“جاستارعا باعىت-باعدار بەرىپ, جارقىن بولاشاققا جول اشىپ, قولداۋ كورسەتۋ – قور قىزمەتىنىڭ نەگىزى”

قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى بەكتاس مۇحامەدجانوۆ: – بەكتاس عافۋر ۇلى, ءسىز باسقا­رىپ وتىرعان ۇيىمنىڭ نەگىزگى ماق­ساتى ءبىلىمدى, ونەرلى جاستارعا قول ۇشىن سوزۋ بولىپ تابىلادى, دە­گەن­مەن, قور قايىرىمدىلىق قىزمەتىن اتقارۋدان دا قالىس قالعان ەمەس. ءساۋىر ايىندا جاريالانعان اقپا­رات­تاردان بولەك, سوڭعى ءبىر, ەكى ايدىڭ ىشىندە قوردىڭ باستاماسىمەن ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارالاردىڭ سانى, كەيبىر ارنايى ۇيىمداردان دا اسىپ تۇسكەنى انىق. بۇل جەردە جۇ­مىس قارقىنىن سانمەن عانا سارالاپ تۇرمىز, ەندى اتقارىلعان جۇمىستىڭ ساپاسى تۋرالى تاقىرىپتى قىسقاشا تولىقتىرىپ وتسەڭىز. – قوردا ۇيىمداستىرىلعان ءار­بىر ءىس-شارا ەلىمىزدىڭ ءبىلىم, عىلىم, مادەنيەت سالاسىنا پايداسى بار, رۋحاني ازىق الاتىن دۇنيەلەر. سون­دىقتان, ءبىز جۇمىس جوسپارىن تەك قانا اتقارىلار ءىستىڭ سانىنا قاراي ەمەس, ساپاسىنا لايىقتاپ قۇرامىز. قازىرگى قازاقستان يننو­ۆاتسيالىق تەحنولوگيالار, عىلىمي, مادەني, ەكونوميكالىق جاعىنان بيىك اسۋلارعا ۇمتىلۋشى ەل. ال ءبىزدىڭ مىندەتىمىز قاي باعىتتى ۇس­تانساق, سول جولمەن مەملەكەتىمىزگە ماق­ساتتى جۇمىستارمەن پايدا كەلتىرۋ, ياعني جاستارعا باعىت-باعدار بەرىپ, جارقىن بولاشاققا جول اشىپ, قولداۋ كورسەتۋ – قور قىز­مەتىنىڭ نەگىزى. وسى ورايدا ايتا كە­تۋ كەرەك, عىلىمداعى جاستارعا قول­داۋ كورسەتۋ ماقساتىندا مامىر اي­ىن­دا جاس عا­لىمداردىڭ حالىق­ارا­لىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كون­فە­رەنتسياسىن ءوت­كىزدىك. كونفەرەنتسيا­نىڭ ماقساتى, قازاقستاننىڭ دارىندى جاستارىن عىلىمي-تاجىريبەلىك قىزمەتكە تارتۋ, جاستاردىڭ عىلىمي قىزمەتىنە قولداۋ كورسەتۋ, مەملەكەتتىك بيلىك ورگاندارى مەن جاستاردىڭ اراسىندا كوپباعىتتى بايلانىستى نىعايتۋ, قوعامدىق ماڭىزى بار قىزمەتتەرگە جاستاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارت­تىرۋ, جاستاردىڭ يننوۆاتسيالىق الەۋەتىن ىسكە اسىرۋعا جاعداي جاساۋ. كونفەرەنتسياعا پارلامەنت ءماجى­لىسىنىڭ وكىلدەرى, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى, قازاق­ستاننىڭ ءىرى بيز­نەستەگى وكىلدەرى, وتاندىق كاسىپكەر­لەر, حالىقارالىق تۇلەكتەر قاۋىم­داستىعى, شەتەلدىڭ جانە قازاق­ستاننىڭ كورنەكتى عا­لىمدارى, عى­لىمي-زەرتتەۋ ورتالىق­تارىنىڭ, بيزنەس-ينكۋباتورلاردىڭ, جاستار ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشى ماماندارى قاتىستى. جيىندا قا­زاقستاننىڭ وركەندەۋىندەگى جاس عالىمداردىڭ ءرولى: جەتىلدىرۋ جانە باسەكەلەس ورتا­نى ساۋىقتىرۋداعى