وتاندىق زەرتتەۋشىلەر ادام تىنىسىنداعى اتسەتوندى ءدال انىقتايتىن جاڭا سەنسور ازىرلەدى. بۇل تەحنولوگيا بولاشاقتا ديابەتتى ءينۆازيۆسىز, ياعني قان الماي انىقتاۋدىڭ قولجەتىمدى تاسىلىنە اينالۋى مۇمكىن. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «National Laboratory Astana» زەرتحاناسىندا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ «Sensors International» جۋرنالىندا جاريالاندى.
جاڭا قۇرىلعىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – تەمىر قوسىلعان SnO₂ نەگىزىندەگى جۇقا قابىقشا. عالىمدار قالايى ديوكسيدىنە نەبارى 0,5 پايىز تەمىر قوسۋ ارقىلى ماتەريالدىڭ سەزىمتالدىعىن بىرنەشە ەسە ارتتىرعان. سونىڭ ناتيجەسىندە سەنسور 25 ppm اتسەتونعا 118–120 پايىز جاۋاپ كورسەتىپ, ءتىپتى 250 ppb دەڭگەيىندەگى وتە تومەن كونتسەنتراتسيانى دا انىقتاي العان. بۇل كورسەتكىش – ادام تىنىسىنداعى اتسەتوندى سەنىمدى ولشەۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى دالدىك.
جۇمىس تەمپەراتۋراسىنىڭ 175°C بولۋى دا ۇلكەن ارتىقشىلىق, سەبەبى كوپتەگەن مەتالل-وكسيدتى سەنسورلار الدەقايدا جوعارى تەمپەراتۋرادا عانا جۇمىس ىستەي الادى. جاۋاپ بەرۋ ۋاقىتى – 52 سەكۋند, ال قالپىنا كەلۋى – 14 سەكۋند, بۇل جىلدام دياگنوستيكا ءۇشىن وتە ءتيىمدى.
زەرتتەۋدە سەنسوردىڭ جۇمىس ءپرينتسيپىن تۇسىندىرەتىن جاڭا «AdsTS» دەپ اتالاتىن عىلىمي تۇجىرىمداما ۇسىنىلعان. بۇل ءادىس گازدىڭ سەنسور بەتىمەن قالاي ارەكەتتەسەتىنىن, ونىڭ فيزيكالىق الدە حيميالىق تۇردە جابىسىپ تۇرعانىن تالداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بەلگىلى بولعانداي, بولمە تەمپەراتۋراسىندا اتسەتون نەگىزىنەن ءالسىز بايلانىس ارقىلى ادسوربتسيالانادى, ال 100-175°C ارالىعىندا حيميالىق رەاكتسيا باسىم بولىپ, سەنسوردىڭ سەزىمتالدىعى كۇرت ارتادى. تەمپەراتۋرا تىم جوعارىلاپ كەتسە, رەاكتسيا قايتادان فيزيكالىق ادسوربتسياعا اۋىسادى. بۇل زاڭدىلىق سەنسوردىڭ ناقتى قانداي تەمپەراتۋرادا ەڭ جوعارى تيىمدىلىك كورسەتەتىنىن ءدال انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى جانە بولاشاق سەنسورلاردى جوبالاۋدا ۇلكەن ءرول اتقارادى.