ورنەك اۋىلىنىڭ تۇسىنان وتكەن سايىن ورالحان بوكەيدىڭ «قاسقىر ۇلىعان تۇندە» اڭگىمەسى ويعا ورالادى. تاۋ بوكتەرىندەگى اۋىلعا جالعىز اياق سوقپاقپەن بۇرىمى قار سىزىپ, اراي كەتىپ بارا جاتقانداي كورىنەدى...
كۇرە جولدان ءۇش شاقىرىم جەردەگى اۋىلدان سول باياعى توقسانىنشى جىلدارى تۇرعىندارى ۇدەرە كوشكەن. قازىر اينالاسى ون شاقتى ءۇي وتىر. تىرشىلىك كوزى – ءتورت ت ۇلىك. بىلتىرلارى عانا تۋريزم تۇرەن سالا باستادى. ايتپەسە ەلەۋسىز اۋىلدىڭ الەۋەتى قۇلدىراي بەرگەن. ورالحان دا ورنەكتى وركەن دەپ الىپ, قاسقىرعا جەم بولعان قىز ارقىلى اۋىلدىڭ جاي-جاپسارى, جاعدايىن كورسەتكىسى كەلسە كەرەك. مالشىلاردىڭ اۋىلىنا اۆتوبۋستىڭ بۇرىلمايتىنىن استارلاي جەتكىزىپ, ارعى جاعىنداعى نوۆوسترويكانى اسفالتى بار اۋىل رەتىندە سۋرەتتەگەن. شىندىق سول ەدى. ونىڭ ۇستىنە, اسفالتتى اۋىلدىڭ شوشقاسى دا كوپ-تۇعىن. ىسساپارعا شىققان جۋرناليست جىگىت تە سول اۋىل تۋرالى جازباق. ءيا, ءبىر كەزدەرى پروبلەماعا كوز جۇما قاراپ, ورگە باسقان اۋىلداردى عانا جازۋعا قۇشتار ەدى عوي. اڭگىمەدەگى قىزدىڭ قاسقىرعا جەم بولعانى تۋرالى ەپيزود ومىردە بولعان. الايدا, ءدال وسى تۇستا ەمەس كورىنەدى. جازۋشى سول وقيعانىڭ اينالاسىندا استارلاپ ويىن جەتكىزگىسى كەلدى. جەتكىزدى دە.
شىعارمانى وقىپ وتىرساڭىز, جۋرناليست جىگىت باعىت العان اۋدان ۇلگىلى دەپ اتالادى. كەڭەستىك ۇرانمەن قويىلعان اتاۋ. «تەگى, مەن باعىت العان ۇلگىلى اۋداننىڭ باسشىلارى ىسپەتتى. ۇستەرىندە قۇندىز جاعالى قىس پالتو, كەيبىرەۋىندە ادەمىلەپ سىرىپ تىككەن شولاق تون, باستارىندا ۇكىلەگەن ءتيىن قۇلاقشىن, اياقتارىندا اپپاق پيما, بەتتەرى قىپ-قىزىل, بۋى بۇرقىراپ, قارق-قارق ك ۇلىپ وتىر...» دەگەن جولدارى بار. ال ەندى استارىنا ءۇڭىلىڭىز. مالمەن كۇنەلتكەن اۋىل, قارق-قارق كۇلگەن باسشى. اڭگىمەدە اۆتور باستاۋىش قانا مەكتەبى بار اۋىلدىڭ بالالارى نوۆوسترويكاعا بارىپ وقيتىنىن ديالوگكە ەنگىزگەن ء(الى كۇنگە سولاي).
«مەن ويلادىم» دەپ جالعايدى جازۋشى اڭگىمەسىن. ء«ومىر دەگەن عاجاپ دەيدى, تۇك تە عاجاپ ەمەس, انشەيىن وسىنداي اۆتوبۋسقا ءمىنىپ, بەلگىلى ءبىر ايالدامادان ءتۇسىپ قالۋ, بىرەۋدىڭ تويىپ سەكىرۋى, بىرەۋدىڭ توڭىپ سەكىرۋى. الدەكىمدەر كورەر تاڭدى كوزىمەن اتقىزىپ, وي قاجاپ ۇيىقتامايدى; الدەكىمدەر ىشىگىنە تارس بۇركەنىپ ۋايىمسىز توق ۇيقىعا باسادى. سايىپ كەلگەندە, ءومىر دەگەنىمىز – وزگەنىڭ باقىتىنا قىزىعىپ ءوتۋ عانا...». ءيا, وقىرمانعا وي سالا وتىرىپ جازىلعان شاعىن اڭگىمەسىن ءبىر دەمدە وقيسىز. وكىنىشتىسى, تراگەديامەن اياقتالادى. جالپى, تابيعاتى قاتال ءوڭىردىڭ تراگەدياسى دا كوپ بولعان. اناۋ الگى كوككولدىڭ ءوزى نەگە تۇرارلىق؟!
ءبارىن قويشى. ورالحان ءتىرىلىپ كەلسە, تىماعىن كوككە اتىپ قۋانار ەدى. اۆتوبۋس بۇرىلمايدى دەگەن ورنەككە ەرتەڭ ۇشاق قونادى. اۋىلدىڭ ءدال ىرگەسىنە حالىقارالىق اۋەجاي سالىنىپ جاتىر. كۇرە جولدى دا اۋىلعا تاقاتتى. بۇل – جازۋشى ارمانىنىڭ ورىندالعانى دەر ەدىك. ەرتەڭ-اق نوۆوسترويكا دەپ جازعان بەلقاراعاي اۋىلى مەن ورنەگى وركەندەيدى. كەزىندە قالا جاعالاعان ورنەكتىڭ تۇرعىندارى قايتادان اۋىلعا بەت بۇرعان. جەر الىپ, كاسىپ اشۋعا نيەتتەنگەن. مىنە, ورالحان بوكەيدىڭ كەڭەس كەزىندە كوتەرگەن ماسەلەسى بۇگىن شەشىلىپ جاتىر. «قاسقىر ۇلىعان تۇندەدەن» تۇيگەن وي وسى.