تەح­­نولوگيالىق سەرپىلىس, جاستار جانە قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق رەفور­ما­لار, جوعارى وقۋ ورنى بىلىمىنەن كەيىن جاڭاشا ۇردىستە عىلىمي كادر­لار دايىنداۋ كونتەكستىندەگى ماسە­لەلەر, قازاقستان­نىڭ بيزنەس-كوش­باسشى­لارىن قا­لىپتاستىرۋداعى جاس­تار ۇيىمدارى­نىڭ ءرولى: ماسەلەلەر جانە ىسكە اسىرۋ جولدارى تالقىلاندى. سونىمەن قاتار, قر تۇڭعىش پرە­­زيدەنتىنىڭ قورى قازاقستاندىق جاس عالىمدار مەن ونەر قايرات­كەر­لەرىنە قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا رەسپۋب­لي­كالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋ­رەات­تارىنا گرانت تاپسىردى. بۇل كونكۋرستى تالانتتى جاستار مەن جاس عالىمدار اراسىندا وسىمەن ءۇشىن­شى رەت وتكىزىپ, شىعارماشىلىق جو­بالاردى قولداۋ ءۇشىن گرانت جا­ريا­لادىق. بيىل 95 عىلىمي جوبا كەلىپ تۇسسە, ونىڭ 6-ىن قارجىلاندىرۋعا لايىقتى دەپ تاۋىپ, وعان 6,5 ميل­لي­ون تەڭگە ءبولىندى. ال شىعار­ما­شىلىق جوبادان 24-ءى كەلدى, ونىڭ 5-ءۋىن تاڭداپ, 3,5 ميلليون تەڭگە بولدىك. سونداي-اق, ول جۇرگەنوۆ اتىنداعى ونەر اكادەمياسىنىڭ ستۋ­دەنت­تەرىنە وسىمەن ءۇشىن­شى جىل قولداۋ كورسەتۋدەمىز. بيىل ستۋدەنتتەردىڭ 9 ديپ­لوم­دىق جۇمىسىن قار­جى­لان­دىرىپ, وعان 3,5 ميل­ليون تەڭگە ءبولىپ وتىرمىز. ول جوبالاردى  قارجىلان­دى­رىپ قانا قويماي, ولار­دىڭ ىسكە اسۋىنا دا كومەك­تەستىك. ايتا كەتۋ كەرەك, “قا­زاقفيلم” ستۋدەنت­تەر­دىڭ شىعارماشىلىق جوبا­لارىنىڭ ەلىمىز بەن حا­لىقارالىق ارەنالاردا جو­عارى دەڭگەيدە كورسەتىلۋى ءۇشىن تەحنيكالىق جانە كور­كەمدىك جاعىنان قولداۋ كورسەتتى. – شىعارماشىلىق­تاعى جاستارعا گرانت ءبو­لۋ­دەن وزگە, فەستيۆال ۇيىم­داستى­رى­لىپ ءجۇر, اتالمىش ءىس-شارانىڭ باستى ماقساتى قانداي؟ – “دارىنعا عاسىر باس يەدى” شىعارماشىل جاستار فەستيۆالىنىڭ باستى ماقساتى – ۇلتتىق مادەني قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاپ, تا­لانت­تى شىعارماشىل جاستاردى, ياعني ستۋدەنتتەردى, جاس سۋرەتشىلەردى, فو­تو­گرافتاردى, مۇسىنشىلەردى, جاس كي­نەماتوگرافيستەردى قولداپ, شىعار­ماشىلىقتا وسۋگە جول اشۋ. ءداستۇرلى تۇردە شىعارماشىل جاستاردى جي­نايتىن بۇل مادەني وقيعاعا كەلگەن قوناقتار بيىلعى جىلى قوردىڭ ساياباق ايماعىندا “بەينەلەۋ ونە­رىندەگى ۇلتتىق يدەيا” رەسپۋبليكالىق پلەنەرىندە مۇسىندەردىڭ تۇساۋكەسە­رىمەن, جاس سۋرەتشىلەر مەن فوتو­گراف­تاردىڭ جۇمىستارىمەن, قازاق­ستاندىق جاس رەجيسسەرلەر – ت.