21 000 000 000 بۇل – ماڭعىستاۋ وبلىسىندا وسى جىلى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا بولىنگەن قارجى مولشەرى.
وسى سالا قىزمەتكەرلەرى بولسا مول قاراجاتتىڭ بيىك بەلەستەرگە جەتكىزگەندىگىن كورسەتە ءبىلدى. جوعارىدا ايتقانىمىزعا ايقىن دالەل بار. ولاي دەيتىنىمىز – وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ سالاسى ۇبت قورىتىندىسىنا سايكەس وسىدان ءتورت جىل بۇرىن رەسپۋبليكا بويىنشا سوڭعى ورىنداردىڭ بىرىندە قالىپ قويعان ەدى. ال سوڭعى ءۇش جىلدا شىرقاي كوتەرىلىپ, اۋەلى التىنشى, سودان كەيىن ءتورتىنشى, ال وسى جىلى ءبىرىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. ءتورت جىل بۇرىن “التىن بەلگى” يەلەرىنىڭ سانى 13 بولسا, بيىل 54-كە جەتتى. ۇستازدار مەن وقۋشىلاردى ارنايى قابىلداعان وبلىس اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ “التىن بەلگى” يەلەرىنىڭ بارلىعىنا نوۋتبۋك سىيعا تارتىپ, “ەڭ ۇزدىك مەكتەپ” نوميناتسياسى بويىنشا بەلگىلەنگەن ارقايسىسى 1 ملن. تەڭگەلىك جۇلدەنى اقتاۋ جانە بەينەۋ ەكونوميكالىق ليتسەيلەرىنىڭ وكىلدەرىنە سالتاناتتى تۇردە تاپسىردى.
جولامان بوشالاق, ماڭعىستاۋ وبلىسى.
8 500 000 000 تەڭگە ءوڭىردى الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىنداۋعا ءبولىنىپ وتىر. جەتىسۋ حالقى وتكەن قىستىڭ قاتالدىعىنا سىر بەرمەدى. ويتكەنى, وڭىردەگى كوممۋنالدىق سالا ماماندارى ءوز مىندەتتەرىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, كوپ قاباتتى ۇيلەر مەن الەۋمەتتىك نىساندار وتىننان تارشىلىق كورمەسە, جىلۋ جۇيەسىندە اقاۋ كەزدەسپەدى. جاز بويى الداعى قىسقا دايىندىقتارىن باستايتىن كوممۋنالدىق سالا ماماندارى بارلىق جىلىتۋ قازاندىقتارىن جوندەۋدەن وتكىزۋدى قولعا الىپ, جوندەۋ جۇمىستارىن جۇيەلى باستاپ كەتتى. الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا بيۋدجەتتەن 8,5 ملرد. تەڭگە ءبولىندى. وسى قارجىنىڭ 5,5 ملرد. تەڭگەسى “جول كارتاسى” باعدارلاماسىنان, 3,0 ملرد. تەڭگەسى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قاراستىرىلدى. سونداي-اق, “تالدىقورعانجىلۋسەرۆيس” مەملەكەتتىك كاسىپورنى 477,0 ملن. تەڭگەگە قاجەتتى كومىر الاتىن بولدى. وسىلايشا كوپ قاباتتى ۇيلەردى قىسقا دايىنداۋ, جوندەۋ جۇمىستارى قاتار جۇرگىزىلۋدە.
كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى.
2 500 000 000 تەڭگە قارجى اۋىز سۋعا جۇمسالدى. “اۋىز سۋ” مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە سارىكول اۋدانىنا 175 شاقىرىم سۋ قۇبىرى جۇرگىزىلمەك. بۇگىنگە دەيىن ونىڭ جارتىسىنان استامى توسەلىپ, اۋداننىڭ ەلدى مەكەندەرى ءومىر نارىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. اۋدان تۇرعىندارى وسى كەزگە دەيىن اۋىز سۋدى قىپ-قىزىل اقشاعا ساتىپ الىپ ءىشتى. اقشاسىمەن قاتار, ونى الىستان تاسۋدىڭ ءوزى اۋىلداعىلارعا اۋىز سۋدىڭ ازابىن ەسەلەپ جىبەرەتىن. وسىدان جارتى عاسىر بۇرىن ەسىل وزەنىنەن اۋدانعا تارتىلعان سۋ قۇبىرىنىڭ مەرزىمى الدەقاشان ءوتىپ, توزىپ كەتكەن. مەملەكەت بولگەن وراسان مول قارجى ءبىر اۋداندى عانا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە جۇمسالۋدا. ءۇش جىل بويى ماماندار مەن جۇمىسشىلار ءونىمدى جاڭا تەحنيكالاردىڭ ارقاسىندا قۇبىرلار جەلىسىن ءار اۋىلعا جاقىنداتىپ كەلەدى. ال اڭقاسى كەۋىپ وتىرعان اۋىل سۋ قۇبىرى جەتكەندە وزگەرىپ سالا بەرەدى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا, قوستاناي وبلىسى.