ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى بولىسكەن سانداردى سويلەتسەك, ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىندا 33,5 مىڭ شەتەلدىك ازامات ءبىلىم الادى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 17,7%-عا كوپ. كەيىنگى ءۇش جىلدا شەتەلدىك ستۋدەنتتەر سانى تۇراقتى ءوسىپ كەلەدى, 2022 جىلدان بەرى جىل سايىن 3–3,5 مىڭ ادامعا ارتىپ وتىر.
سول شەتەلدىك ستۋدەنتتەردىڭ اراسىندا وتاندىق 34 ۋنيۆەرسيتەتتە ءبىلىم الاتىن 610 اۋعانستان ازاماتى بار. ولار نەگىزىنەن پەداگوگيكا, گۋمانيتارلىق عىلىمدار, ونەر, الەۋمەتتىك عىلىمدار, بيزنەس, باسقارۋ جانە قۇقىق, جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار, ينجەنەرلىك, وڭدەۋ جانە قۇرىلىس سالالارى, اۋىل شارۋاشىلىعى, ۆەتەريناريا, سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىندا ءبىلىم الادى.
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, اۋعانستاندىق ازاماتتار ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قولدانىستاعى ءبىلىم باعدارلامالارى شەڭبەرىندە وقيدى. وتاندىق جەكەلەگەن جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم ۇيىمدارى جاسالعان شارتتار نەگىزىندە اۋعانستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ىنتىماقتاستىقتى جۇزەگە اسىرادى. مىسالى, قازاقستان–امەريكا ەركىن ۋنيۆەرسيتەتى «Kahkashan-E-Sharq Institute of Higher Education»-پەن مەموراندۋم جاساستى. كابۋل پوليتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى حالىقارالىق ءبىلىم كورپوراتسياسىمەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. بۇل بايلانىستار جوعارى ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنداعى ارىپتەستىك بايلانىستاردى دامىتۋعا باعىتتالعان.
وسىنداي بەرىك بايلانىستاردىڭ ناتيجەسىندە سوناۋ اۋعانستاننان ساپالى ءبىلىم الۋعا قۇشتار بولىپ كەلگەن ستۋدەنتتەرمەن العىس ايتۋ كۇنى قارساڭىندا از-كەم تىلدەستىك. سولاردىڭ ءبىرى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىندە وقيتىن بولاشاق ارىپتەسىمىز زيا گۇل تۇلعالىق دامۋعا جەتەلەيتىن قولايلى اكادەميالىق ورتانى قامتاماسىز ەتكەن وقۋ ورداسىنا, ونداعى وقىتۋشىلارى مەن زامانداستارىنا ءدان ريزا.
– مەن قازىر قازاقستانداعى بەدەلدى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىندە وقيمىن. بۇل ماماندىق ماعان سىني تۇرعىدان ويلاۋ, اقپارات جيناۋ, زەرتتەۋ, بايىپتى بايانداۋ داعدىلارىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى داعدىلارىمنىڭ ءبارىن بولاشاقتا مەدياداعى مانسابىمدا قولداناتىنىما ءۇمىتتىمىن. تاريحى تەرەڭ باسىلىم بەتىن پايدالانا وتىرىپ, قازاقستان جۇرتىنا, ۋنيۆەرسيتەتىمە وقۋعا ءارى تۇلعالىق دامۋعا جەتەلەيتىن قولايلى اكادەميالىق ورتانى قامتاماسىز ەتكەنىنە شىن جۇرەكتەن العىس ايتامىن. سونداي-اق پروفەسسورلارىمنىڭ بىلىكتىلىگى, كاسىبيلىگى مەن اكادەميالىق شەبەرلىككە دەگەن ادالدىعىنا ايرىقشا ريزامىن. العىس ايتۋ كۇنى قازاقستاندا بەرىك تە ۇيلەسىمدى قوعامداستىقتار قۇرۋداعى ىنتىماقتاستىق پەن تۇسىنىستىكتىڭ ماڭىزىن ەسكە سالادى, – دەدى ز.گۇل.
زيا بولاشاقتا سەنىمدى اقپاراتتى تاراتۋ ارقىلى اشىقتىققا, مازمۇندى ديالوگكە باستايتىن جۋرناليستيكا سالاسىندا جۇمىس ىستەۋدى ماقسات ەتىپ وتىر.
ال ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى شەرزادا شوايب ارمانىنا جەتكىزەتىن ماماندىقتى قازاقستاندا وقىپ جۇرگەنىن ايتادى. بولاشاقتا ماگيستراتۋرانى دا وسىندا جالعاستىرۋدى جوسپارلاپ ءجۇر.
– مەن – اۋعانستاننانمىن. قازاقستاندا ءتورت جىلدان بەرى «اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك» (IT) ماماندىعىن الىپ جاتىرمىن. بۇل سالانى تاڭداۋىما بالا كەزىمنەن باستاپ حاكەرلەرگە قارسى, قولدانۋشىلارعا قورعاۋشى بولۋدى, جۇيەلەردى كيبەرقاۋىپتەردەن ساقتاۋدى ارمانداعانىم تۇرتكى بولدى. وسىلايشا, جايلى ورتاعا تاپ بولدىم. ماعان قازاقستاننىڭ اۋا رايى, تابيعاتى, قازىر تۇرىپ جاتقان استانا قالاسىنىڭ اسەمدىگى ۇنايدى. بولاشاقتا «اقپاراتتىق كريميناليستيكا» سالاسىندا جۇمىس ىستەپ, جۇيەلەردى حاكەرلەردەن, رۇقسات جوق ادامداردان قورعاعىم كەلەدى. سونىمەن قاتار ماگيستر دارەجەسىن دە وسى جەردە الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن», دەيدى ش.شوايب.