وڭىردە وتاندىق ءوندىرىستىڭ الەۋەتى ءتاي-ءتايلاپ بولسىن, ارتىپ كەلەدى. 2003 جىلى ىرگەسى قالانعان شىنى قۇرىلىس زاۋىتى بۇگىندە ايماقتاعى جەتەكشى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ بىرىنە اينالعان. زاۋىت كولىك جاساۋ مەن تاۋ-كەن سالاسىنان باستاپ, قاراپايىم قۇرىلىسقا دەيىن قولدانىلاتىن سان الۋان شىنى بۇيىمدارىن شىعارادى. زاماناۋي جابدىق پەن بىلىكتى مامانداردىڭ ارقاسىندا مۇندا تاپسىرىسقا قاراي بىرەگەي جوبالار دا جۇزەگە اسادى.
– ءبىزدىڭ زاۋىتتا جۇزگە جۋىق مامان جۇمىس ىستەيدى. ءۇش تسەح بار. ءبىرى اۆتوكولىك شىنىلارىن جاساسا, ەكىنشىسى اليۋميني كونسترۋكتسيالاردى قۇراستىرادى. ءۇشىنشى تسەح شىنى پاكەتتەردى وندىرەدى ءارى شىنىلاردى شىڭدايدى, – دەگەن كاسىپورىن ديرەكتورى ايدار ماميەۆ جالپى جۇمىستىڭ قىر-سىرىن سيپاتتاپ بەردى.
كاسىپورىننىڭ ونىمدەرى مەملەكەتتىك ستاندارت تالاپتارىنا تولىق ساي كەلەتىندىكتەن, وڭىردەگى ءىرى ءوندىرىس ورىندارىمەن ارىپتەستىك ورناتقان. شىنىمەن قاپتالعان كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر مەن عيماراتتاردىڭ جارق-جۇرق ەتكەن شىنىسى وسى زاۋىتتا وندىرىلەدى. كاسىپورىنداعى قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردىڭ بارلىعى دەرلىك زامان تالابىنا ساي. شىنىدان ساپالى ءونىم شىعارۋ ءوز الدىنا, ونى وڭدەۋ تەحنولوگياسى دا – ۇلكەن جۇمىس. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ءار ميلليمەتردىڭ دالدىگى, جيەكتەرىنىڭ تەگىستىگى – قاۋىپسىزدىك كەپىلى. سوندىقتان شىنىنى ەڭ العاشقى وڭدەۋ ساتىسىنان باستاپ اسقان جاۋاپكەرشىلىك قاجەت.
البەتتە, جۇمىستىڭ دەنى كومپيۋتەر كومەگىمەن جۇزەگە اسادى. ءونىمنىڭ ءپىشىنى ايقىندالىپ, تەحنيكالىق پارامەترلەرى ناقتىلانادى. تسيفرلىق باسقارۋ جۇيەسىمەن شىنى قاجەتتى ولشەمگە كەلتىرىلىپ قانا قويماي, كۇردەلى پىشىندەر كەسىلىپ, ساندىك ورنەكتەر تۇسىرىلەدى. مۇنداي تەحنولوگيا ادام ەڭبەگىن جەڭىلدەتىپ, ءونىم ساپاسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرگەن. ماسەلەن, فرەيزەرلىك اپپاراتپەن كەز كەلگەن كولەمدەگى شىنىنى كەسىپ, تاپسىرىسقا قاراي ءتۇرلى ورنەك سالۋعا بولادى.
– بۇل قۇرىلعى يتاليادان اكەلىنگەن. شىنىنى 100 مم دەيىنگى ولشەمدە وڭدەي الادى. قازىر جۋىنۋ بولمەسىنە قوياتىن كابينانىڭ شىنىسى وڭدەلىپ جاتىر. سىرتقى كونتۋردى جونامىز, قاۋىپسىزدىك ءۇشىن وعان ەۋروجيەك جاسايمىز, تۇتقاعا ارنالعان ورىندى بۇرعىلايمىز. ءسويتىپ, دايىن ءونىم بولىپ شىعادى, – دەيدى كاسىپورىن قىزمەتكەرى رۋسلان ءنازبي.
