قازىر الەمدە دۇربەلەڭ كوپ. قاقتىعىستار تۋرالى اقپاراتتاردى ءجيى وقيمىز. الايدا الەمدە ەشقاشان سوعىس بولماعان ەلدەر دە بار.
سونداي ەلدىڭ ءبىرى – شۆەيتساريا. ەل تاريحىندا ۇلتارالىق قاقتىعىستار دا بولماعان. بۇل ەل 1815 جىلدان بەرى بەيتاراپ ۇستانىمدا. ءتىپتى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە دە اسكەرلەرىن ەشقايدا جىبەرگەن جوق. شۆەيتساريا بەيتاراپ ەل سانالعاندىقتان, كوپ ادام ونى قارۋعا قارسى, پاتسيفيستىك مەملەكەت دەپ ويلايدى. بىراق ءىس جۇزىندە ولاي ەمەس. بۇل ەلدە قارۋ-جاراققا قاتىستى زاڭدار بار. ەر-ازاماتتار 18 جاستان باستاپ مىندەتتى اسكەري قىزمەتىن وتەيدى. قىزمەتىن اياقتاعانداردىڭ كوبى اسكەري رەزەرۆتە قالادى. سول سەبەپتى ولارعا ۇيىندە جەكە قارۋ ساقتاۋعا زاڭمەن رۇقسات ەتىلگەن. بۇل قارۋدى قاجەت بولعان جاعدايدا قولدانۋعا دا بولادى. ياعني شۆەيتساريا بەيتاراپ ساياسات ۇستانعانىمەن, ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگى ءار ازاماتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنە جۇكتەلگەن.