شەتەلدىك تۋريستەرگە ارنالعان ويىن بيزنەسى ايماقتارى مارقاكول مەن زايسان اۋداندارىندا قۇرىلۋى مۇمكىن دەگەندى ەستىگەن ەلدىڭ پىكىرى سان-ساققا جۇگىرگەن. دەسە دە, قازىر بۇل جوبا مەملەكەتتىك دەڭگەيدە تالقىلانىپ, كازينو تۇرعىزاتىن ورىندار قاراستىرىلىپ جاتىر. ەندىگى سۇراق: قۇمار ويىن-ساۋىق ورتالىعى اشىلعان جاعدايدا ءوڭىر ەكونوميكاسىنا, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا تيگىزەر اسەرى قالاي بولار ەكەن؟
قازىر ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار دەڭگەيىندە ويىن بيزنەسىن دامىتۋ ءۇشىن قوسىمشا اۋماقتاردى ايقىنداۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر. شىعىس قازاقستان وبلىسىندا لايىقتى لوكاتسيالار رەتىندە مارقاكول مەن زايسان اۋداندارىنا نازار اۋدارىلىپ وتىر. بۇل اۋدانداردى ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىنا سايكەس ويىن قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ ايماقتارى رەتىندە بەكىتۋ ماسەلەسى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قاراۋىنا بەرىلگەن كورىنەدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى تۋريزم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرجان سەمبينوۆ ماسەلەنى الدىن الا پىسىقتاۋ ءۇشىن ەكى اۋداندا قوعامدىق پىكىر زەردەلەنگەنىن اتاپ ءوتتى.
«بىلتىر 21 تامىز بەن 2 قىركۇيەك ارالىعىندا شەتەل ازاماتتارىنا ارنالعان ويىن ايماقتارىن قۇرۋعا تۇرعىندار كوزقاراسىن انىقتاۋ ماقساتىندا حالىق اراسىندا الەۋمەتتىك ساۋالناما جۇرگىزىلدى. ناتيجەسىندە, وعان قاتىسقان رەسپوندەنتتەردىڭ باسىم بولىگى زاڭناما تالاپتارى ساقتالعان جانە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق مۇددەسى ەسكەرىلگەن جاعدايدا شەتەلدىكتەرگە ارنالعان ويىن ايماقتارىن اشۋعا قارسى ەمەس ەكەنىن ءبىلدىردى», دەدى باسقارما باسشىسى ە. سەمبينوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, قاراستىرىلىپ وتىرعان جوبالار ويىن ينفراقۇرىلىمىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قوناقۇي سەكتورى مەن سەرۆيستىك ينفراقۇرىلىمدى قوسا العاندا, ىلەسپە تۋريستىك نىسانداردى دامىتۋدى دا كوزدەيدى. باستاپقى كەزەڭدە الەۋەتتى ايماقتاردىڭ ارقايسىنا شامامەن 25–30 ملرد تەڭگە كولەمىندە جەكە ينۆەستيتسيا تارتۋ جوسپارلانعان. جوبانى ىسكە اسىرۋ جەكە ينۆەستوردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن جۇرگىزىلەدى.
«الدىن الا ەسەپتەۋلەرگە سۇيەنسەك, ءبىر كازينو تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن بولسا, بيۋدجەتكە جىلىنا شامامەن 1,7 ملرد تەڭگە سالىق ءتۇسۋى مۇمكىن. بىراق وعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن شامامەن 8–10 مىڭ ادام دەڭگەيىندە شەتەلدىك تۋريست اعىنى بولۋى كەرەك», دەپ ءتۇسىندىردى ە.سەمبينوۆ.
شەكارالىق اۋدانداردا ويىن بيزنەسىن قۇرۋ قوسىمشا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا ىقپال ەتەدى. تۋريزم باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, باستاپقى كەزەڭدە شامامەن 140 تۇراقتى جۇمىس ورنىن قۇرۋ قاراستىرىلىپ وتىر. ودان كەيىن ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋىنا قاراي بۇل كورسەتكىشتى 500-گە دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلگەن.
