شاعىن اۋىل شاتتىعى

اۋەلگى كوزدەگەن ماقساتىمىز – جۇمىس بابى. كوپتەن بەرى جول تۇسپەي جۇرگەن اۋداندى ءوز كوزىمىزبەن كورۋ, ەكىنشىدەن, گازەتىمىزدىڭ جىلدىق جازىلىم جا­يىن­دا بۇل اۋداننىڭ كورسەتكىشى تومەن-تۇعىن, سونىڭ جايىن دا ۇعىسىپ قايتۋ بولسا, ءۇشىنشى وي – جاڭا جىلدا سون­داعى اعايىن-تۋىستىڭ اراسىندا بولساق دەگەنبىز. ءسويتىپ, اقار-شاھار استانا ەمەس, بۇگىندە قايتا سەرپىلگەن سەمەي دە ەمەس, تانىس تا بەيتانىس كامىشەنكا اۋىلىندا كۇنتىزبەدەگى 2026 جىلدى وتباسىمىزبەن وسى اۋىلدا قارسى الۋدىڭ ءساتى تۇسكەن ەدى.

ەل ورىنعا وتىرعان شاقتا: «جاڭا اشىلعان كلۋبتا جاڭا جىل كەشى بولادى ەكەن» دەگەندى ەستىپ, اۋىل جۇرتىمەن بىرگە ءبىز دە سوندا باردىق. اۋىل تايلى-تايا­عى قالماي كلۋبقا جيىلىپتى. مادەنيەت وشاعىنىڭ ءىشى لىق تولدى.

سودان 10–15 كۇن بۇرىن وبلىس اكىمى بەرىك ءۋالي بورودۋليحا اۋدانىنا بارعان جۇمىس ساپارى اياسىندا, ءدال وسى كامىشەنكا اۋىلىنا ارنايى ات باسىن بۇرعان. «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىمەن سالىنعان اۋىلدىق مادەني كلۋب­تىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسىپ, جاڭا نىساننىڭ ماڭىزى تۋرالى ايتقانى ەسىمىزدە.

– بۇل اۋىلدا سوڭعى رەت 1985 جىلى جاڭا عيمارات رەتىندە مەكتەپ سالىنعان ەكەن. سودان بەرى بوي كوتەرگەن تۇڭعىش عيما­رات وسى. وسى جەردە جاقسى ءىس-شارالار, كونتسەرت, كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلادى دەپ ويلايمىن. عيمارات قۇرىلىسى ساپالى, جاقسى جۇرگىزىلگەن ەكەن. قۇتتى بولسىن, – دەگەن ايماق باسشىسى.

راسىندا 40 جىلدان كەيىن كورگەن جاڭا عيماراتتىڭ قانداي قۋانىش سىيلاعانىن سول اۋىلداعى اعايىنان ارتىق ەشكىم دە سەزىنە الماس. ال ونى كوزبەن كورۋدىڭ ءجونى ءبىر بولەك. بىرلىگى بەكەم جاراسقان ءارتۇرلى ۇلت وكىلدەرى قارا جورعا بيلەپ, قازاقشا ءان ايتىپ جاتتى. جىل كىرگەنگە دەيىن نە ءتۇرلى ويىن وتكىزىلدى. ءبارى دە شىنايى, اۋىل جۇرتىنىڭ قىزىعى دا بولەك, ەموتسيا ايقىن. جالپى, حالىقتىڭ كوڭىل كۇيى ەرەكشە, قۋانىشتارىندا شەك جوق. الەۋمەتتانۋشىلاردىڭ زەرتتەۋىنشە, الەۋمەتتىك جاعداي دەگەننىڭ ءوزى اۋەلى حالىقتىڭ مەرەكەلىك كوڭىل كۇيىنىڭ كوتەرىڭكى بولۋىنان باستالادى ەكەن. ادامداردى سوزگە تارتتىق. 40 جىل بويى جاڭا عيمارات سالىنباعان اۋىل جۇرتى بۇل كلۋبتىڭ شىن مانىندە, قاجەت نىسان ەكەنىن ايتىپ, ريزالىقتارىن ءبىلدىردى.

