باس قالا قارقىندى دامىپ كەلەدى

جىل باسىنان بەرى قىسقا­مەرزىمدى ەكونوميكالىق ينديكاتور 118,6%-دى قۇرادى. ين­ۆەستيتسيالار 2,1 ترلن تەڭگەگە جەتتى, ءوسىم 23,6%, ونىڭ ىشىندە 66%-ى – جەكە ينۆەستيتسيالار. شاعىن جانە ورتا بيزنەس قالا ەكو­نوميكاسىنىڭ نەگىزى بولىپ قا­لا بەرەدى, سونىمەن قاتار جال­­پى ايماقتىق ءونىمنىڭ ­72%-ىن, جۇمىس ورىندارىنىڭ  70%-ىن­ قامتاماسىز ەتەدى. 73 مىڭ­نان استام تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلدى. جۇمىسسىز­دىق دەڭگەيى 4,3%-دى قۇرادى, بۇل رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەن 0,3%-عا تومەن. 3,9 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىندى, بۇل بۇكىل ەل كولەمىندە تاپسىرىلعان تۇرعىن ءۇي قورىنىڭ تورتتەن ءبىرى.

«حالىق سانىنىڭ جىل سا­يىنعى ءوسىمى جەرگىلىكتى ات­قا­رۋشى بيلىككە ۇلكەن جاۋاپ­كەر­شىلىك جۇكتەپ وتىر. قاراشا ­ايىندا حالىق سانى 1,6 ملن ادامنان استى. ورتا ەسەپپەن ەلوردا تۇرعىندارى جىل سا­يىن شامامەن 7%-عا نەمەسە 100 مىڭ ادامعا ارتادى. ىشكى كوشى-قون ەسەبىنەن ەلورداعا كۇنىنە 200 مىڭنان استام ادام كەلەدى.  سونداي-اق 100 مىڭعا جۋىق تىركەلمەگەن ازامات بار. تۇرعىندار سانىنىڭ ارتۋى ينفراقۇرىلىمنىڭ دا جان-جاقتى دامۋىن تالاپ ەتەدى. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, ەكى جىل بۇرىن قالا سۋ مەن جىلۋ قۋا­تىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە تاپ بولدى», دەگەن قالا باسشىسى بۇل باعىتتا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ رەتىن ءمالىم ەتتى.

ايتالىق, №3 سورعى-سۇز­گى ستانساسى مەن استانا سۋقوي­ما­سىنان ەكىنشى سۋ قۇبىرى جەلى­سىنىڭ اياقتالۋىنىڭ ارقاسىندا قوسىمشا تاۋلىگىنە 60 مىڭ تەكشە مەتر اۋىزسۋ قامتاماسىز ەتىلدى. جالپى العاندا, قالانىڭ سۋ تۇتىنۋ كولەمى تاۋلىگىنە 350 مىڭ تەكشە مەتردى قۇرايدى. بيىل ءتورتىنشى سورعى-سۇزگى ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى, ول قالانى الداعى ونداعان جىل بويى تۇراقتى سۋمەن جاب­دىقتاۋدى قامتاماسىز ەتەدى.

ء«بىرىنشى كارىز-تازارتۋ ستانساسىنىڭ دا قۋاتى ارتىپ كەلەدى. يندۋستريالىق پارك, كوكتال, ءوندىرىس تۇرعىن الاپتارىندا جەرگىلىكتى كارىز-تازار­تۋ قۇرىلعىلارى جوبالارىن جۇزەگە اسىرىپ جاتىرمىز. بۇل جوبالاردى 2027–2029 جىلدار ارالىعىندا اياقتاپ, سۋ بۇرۋ ماسە­لەسىن تولىقتاي شە­شە­مىز», دەدى ج.قاسىمبەك.

جاڭا جىلۋ كوزدەرىن ەنگىزۋ جىلۋ جۇيەسىنىڭ قۋاتىن 34%-عا ارتتىردى. جىلىتۋ ماۋسىمى شتاتتىق رەجىمدە, قالىپتى ءوتىپ جاتىر. جىلۋ قۋاتتارىن ساق­تاپ قالۋ ماقساتىندا جاڭا «تەلمان» گاز جىلىتۋ ستان­ساسىنىڭ قۇرىلىسى جۇر­گىزى­لەدى. سونداي-اق ەكىنشى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىن كەڭەيتۋگە دا­يىن­دىق, ءۇشىنشى جىلۋ ورتا­لى­عىنىڭ كەلەسى كەزەگىن جوس­پارلاۋ باستالدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ەلوردانى گاز­داندىرۋ اياقتالىپ كەلەدى. قالانىڭ 95%-ى قامتىلىپ, گاز 14 تۇرعىن الاپقا جەتكىزىلدى. كەلەسى جىلى 100%-عا جەتەدى.

