىز ساتىلۋدا. بارىنەن بۇرىن, بۇل الەمدى داعدارىس بۋىپ تۇرعاندا مەملەكەتتىڭ قالتاسىنا قيىندىق تۇسەتىندىگى وكىندىرەدى.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.