تۋريستىك ويىن-ساۋىق ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە دە پايدالى. ياعني تۋريستەر كوبەيگەندە قوعامدىق تاماقتانۋ, كولىك قىزمەتى جانە باسقا دا سەرۆيستەرگە سۇرانىس ارتىپ, كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىك كۇشەيەدى. باسەكەلەستىك بولادى, بۇل ساپانىڭ ارتۋىنا جۇمىس ىستەيدى.
زايسان اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى ەركەبۇلان زاعىپاروۆ قوس اۋداندا قولعا الىناتىن ويىن بيزنەسى جوباسى شەكارالىق ايماقتاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىنىن ايتادى. دەگەنمەن دەپۋتات «تاياقتىڭ ەكى ۇشى» بولاتىن سياقتى, بۇل ماسەلەنىڭ دە ەكىنشى جاعى بار ەكەنىن ەستەن شىعارماۋدى ەسكەرتتى.
«شەكارالىق اۋدانداردا ويىن بيزنەسى ايماقتارىن اشۋ شەتەلدەن تۋريستەر كوبىرەك تارتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. بۇل الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇرعىدان دا ءتيىمدى. ەگەر جوبا ىسكە اسسا, جاڭا قوناقۇيلەر, قىزمەت كورسەتۋ ورىندارى اشىلىپ, جەرگىلىكتى حالىققا جۇمىس ورىندارى پايدا بولادى, مەملەكەتكە قوسىمشا سالىق تۇسەدى. تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – ويىن ورتالىقتارىنىڭ شەتەلدىكتەرگە عانا قىزمەت كورسەتۋى. بۇل رەتتە زاڭ تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن قاتاڭ قاداعالاۋ قاجەت. قازاقستان ازاماتىنىڭ, اسىرەسە جاستاردىڭ قۇمار ويىنعا ارالاسۋىنا جول بەرىلمەۋگە ءتيىس. ويتكەنى ونىڭ الەۋمەتتىك, رۋحاني اسەرى بولۋى مۇمكىن. سوندىقتان وسى جاعىن دا قاپەردەن شىعارماساق», دەدى اۋداندىق ءماسليحات توراعاسى.
تۋريزم باسقارماسىنىڭ حابارلاۋىنشا, بۇل جوبا شەتەلدىك كەلۋشىلەرگە ارنالعان جانە ءتۋريزمدى دامىتۋ قۇرالىنىڭ ءبىرى رەتىندە عانا قاراستىرىلعان. كازينو قىزمەتىن ليتسەنزيالاۋ, ولاردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋ مەن زاڭ تالاپتارىنىڭ ساقتالۋى, سونداي-اق قارجىلىق وپەراتسيالاردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ, كامەلەتكە تولماعانداردى كىرگىزبەۋ, قوعامدىق ءتارتىپتى قاداعالاۋ سياقتى ماسەلەلەر ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇزىرەتىندە بولادى جانە ەلىمىزدىڭ قولدانىستاعى زاڭنامالارى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
شىعىس قازاقستاننىڭ شەكارالىق اۋداندارى – مارقاكول مەن زايساندا شەتەلدىك تۋريستەرگە ارنالعان ويىن بيزنەسى ايماقتارىن اشۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلىپ جاتىر. جوبا ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى بولعانىمەن, ونىڭ الەۋمەتتىك جانە رۋحاني اسەرىن دە ەسكەرۋ قاجەت دەيدى ماماندار. سوندىقتان جوبانى ىسكە اسىرۋ كەزىندە زاڭ تالاپتارىنىڭ ساقتالۋى مەن قوعامدىق ءتارتىپتى قاتاڭ قاداعالاۋ ماڭىزدى. جالپى العاندا, بۇل باستاما شەكارالىق اۋداندارداعى ءتۋريزمدى دامىتۋ مەن ەكونوميكانى جانداندىرۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى بولارى ءسوزسىز.
شىعىس قازاقستان وبلىسى