اينەكتى جابىق كابينادا وڭدەۋ ۋاقىتى ورتاشا ەسەپپەن 20–25 مينۋتقا سوزىلادى ەكەن. شىنى تازارتىلىپ, وندىرىستىك جەلىگە جىبەرىلگەننەن كەيىن قۇراستىرۋ جۇمىسى باستالادى. بۇل كەزەڭدە ءار ارەكەت ناقتى ەسەپپەن, تەحنولوگيالىق تالاپقا ساي ورىندالادى. اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيە ءونىمنىڭ ساپاسىن بىرقالىپتى ساقتاپ, ونىڭ بەرىكتىگى مەن تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى. زاۋىت ۇجىمى تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەرىن ۇنەمى جاڭارتىپ, زاماناۋي قوندىرعىلاردى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە قوسىپ كەلەدى. جۋىردا كاسىپورىنعا جاڭا جەلى ورناتىلعان. بۇل – شىنى پاكەتتەرىن دايىنداۋدى تولىق اۆتوماتتاندىرىپ, ءونىمنىڭ بەرىكتىگى مەن جىلۋ ساقتاۋ قاسيەتىن ارتتىرۋعا ارنالعان كەشەندى قۇرىلعى. ايتا كەتەيىك, كاسىپورىن جۋىردا عانا 80 ملن تەڭگەگە جاڭارتىلعان قۇرىلعى ورناتقان.
– بۇل قۇرىلعى تۇركيادان اكەلىنگەن. ەڭ اۋەلى شىنىنى جۋىپ, اۋامەن قۇرعاتادى. سودان كەيىن بارىپ, ولشەمىنە قاراي كەسىلەدى, جاقتاۋلارى جابىستىرىلادى. جاقتاۋلارى ارنايى جەلىممەن جابىستىرىلعاندىقتان, سۋىق وتكىزبەيدى. اسىرەسە شىعىستىڭ اۋا رايىنا لايىقتالعان, – دەيدى كاسىپورىن قىزمەتكەرى قايرات سۇلەيمەنوۆ.
جوعارىدا ايتقانداي, شىنىنى شىڭداۋ كەزەڭىن دە كوردىك. ياعني ادەتتەگى اينەكتىڭ بەرىكتىگىن بەس-التى ەسە ارتتىراتىن ارنايى تەرميالىق وڭدەۋدەن وتكىزەدى ەكەن. وڭدەلگەن شىنى جىلۋ مەن سوققىعا وتە ءتوزىمدى بولادى. شىنى سىنعان جاعدايدا ۇلكەن كەسەكتەرگە بولىنبەي, كۇل بولىپ تۇسەدى. مۇنداي شىنى قۇرىلىسپەن قاتار, اۆتوكولىكتەرگە دە قولدانىلادى. ونىڭ ۇستىنە ونى كەز كەلگەن تۇسكە بوياۋعا بولادى.
ءىرى كاسىپورىن بولعاندىقتان, ارنايى ماماندار اۆتوكولىكتەر مەن ءتۇرلى تەحنيكالاردىڭ تەرەزەسىن جوندەۋمەن دە اينالىسادى. تاس ءتيىپ شىتىناعان شىنىنى دا جاساپ, دۇرىستاپ بەرەدى.
– ءبىز كولىكتىڭ اينەكتەرىن دايىنداۋ-مەن دە, ورناتۋمەن دە اينالىسامىز. اينەك ارنايى قالىپتا بالقىتىلىپ, كولىككە لايىقتالادى. اۆتوكولىك تەرەزەسىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى, اينەكتىڭ اراسىنا ۇلبىرەگەن پلەنكا ورنالاستىرىلادى. ەگەر قانداي دا ءبىر جول-كولىك وقيعاسى بولسا قالسا, مۇنداي شىنى جان-جاققا ۇشىپ, جولاۋشىعا قاۋىپ توندىرمەيدى. شىنى دايىن بولعان سوڭ ماماندار بارلىق بولشەكتى قايتا جيناپ, ورنىنا قويادى. ودان كەيىن اينەك 24 ساعات كەبەدى, – دەيدى ميحايل ەسىمدى جۇمىسشى.
سونداي-اق كاسىپورىندا قوعامدا جوعارى سۇرانىسقا يە پلاستيكالىق تەرەزە شىعارۋمەن دە اينالىسادى. بۇعان قاجەتتى كەيبىر ماتەريالدى وتاندىق وندىرۋشىلەردەن الادى. تسەحتا قۇراستىرىلىپ, تۇتىنۋشىعا جونەلتىلەدى.
باسقا قالالاردى قايدام, وسكەمەندەگى ون-ون بەس قاباتتى عيماراتتاردىڭ جارق-جۇرق ەتىپ قاپتالىپ جاتقانى وسىنداعى وندىرۋشىلەردىڭ ەڭبەگى ەكەنىنە كوز جەتتى.
وسكەمەن