كوپتىڭ اماناتىن ارقالاعان

الەم قايىرجانقىزىنىڭ نەگىزگى ماماندىعى – قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى. ەكىنشى ماماندىعى – زاڭگەر. ول اۋىل اكىمدىگىنە قىزمەتكە قابىلدانعانىندا مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنىڭ سىرت كوزگە كورىنە بەر­مەيتىن سالماعى بار ەكەنىن ءتۇيسىنىپتى. جالىنداپ تۇرعان جاس مامان اكىمدىكتىڭ قازانىندا قايناپ, تاجىريبەسىن تولىقتىرادى. جيىرما جىلعا جۋىق ۋاقىت تاپجىلماي اكىمدىكتە قىزمەت ىستەگەن مامان, ارينە, اۋىلداعى ءار ماسەلەنى بۇگە-شۇگەسىنە دەيىن بىلەدى. ونداي جاۋاپتى جانعا حالىق مىندەتتى تۇردە سەنىم ارتادى. ءسويتىپ, وسىدان ءۇش جىل بۇرىن وتكەن اكىم سايلاۋىندا ەل سەنىمىنە باسىمىراق يە بولعان الەم قايىرجانقىزى ۇشتوبە اۋىلىنىڭ اكىمى بولادى.

ول كىسى باسقارىپ وتىرعان وكرۋگ قۇ­را­مىنا ۇشتوبە, سارىارقا, قۇرىلىس, اتامەكەن, سوقىر اۋىلى كىرەدى. اۋىلدا 167 شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىسانى جۇمىس ىستەپ تۇر. 62 شارۋا قوجالىعى, 24 سەرىكتەستىك, 81 جەكە كاسىپكەر, 16 ساۋدا دۇكەنى بار. شاعىن جانە ورتا بيزنەستە جۇمىسپەن 1000 ادام قامتىلىپ وتىر.

بيىلدىڭ وزىندە ءسۇت زاۋىتى, قۇرعاق ءسۇت قوسپالارىن وندىرەتىن زاۋىت, مەيرامحانا مەن ەكى ازىق-ت ۇلىك دۇكەنى ءوز جۇمىسىن باستاپ, وندا 34 اۋىل تۇرعىنى جۇمىسقا ورنالاسقان.

اۋىل اكىمى ەلدىمەكەننىڭ ينفرا­قۇرىلىمىن جاڭعىرتۋعا ىنتا قويىپ وتىر. «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدار­لا­ما­سى اياسىندا سارىارقا اۋىلىندا دوستىق, قايرات جۇمابەكوۆ, ىنتى­ماق كوشەلەرىندە جالپى ۇزىندىعى 1,7 شاقىرىم جولعا ورتاشا جوندەۋ جۇرگىزىلدى. ناۋرىز, بولاشاق كوشە­لەرىنىڭ ىشكى جولدارىنا قيىرشىق تاس توسەلدى. الاش جانە بولاشاق كو­شە­لەرىندە 24 كوشە جارىقتاندىرۋ باعانى ورناتىلدى. سونىمەن قوسا, «سينەميداسستروي» جشس-مەن ء­وز­ارا ىنتىماقتاستىق ورناتىپ, دەمەۋ­شى­­لىك قاراجات ەسەبىنەن مانشۇك مامەتوۆا جانە ىنتىماق كوشەلەرىن­دە جالپى ۇزىندىعى 1 كم كەنتىشىلىك جولدارعا ورتاشا جوندەۋ جاسالعان. اۋىل كوشەلەرىنە بەينەباقىلاۋ كامەرالارى قويىلىپ, ۆەتەرينارلىق-پروفيلاكتيكالىق جۇمىسقا ارنال­عان مال ۇستايتىن قورشاۋ سالىندى. بۇگىندە مالى بار اعايىننىڭ كادەسىنە جاراپ تۇر.

اتامەكەن اۋىلىندا 150 بالاعا ارنالعان جاڭا مەكتەپ اشىلىپ, اۋىل بالالارى ساپالى ءبىلىم الىپ وتىر. ال ۇشتوبە اۋىلىندا اشىلعان كوپفۋنكتسيونالدى حوككەي كورتى بالالاردىڭ ءبىر مەزگىل قىسقى سپورتپەن شۇعىلدانۋىنا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.

بىلتىر ۇشتوبە اۋىلى ءۇشىن بەرەكەلى جىل بولدى. بۇرىن-سوڭدى مادەنيەت ءۇيى بولماعان اۋىلدا «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا جاڭا زاماناۋي كلۋب ءۇيى اشىلدى. اۋىل تۇرعىندارى بۇل ماسەلەنى بىرنەشە رەت كوتەرىپ, بىلتىر قۋانىشقا كەنەلدى.

«جايلى مەكتەپ» جوباسى اياسىندا اۋىلدا 300 بالاعا ارنالعان جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا سارىارقا جانە قۇرىلىس اۋىلدارىندا مەديتسينالىق فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەردىڭ قۇرىلىسى دا ءتامامدالدى. مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك اياسىندا ۇشتوبە اۋىلىندا 120 بالدىرعانعا ارنالعان «سۋپەر بوتاقان» جەكە بالاباقشاسى اشىلدى.

مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا اتامەكەن اۋىلىندا جالپى ۇزىندىعى 1,74 شاقىرىم جولعا ورتاشا جوندەۋ جاسالدى. اۋداندىق بيۋدجەت ەسەبىنەن ۇشتوبە اۋىلىنداعى ونەركاسىپ ايماعىنا اپاراتىن جولعا ۇزىندىعى 1,38 شاقىرىم ورتاشا جوندەۋ جۇرگىزىلدى. قۇرىلىس جانە سوقىر اۋىلدارىنىڭ كىرەبەرىس جولدارى بويىنا جارىق باعاندارى ورناتىلدى.

بىلتىرعا دەيىن سوقىر اۋىلىندا ەلەكتر ەنەرگياسى ءجيى ۇزىلەتىن ەدى. ەلەكتر بەرۋ جەلىلەرى اۋىلدىق وكرۋگتىڭ بالانسىندا بولعاندىقتان, ەكى كەشەندى ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانساسىنىڭ ەلەكتر جەلىلەرى جانە ترانسفورماتور اۋىستىرىلىپ, جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى. قازىر تۇرعىندار ساپالى قۋات كوزىن تۇتىنىپ وتىر.

– الەم قايىرجانقىزى بۇل اۋىل­دىڭ اكىمدىگىندە كوپ جىلدان بەرى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. ەڭبەك جولىن قاراپا­يىم مامان رەتىندە باستاپ, اۋىلدىڭ بار­لىق ماسەلەسىن جاقسى مەڭگەرگەن. ءوزى دە وسى اۋىلدىڭ تۇرعىنى بولعاندىق­تان, حالىقتىڭ جاعدايىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ, ەلگە جاناشىرلىقپەن قارايدى. بۇرىن قىس مەزگىلىندە بوران سوعىپ, جولدى قار باسىپ قالعاندا اۋىلدان قاتىناۋ قيىن­عا تۇسەتىن. جولدى ارشىتۋدىڭ ءوزى ۇل­كەن ماسەلەگە اينالىپ, تۇرعىندار ءجيى الاڭدايتىن. قازىر مۇنداي قيىندىق جوق. جولدار ۋاقتىلى تازارتىلىپ, قا­تىناسقا قولايلى جاعداي جاسالعان. سونىمەن قاتار اۋىلدا اۋىزسۋ ماسە­لەسى دە شەشىمىن تاۋىپ, تۇرعىندار ساپالى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتىلدى. اۋىل كوشەلەرى جاپ-جارىق بولىپ تۇر. الەم قايىرجانقىزى – ۇلكەنگە قۇر­مەت, كىشىگە ىزەت كورسەتە بىلەتىن, حالىق­پەن ءتىل تابىسىپ, ەلدىڭ العىسىنا بولە­نىپ جۇرگەن اكىم, – دەيدى ۇشتوبە اۋىلى­نىڭ قادىرلى اقساقالى جاقسىبەر­گەن ابدىكارىم.

اۋىل اكىمدىگىنىڭ الداعى جوسپارلارى دا ناقتى. ەڭ الدىمەن, تۇرعىندار­دىڭ باقشا سۋارۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋ ءۇشىن تۇراقتى سۋ جۇيەسىن جول­عا قويۋ مىندەتى تۇر. سونىمەن قاتار اۋىلىشىلىك جولداردى جوندەۋ, كوپ­قاباتتى ۇيلەردە تۇراتىن ازاماتتار ءۇشىن ورتالىقتاندىرىلعان كارىز جۇيەسىن جۇرگىزۋ ماسەلەلەرى كەزەڭ-كەزەڭىمەن شەشىمىن تابادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.

– الەۋمەتتىك سالادا دا وڭ وزگەرىستەر بار. كەيىنگى جىلدارى اۋىلداعى مەكتەپ پەن مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە جاس ماماندار كەلە باستادى. سوڭعى جىلدىڭ وزىندە «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسى اياسىندا جيىرماعا جۋىق جاس مامان جۇمىسقا ورنالاس­تى. بۇل اۋىلداعى كادر تاپشىلىعىن ازايتىپ, ءبىلىم بەرۋ مەن مەديتسينا سالاسىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتىپ وتىر. سونىمەن قاتار قازىر اۋىلدىق باسقارۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە. وسىعان بايلانىستى حالىق تىكەلەي سايلاعان اۋىل اكىمدەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ارنايى كۋرستاردا ءبىز «جەرگىلىكتى بيۋدجەتتى ءتيىمدى پايدالانۋ», «مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار مەن سالىقتار», «كوممۋنالدىق مەنشىكتى باسقارۋ, ەكولوگيا جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ», «كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جانە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى, وڭىرگە ينۆەستيتسيا تارتۋ», سونداي-اق «مەملەكەتتىك باسقارۋداعى تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن قولدانۋ» سياقتى ماڭىزدى باعىتتار بويىنشا ءبىلىمىمىزدى جەتىلدىرۋدەمىز, – دەيدى اۋىل اكىمى.

وتباسىندا اسىل جار, اياۋلى انا الەم قايىرجانقىزى «اتقارار شارۋا­مىز بۇدان كوپ», دەيدى. باستىسى, اۋىل حالقىنىڭ اماناتىن ادال اتقارۋدى مۇراتى سانايدى. ولاي بولسا, ەلدىك ءىستىڭ باسىندا جۇرگەن ەلجاندى ازاماتقا قاجىماس قاجىر-قايرات تىلەيمىز!

قاراعاندى وبلىسى,

بۇقار جىراۋ اۋدانى,

ۇشتوبە اۋىلى