ءجۇر­گەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ تۇلەكتەرى, قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرە­زي­دەنتى قورىنىڭ گرانت يەگەرلەرىنىڭ ديپ­لوم­دىق جۇمىستارىمەن تا­نىستى. – جەكە تۇلعانىڭ اقپاراتتىق مادەنيەتتىلىگىنىڭ ءبىر قۇرام بىرلىگى –كى­تاپتار. بيىلعى جىلدىڭ باسىنان باس­تاپ سىزدەردىڭ باستامالارىڭىزبەن ءبىر­نە­شە كىتاپتار جارىق كورگەنى بىزگە ءمالىم. – ارينە, تۇلعانىڭ اقپاراتتىق مادەنيەتى مەن وقۋ مادەنيەتتىلىگىن قا­لىپتاستىرۋ بۇگىنگى كۇندە كىتاپ­حا­نالار مەن ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ تاجىريبەلىك ىسىندە ەڭ ماڭىزدى­لا­رى­نىڭ ءبىرىن قۇرايدى. اقپاراتتىق قو­عامنىڭ دامۋ كەزەڭىندە وقۋ ءما­دە­نيەتتىلىگى ۇعىمى “اقپاراتتىق مادە­نيەت” ۇعىمىنا كەڭەيىپ, وندا وقۋ مادەنيەتتىلىگى نەگىزگە الىنادى. ءبىز بۇل جاعىنان دا كىتاپحانالار مەن جالپى ءبىلىم بەرۋ ۇجىمدارىنا جانە قوعامدىق ورىندارعا ءتۇرلى زا­ماناۋي كىتاپتاردى سىيعا تارتۋ­دامىز. ماسە­لەن, جاقىن كۇندەرى “قا­زاقستان­دىقتار قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ جايىندا”, ەلباسى ەڭبەكتەرىنىڭ جيناعى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى سىيلىقتارىنىڭ كىتابى “زور قۇر­مەت بەلگىسىمەن...” جانە “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نا­زارباەۆتىڭ قازاقستان رە­س­پۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى مۇراجايى مۇراعاتىنداعى ەڭبەك­تەرى”, سونىمەن قاتار, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى ل. گيرشتىڭ “ەستەلىك ويمەن وڭاشا”, ورىنعالي ەسەنعازيەۆتىڭ “ ۇلى وتان سوعىسى, كومبات تاعدىرى” اتتى كىتاپتارى مەن “بارلىق ۇرپاققا ەستەلىك ءۇشىن” اتتى فوتوالبوم شىعارىلىپ, ءتيىستى ورىندارعا تارتۋ ەتىلدى. – تەلەۆيزيالىق جوبالار جاي­ىندا ايتساڭىز؟ – جاقىندا قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى قورى­نىڭ تاپ­سىرىسىمەن قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى تۋرالى “بولشايا يگرا پرەزيدەنتا” اتتى 1-سەريالى دەرەكتى فيلم جا­رىققا شىقتى. سونداي-اق, 26 ماۋ­سىم كۇنى كتك تەلەارناسى, “نۇر وتان” حدپ, الماتى قالاسىنىڭ اكىم­دىگىمەن ءبىر­لەسىپ “بىرلىگىمىز جا­راس­قان” جالپى­حالىقتىق اكتسياسىن وتكىزدىك. كتك تەلەارناسى جانە “كا­راۆان” گازەتىمەن ءتۇرلى مۋزى­كا­لىق باعدارلامالاردى ىسكە اسىردىق. ۇلى جەڭىستىڭ 65-جىل­دىعىنىڭ قۇر­مەتىنە اباي اتىنداعى قازاق مەملە­كەتتىك اكادەميالىق وپە­را جانە با­لەت تەاترىندا داريعا نا­زارباە­ۆا­نىڭ “ەگەر سوعىس بولما­عان­دا....” اتتى قايىرىمدىلىق كونتسەرتىن ۇيىمداستىردىق. كونتسەرتكە ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى مەن ەڭبەك مايدانىنىڭ قاتىسۋشىلارى شاقىرىلدى. اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ فورتەپيانو شەبەرى, قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايرات­كەرى