ەلدە اجىراسۋعا نيەت بىلدىرگەن جۇپتارعا مەدياتسيانى مىندەتتەۋ كەرەك. پرەزيدەنت جانىنداعى وتباسى ماسەلەلەرى جونىندەگى ۋاكىل سنەجاننا يماشەۆانىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن باسقوسۋدا ساراپشىلار وسىنداي تۇجىرىمعا كەلدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل قادام ەرلى-زايىپتىلاردىڭ سوتقا جەتپەي, ءوزارا كەلىسىمگە كەلۋىنە ىقپالداسادى.
قازىر مەدياتسيا تەك تاراپتاردىڭ كەلىسىمىمەن جۇزەگە اسىپ كەلەدى. سونىڭ وزىندە استانا قالاسىنداعى يۋۆەنالدى سوت جانىنان قۇرىلعان وتباسىلىق جانجالداردى شەشۋ ورتالىعى جۇپتاردىڭ شامامەن 25 پايىزىن تاتۋلاستىرۋعا سەپ بولعان.
– بيىل مەدياتورلار اجىراسۋعا ءوتىنىم بەرگەن 100-دەن اسا شاڭىراقتىڭ شايقالۋىنا جول بەرمەدى. سوندىقتان ولاردىڭ تاجىريبەسىن رەسپۋبليكانىڭ بارلىق وڭىرىنە كەڭىنەن ەنگىزۋ قاجەت. الداعى ۋاقىتتا سۋديالار اراسىندا تاجىريبە الماسۋ ۇيىمداستىرىلادى, سونداي-اق ورتالىق پسيحولوگتەرىن باسقا وبلىستارداعى مامانداردى وقىتۋعا تارتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ويتكەنى وتباسى ءال-اۋقاتى – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى. بۇل ماسەلە 2030 جىلعا دەيىنگى وتباسى جانە گەندەرلىك ساياسات تۇجىرىمداماسىنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ قاتارىنا كىرەدى, – دەدى س.يماشەۆا.
كەزدەسۋدە استانا قالاسى كامەلەتكە تولماعانداردىڭ ىستەرى جونىندەگى مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق سوتىنىڭ توراعاسى ءلايلا زيناشەۆا اجىراسۋ تۇسىندا بالالاردىڭ مۇددەسىن قورعاۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– سوتتىڭ باستى مىندەتى – بالانى اۋىر وتباسىلىق جانجال مەن پسيحولوگيالىق قاۋىپ-قاتەردەن قورعاۋ. بارلىق سوت شەشىمى كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ءال-اۋقاتىن بارىنشا قامتاماسىز ەتۋ قاعيداتىن نەگىزگە الا وتىرىپ قابىلدانادى. استانا قالاسىنداعى يۋۆەنالدىق سوت تاتۋلاستىرۋ راسىمدەرىن قولدانۋدا كەيىنگى ەكى جىل قاتارىنان كوش باستاپ كەلەدى. وتكەن جىلى 3 380 ءىس مەدياتيۆتىك كەلىسىمدەر مەن تاراپتاردىڭ ءوزارا تاتۋلاسۋى ارقىلى اياقتالسا, 4 665 كەلىسىم سوتقا دەيىن جاسالدى. تاعى 200 وتباسى تالاپ-ارىز سوتقا تۇسپەي تۇرىپ-اق ءوزارا مامىلەگە كەلدى. بۇل كورسەتكىشتەردىڭ ارتىندا اجىراسۋ كەزىندە ءجيى بولاتىن ءتۇرلى جانجالدان ادا بالالاردىڭ تاعدىرى تۇر. بۇعان سۋديالاردىڭ پسيحولوگتەرمەن, مەدياتورلارمەن تىعىز ءارى ۇيلەسىمدى جۇمىس ىستەۋ ناتيجەسىندە قول جەتكىزىلدى, – دەدى ل.زيناشەۆا.
وتباسىلىق جانجالدى شەشۋ ورتالىقتارى پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ قولداۋىمەن, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مەن جوعارعى سوتتىڭ بىرلەسكەن جوباسى اياسىندا 2021 جىلى قۇرىلعان. كۇنى بۇگىنگە دەيىن ورتالىقتاردا 9 مىڭعا جۋىق كەشەندى كەڭەس (قۇقىقتىق جانە پسيحولوگيالىق) بەرىلىپ, 786 وتباسىعا قاتىستى پسيحولوگيالىق-الەۋمەتتىك زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەن.
ستاتيستيكا مۇنداي تەتىكتەردىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتىپ وتىر. جوبانى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە رەسپۋبليكا كولەمىندە قارالعان ىستەردىڭ ۇشتەن بىرىنەن استامى تاراپتاردىڭ تاتۋلاسۋىمەن اياقتالعان. ماسەلەن, 2024 جىلى قارالعان 67 621 ءىستىڭ 25 378-ءى (37,5%) تاتۋلاسۋمەن اياقتالسا, الدىڭعى جىلى بۇل كورسەتكىش 33,1% بولعان.
وتىرىس بارىسىندا جيىنعا قاتىسقان ماماندار اجىراسۋ ءتارتىبىن قاتاڭداتۋدى دا ۇسىندى. سەبەبى بۇگىندە نەكە بۇزۋ تۋرالى ءوتىنىمدى تەلەفون ارقىلى قالدىرۋعا بولادى ءارى شاعىن مەملەكەتتىك باجدى تولەپ, قاراپايىم راسىمدەردەن ءوتۋ جەتكىلىكتى. ولار «بۇل اسىعىس شەشىمدەردىڭ ۇلەسىن كوبەيتىپ, شايقالعان شاڭىراق سانىن ارتتىرىپ وتىر», دەيدى.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ بىلتىرعى دەرەكتەرىنە ءمان بەرسەك, اجىراسقانداردىڭ باسىم بولىگى وتباسىن قۇرعان العاشقى جىلدارى-اق وسىنداي شەشىم قابىلداعان. قازاقستان قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ تالداۋلارىندا ءدال وسى كەزەڭ ەرلى-زايىپتىلارعا ەڭ كۇردەلى ۋاقىت ەكەنى جازىلعان. ويتكەنى جۇپتار كوبىنە قارجىلىق قيىندىققا, وتباسىلىق ومىرگە پسيحو-لوگيالىق تۇرعىدا دايىن بولماعان سوڭ, اقىرى ءتۇرلى تۇرمىستىق كەلىسپەۋشىلىككە اكەلەدى. مۇنىڭ ءبارى وتباسىنىڭ ويراندالۋىنا تۇرتكى بولىپ وتىر. ءتيىستى زاڭعا جوعارىدا اتالعان وزگەرىستەر ەنگىزىلسە, ەلدە اجىراسۋ سانى ەداۋىر ازايۋى ىقتيمال.