– راسىن ايتقاندا, ءدال مۇنداي جاڭا جىل كەشى اۋىلىمىزدا العاش رەت ءوتىپ وتىر. كورىپ تۇر­عانىڭىزداي, اۋىلداستاردىڭ قۋانىشتارىندا شەك جوق. ءبارى دە بيلەپ, ءان ايتىپ مارە-سارە مەرەكەلەپ جاتىر. كلۋب قۇرىلىسىن ۋاقىتىندا اياقتاپ, ەل يگىلىگىنە دەر كەزىندە بەرگىزگەن وبلىس اكىمىنىڭ تاباندى ەڭبەگىنە العىسىمىز زور. اۋىل – كوركەيە بەرسىن, – دەيدى اۋىل تۇرعىنى ساعىنعان ەرجانقىزى.

كامىشەنكا اۋىلى – پود­بورنىي اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ورتالىعى. اۋىلداعى ۇلكەندەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ەلدى مەكەن ىرگەسىندە تۇرعان ۇلكەن بازداردا بۇرىن «تالپاق تاناۋ» ءوسىرىلىپتى. ءسويتىپ, اۋىل ىرگەسى 1954 جىلى ا.س.پۋشكين اتىنداعى شوشقا كەڭشارىن ۇيىمداستىرۋعا بايلانىستى قالانادى. 1997 جىلى كەڭشار نەگىزىندە «كامىشنوە» «قۇرىلىسشى» جانە «پودبورنوە» جشس-تەرى, 4 شارۋا قوجالىعى, ماشينا-تراكتور جوندەۋ شەبەرحاناسى ۇيىمداسىپتى. اۋىل جۇرتىنىڭ ءبىر بولىگى قالاعا قاتىناپ ناپاقاسىن ايىرسا, ءبىرازى اۋىلدىڭ ءدال ىرگەسىندەگى «سەمەي ورمانى» ۇلتتىق رەزەرۆاتىندا جۇمىس ىستەيتىن كورىنەدى. اۋىل – سەمەي-رۋبتسوۆسك (رەسەي) حالىقارالىق اۆتوجولدىڭ بويىندا ەكەن. ال تاعى 18 شاقىرىم جۇرسەڭىز – اۋدان ورتالىعى ءتيىپ تۇر. رەسمي دەرەككە سايكەس, اۋىلدا قازىر 957 ادام تۇرادى. اۋىل ۇلكەندەرىنىڭ ايتۋىن­شا, اۋىل اتاۋى بۇرىن – ءتورتتال بولعان كورىنەدى. كەيىن جەر جايىنا قاراي, قامىستى, ياعني كامىشەنكا اتالىپ كەتىپتى.

اۋىل اكىمى الماس شالعىن­باەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جاڭا نىسان ءالى اكىمدىكتىڭ مەنشىگىنە وتپەگەن. سول سەبەپتى دە كلۋبقا جۇمىسشى الا الماي وتىرعانىن ايتىپ قالدى.

– مادەنيەت وشاعىنىڭ قۇرى­لىسى الدىڭعى جىلى باستالىپ, قاراجات ماسەلەسىنە بايلانىس­تى توقتاپ قالعان ەدى. ءسويتىپ, 2025 جىلى مامىردا عيما­راتتىڭ قۇرىلىسى قايتا باس­تالدى دا, جەلتوقسان ايىندا پايدالانۋعا بەرىلدى. جاڭا كلۋب اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن ماڭىزدى مادەني-الەۋمەتتىك ورتالىققا اي­نالماق. كلۋبتا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان شاح­­مات, دويبى, توعىزقۇمالاق ۇيىرمەلەرى جانە مۋزىكالىق ۇيىرمەلەر اشامىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەيدى اۋىل اكىمى.

جاڭا كلۋب اۋىل ءۇشىن قاشان دا ماڭىزدى مادەني-الەۋمەتتىك ورتالىق. كامىشەنكا تۇرعىندارى ءۇشىن بۇل – جاڭا جىل كەشىنىڭ شاتتىعى عانا ەمەس, الداعى كۇن­دەردە دە اۋىل جۇرتىنىڭ مەرە­كەلىك كوڭىل كۇيىن كوتەرىپ, ءار­دايىم حالىقتى بىرىكتىرەتىن ورىنعا اينالا بەرمەك.

اباي وبلىسى,

بورودۋليحا اۋدانى