تيمۋر ۋرمانچەەۆ, اباي اتىن­داعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميا­لىق وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ جەكە ورىنداۋشى­لارى اندرەي ترە­گۋ­بەنكو جانە مەدەت چوتا­با­ەۆ, اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكا­دەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترى سيمفونيالىق وركەسترى اتالمىش تەاتر ديريجەرى نۇرجان بايبوسى­نوۆ­تىڭ جەتەكشىلىگىمەن قاتىستى. تاعى دا ءبىر مادەني شاراعا توق­تالىپ وتسەم, جاقىندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى قورىنىڭ زالىندا ء“ىntrabaroque” كونتسەرتى ءوتتى. كونتسەرت “قازاقستان كامەراتاسى” “مۋزىكالىق ەكسپەري­مەنت­تەر زەرتحاناسى” مەملەكەتتىك ءانسامبلىنىڭ مۋزىكالىق ماۋسىمىن جاپتى. سونداي-اق, استانا كۇنىنە وراي “سۇيەمىن سەنى ءومىر!” اتتى مەرە­كەلىك كونتسەرت وتكىزدىك. كونتسەرتكە قازاق ەستراداسىنىڭ جۇل­­دىزدارى, قازاقستان رەسپۋبلي­كاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى قورىنىڭ گرانت يەگەرلەرى مەن لاۋرەاتتارى, نۇرلان باي­كوزوۆتىڭ جەتەكشى­لى­گىن­­دەگى الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ەس­ترا­دالىق سيمفونيالىق وركەسترى, “سا­م­­ۇرىق” بي تەاترى, قازاقستان رەس­پۋب­لي­كا­سىنىڭ “سالتا­نات” مەم­لە­كەتتىك بي ءانسامبلى جانە تاعى باس­­قا­­لار قاتىس­تى جانە قاراساي اۋدا­نىن­دا, ەلبا­سىنىڭ تۋعان جەرىندە مە­رەكەلىك ءىس-شارالار ۇيىمداستىردىق. – بالعىن بالالار ءۇشىن قور قانداي قامقورلىق شارالارىن ىسكە اسىردى؟ – قور “ايالا” جانە “دارا” قورلارى ۇيىمداستىرعان “كۇلكى كۇنى 2010” قامقورلىق اكتسياسىنا قاتىستى. ءداستۇرلى تۇردە بۇل كۇنى دە قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى قورىنىڭ سىيلىقتارى №1 الماتى وبلىستىق بالالار ءۇيىنىڭ, №1 الماتى قالالىق بالالار ءۇيىنىڭ, №2 الماتى قالالىق بالالار ءۇيىنىڭ, “جانۇيا” ارنايى كەشەنىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىنە تارتۋ ەتىلدى. 1 ماۋسىم كۇنى ورتالىق ساياباقتا ءداس­­­تۇرلى تۇردە وتەتىن بالالار شىعار­ما­شى­لىعىنىڭ “مەيىpىم 2010” فەس­تيۆالى بولدى. اتالمىش شارانى “مەيى­pىم” الەۋمەتتىك جوباسى بوي­ىنشا م.وسپانوۆ اتىنداعى قوعام­دىق قورى ۇيىمداستىرعان. بۇل جوبا جىل سايىن وتەتىن رەسپۋبليكالىق الەۋمەتتىك يدەيالار مەن جوبالار جارمەڭكەسىنىڭ “حالىق دەنساۋلىعى – قازاقستان­نىڭ داۋلەتتىلىگى” 2009 جانە “ين­تەل­لەكتۋالدى جاسامپاز قوعام: ءبىلىم جانە جاڭا تەحنولو­گيا­لار” الەۋ­مەت­تىك يدەيالار مەن جوبا­لار ءجار­­­مەڭكەسى 2010 جىل جەڭىم­پا­زى بولىپ تابىلادى. جوبا قازاق­ستان رەسپۋب­ليكاسى تۇڭعىش پرەزي­دەن­تى قو­رىنىڭ قايىرىمدىلىق كو­مەگىمەن ىسكە اسقان. جوبانىڭ نەگىزگى ماق­سا­تى – جاس تالانتتاردى انىقتاپ, ولار­عا قولداۋ كورسەتۋ, بالالار ءۇي­لە­رىنىڭ جانە تۇزەتۋ مەكتەپ-ينتەر­ناتتارى­نىڭ شىعارماشىلىق دا­رىن­دارىنا كوپ­شىلىكتىڭ نازارىن اۋدارۋ, ارى قا­راي شىعارماشى­لىق­تا شىڭدالۋ­عا, دامۋعا جول اشىپ, جاعداي جاساۋ. قازاقستان رەسپۋبلي­كاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى قو­رىنىڭ ارنايى سىي­لىق­تارى فەس­تي­ۆالدىڭ لاۋرەاتتا­رى­نا تابىس ەتىلدى: ن. وستروۆسكي اتىنداعى زاعيپتار مەن كوزى ناشار كورەتىن بالالاردىڭ №4 تۇزەتۋ مەكتەبىنە, №5 ساڭىراۋ با­لا­لاردىڭ ارنايى مەكتەپ-ينتەر­نا­تى­نا جانە №15 تۋبەركۋلەزدىڭ باس­تال­عان, ءبا­سەڭدەگەن فورمالارىن­داعى بالالار­دىڭ ارنايى مەكتەپ-ينتەر­نا­تىنا. سونداي-اق, وسى كۇنى قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزي­دەن­تى قورىنىڭ قولداۋىمەن ء“Famى­ly” ويىن-ساۋىق ساياباعىندا كوپ با­لا­لى وتباسى بالالارى مەن از قامتىلعان وتباسى بالالارى ءۇشىن قامقورلىق اك­تسياسى ءوتتى. اكتسيانى “شەكا­را­سىز بالالىق” قوعامدىق بىرلەستىگى, “بوتا” قوعامدىق قورى جانە “قام­قور ءححى عاسىر” كورپو­راتيۆتى قورلارىنىڭ سەرىكتەستىگىمەن ۇيىمداستىردى. اكتسيا بارىسىندا 150 الماتى­لىق بالعىن قازاقستان رەسپۋبلي­كاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى قورىنىڭ سىي­لىقتارىن – كىتاپتار, بالالار ەن­تسي­كلوپەديالارى, كوركەمدىك جانە تا­نىم­دىق ادەبيەتتەر, ت.ب. الدى. وسى كۇندەرى قوردىڭ قولداۋىمەن وقۋ­شىلار سارايىنىڭ عيماراتىندا “بالالار” فوتوكورمەسى ۇيىمداستى­رىلدى. الماتىلىق ەندى باستاعان جانە كاسىبي جاس فوتوگرافتاردىڭ 120 جۇمىسى كەلگەن كورەرمەننىڭ نازا­رى­نا ۇسىنىلدى, ولاردىڭ ءار تۋىن­دى­سىندا بالالاردىڭ ادامزات­تىڭ ەڭ قىمبات اسىل قازىناسى ەكەن­­دىگىن كورسەتەتىن بەينەلەر بار. سونداي-اق, قور جانىنداعى قارا­ساي اۋداندىق ءبىلىم قورىندا, وقۋ جىلىن ۇزدىك اياق­تاعان, بايقاۋلاردا, وليم­پيادالاردا جەڭىسكە جەتكەن 258 وقۋ­شىعا دەمالىس لاگەرلەرىنە جول­دا­ما­لار جانە 70 وقۋشىعا استانا كۇنىنە وراي استانا قالاسىنا ساياحات جاساۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى. بالالار ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز. سوندىقتان دا ولاردى قورعاۋ, بولاشاققا جەتەلەۋ ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جاس جەتكىنشەكتەردىڭ ءبىلىم دارەجەسىنىڭ تەرەڭدىگىمەن, مادەنيەتىنىڭ جوعا­رىلىعىمەن ولشەنەدى. وسى ۇعىم­دار­دى ۇشتاستىرىپ, ۇلى جوسپار قۇر­عان قور قىزمەتىنە ساتتىلىك تىلەيمىز. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت! اڭگىمەلەسكەن مارجان وماروۆا.