19 ناۋرىز كۇنى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ الماتى قالاسىنا بارىپ, عىلىمي قاۋىمداستىق الدىندا ءسوز سويلەدى. پرەزيدەنت مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىن – ادامي كاپيتالدى, عىلىم مەن يننوۆاتسيانى دامىتۋ, سونداي-اق جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ەلدى جاڭعىرتۋداعى ءرولىن ايقىندادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
پاتەرناليزمنەن – مۇمكىندىكتەر قوعامىنا
مەملەكەت باسشىسى ءوز سوزىندە ەلدىڭ دامۋ مودەلىن وزگەرتۋ قاجەتتىگىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان پاتەرناليستىك تاسىلدەن باس تارتىپ, باستى رەسۋرس رەتىندە ادام مەن ونىڭ قابىلەتتەرى العا شىعاتىن جۇيەگە كوشۋى ءتيىس.
«عىلىمدا ناقتى ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن ادامي كاپيتالعا ايرىقشا كوڭىل ءبولۋ قاجەت. ءبىز جاس ۇرپاقتى تاربيەلەۋ مەن ازاماتتاردى قولداۋ تاسىلدەرىن الەۋمەتتىك ادىلدىك, پاتريوتيزم جانە ەڭبەكقورلىق تۇرعىسىنان قايتا قاراۋىمىز كەرەك», دەدى پرەزيدەنت.
توقاەۆ جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ءدال وسى سەبەپتى ادامعا باعدارلانعان سيپاتقا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ايماقتار – عىلىمنىڭ ءوسۋ نۇكتەلەرى
پرەزيدەنت وڭىرلەردەگى عىلىمدى دامىتۋعا دا ەرەكشە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, اكىمدىكتەرگە عىلىمي-تەحنولوگيالىق ساياساتتى ىسكە اسىرۋ وكىلەتتىكتەرى بەرىلگەن.
قازىرگى تاڭدا 11 وڭىرلىك جوعارى وقۋ ورنىندا اكادەميالىق ارتىقشىلىق ورتالىقتارى مەن عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى قۇرىلۋدا. بۇل ورتالىقتار بالامالى ەنەرگەتيكادان باستاپ بيوتەحنولوگياعا دەيىنگى ءارتۇرلى باعىتتار بويىنشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى.
ء«بىز وزگەنىڭ عىلىمي جەتىستىكتەرىن كوشىرمەۋىمىز كەرەك, كەرىسىنشە, وزىمىزدىكىن جاساۋىمىز قاجەت. الەمدىك دەڭگەيدە سۇرانىسقا يە زەرتتەۋلەر جۇرگىزە الاتىن عالىمدار بۋىنىن قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى», دەدى توقاەۆ.
عىلىم مەن ءبىلىم – ستراتەگيالىق باسىمدىق
پرەزيدەنت ادامي كاپيتالدى, ءبىلىمدى, عىلىم مەن يننوۆاتسيانى دامىتۋ جاڭا كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق باعىتى رەتىندە بەكىتىلگەنىن ەسكە سالدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ عىلىمي قاۋىمداستىقتان جوعارى كاسىبيلىكتى, جاۋاپكەرشىلىكتى جانە وتانسۇيگىشتىكتى تالاپ ەتەدى.
«بۇل – كۇردەلى مىندەت, بىراق باسقا جول جوق. مەن سىزدەرگە ۇلكەن ءۇمىت ارتامىن», دەپ عالىمدارعا ۇندەۋ جاسادى مەملەكەت باسشىسى.
كونستيتۋتسيا – جاڭعىرۋدىڭ ىرگەتاسى
پرەزيدەنت ءسوزىنىڭ ەلەۋلى بولىگى جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ رولىنە ارنالدى. توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلدىڭ شىنايى جاڭارۋى ۇرانداردان ەمەس, قۇقىقتىق نەگىزدى نىعايتۋدان باستالادى.
«جاڭا كونستيتۋتسيا ءبىزدىڭ مەملەكەتتىلىگىمىز بەن ەگەمەندىگىمىزدىڭ سەنىمدى تىرەگىنە اينالادى. ونىڭ ءاربىر نورماسى ەلدى نىعايتۋعا قىزمەت ەتەدى», دەدى پرەزيدەنت.
سونداي-اق ول قازاق مەملەكەتتىلىگىنىڭ تاريحي قۇقىقتىق نەگىزدەرىنە – «قاسىم حاننىڭ قاسقا جولى», «ەسىم حاننىڭ ەسكى جولى» جانە «جەتى جارعىعا» – نازار اۋداردى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, جاڭا نەگىزگى زاڭ – قازىرگى گەوساياسي جاعدايدا ازاماتتاردىڭ ارمان-مۇراتىن بەينەلەيتىن «شىنايى حالىقتىق كونستيتۋتسيا».
پرەزيدەنت: ادام كاپيتالى ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءبارىن جاساۋىمىز قاجەت
وسىلايشا, پرەزيدەنتتىڭ الماتىعا ساپارى قازاقستاننىڭ دامۋىنداعى ستراتەگيالىق باعدارلاردى تالقىلاۋعا ارنالعان ماڭىزدى الاڭعا اينالدى. بۇل باعىتتا عىلىمعا, بىلىمگە جانە مەملەكەت ءۇشىن باستى قۇندىلىق سانالاتىن ادامعا ەرەكشە ءرول بەرىلىپ وتىر.
ايتا كەتەيىك, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ الماتى قالاسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىمي الەۋەتىمەن تانىسقانىن حابارلاعان ەدىك.