«تازا قازاقستان» جالپى­ۇلتتىق اكتسياسىن جۇزەگە اسىرۋ جۇيەلى جالعاسىپ جاتىر. جىل بويى 328 زاڭسىز قوقىس ءۇيىندىسى جويىلىپ, 120 مىڭ توننادان استام قالدىقتار شى­عارىلدى. كەلەسى جىلدىڭ ەكىن­شى توقسانىندا شەتەلدىك ينۆەس­تورلارمەن بىرلەسىپ, تاۋلىگىنە 2 250 تونناعا دەيىن قوقىس جاعاتىن زاۋىت سالۋعا كىرىسەمىز, كاسىپورىن ەلەكتر ەنەرگياسىن دا وندىرەدى. زاۋىت 2028 جىلى ىسكە قوسىلادى», دەپ اتاپ ءوتتى قالا اكىمى.

استاناداعى كۇلبىلتەلى ماسە­­لە­نىڭ ءبىرى – كولىك جۇيەسى, قالا جول­دارىنداعى كەپتەلىس, كۇندەلىكتى جولاۋشىلار تاسىمالى. ەلوردادا 437 مىڭ اۆتوكولىك تىركەلگەن. وعان قو­سىمشا كۇنىنە 90 مىڭنان استام ترانزيتتىك كولىك قۇ­رال­ى كىرەدى. ماسەلەنى شە­شۋ ماقساتىندا جول-كولىك ين­فرا­­قۇرىلىمىن جاقسارتۋ جو­نىن­دەگى ناقتىلى جول كارتاسى ازىر­لەنگەن. قازىردە جولاۋشىلار كولىگىندەگى جۇرگىنشىلەر سانى – 43%. اكىمدىك بۇل كورسەتكىش­تى 65%-عا دەيىن كوتەرۋدى جوسپارلاپ وتىر. بيىل 422 اۆتوبۋس سا­تىپ الىندى, اۆتوپارك 1 749 بىرلىككە دەيىن ءوستى.

قالىڭ بۇقارانىڭ ايرىق­شا نازارىنداعى لرت جۇمى­سى تەستىلىك رەجىمدە جۇمىس ىستەپ جاتىر. جىل اياعىنا دەيىن بار­لىق ۆاگون جەتكىزىلەدى. ستانسالاردىڭ ءىشىن ارلەۋ جۇمىس­ى اياقتالىپ كەلەدى. ەكى ايدىڭ ىشىندە دايىندىق تو­لىق تياناقتالادى. كەلەر جىلى لرت جولاۋشىلار تاسىمالداي باستايدى.

بيىل 14 كم جاڭا جول سالىندى, 60 كم جول جوندەۋدەن ءوتتى. قالانىڭ ينتەللەكتۋالدى كولىك جۇيەسى بەلسەندى دامىپ كەلەدى. باعدارشامدار­دىڭ 40%-ى اۆتوماتتى رەجىمدە جۇمىس ىستەيدى. 2026 جىلى بۇل كورسەتكىش 82%-عا جەتەدى.

جۇكتەمەسى جوعارى مەكتەپتەر ماسەلەسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن شە­شىلىپ كەلەدى. بيىل 9 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. 2026 جىلعا جالپى قۋاتتىلىعى 16 مىڭ وقۋشى ورنىنا ەسەپتەل­گەن تاعى 12 مەكتەپتىڭ قۇرىلى­سى جوسپارلانعان. مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى تەتىگى اياسىندا جاڭا بالاباقشالار اشىلىپ جاتىر.

مەديتسينالىق ينفرا­قۇرىلىم تاپشىلىعى ءالى دە ساقتا­لىپ وتىر. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا ەسىل, نۇرا اۋداندارىندا ەكى ەمحانا, الماتى اۋدانىندا پەريناتالدىق ورتالىق, جاڭا كوپسالالى قالالىق اۋرۋحانا, ەسىل اۋدانىندا بالالار­عا ارنالعان تراۆماتولوگيالىق پۋنكتتىڭ قۇرىلىسى باستالادى. قالالىق №2 اۋرۋحانا­نىڭ قابىلداۋ-دياگنوستيكالىق كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالۋعا جاقىن. سونداي-اق سارىارقا اۋدانىندا پەريناتالدىق ورتا­لىق سالۋ جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

سپورتتىق نىساندار جەلىسى قارقىندى دامىپ كەلەدى. ور­تالىق ساياباقتا ينكليۋزيۆتى سپورت ورتالىعى مەن شاڭعى بازاسى اشىلماقشى. «قازاق­ستان» سپورت سارايى مەن ق.مۇڭايت­پاسوۆ اتىنداعى ستاديوندى قاي­تا جاڭعىرتۋ جۇمىسى جال­عا­سىپ جاتىر, ولاردىڭ اياقتالۋى كەلەسى جىلعا جوسپارلانعان.

«جۇمىسىمىزدىڭ ەڭ ما­ڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – قالا­لىق ورتانى اباتتاندىرۋ, كوگالداندىرۋ. وسى ماقساتتا مى­­ناداي باعدارلامالىق قۇ­جات­تار ازىرلەندى: ەلوردا­نىڭ برەندبۋگى, كوگالداندىرۋ جار­عىسى, «باقشالى قالا», «جاڭا كەلبەت», «جايلى اۋلا», «رەنو­­ۆاتسيا». ولار قالالىق كەڭىس­تىكتى دامىتۋدىڭ بارلىق باعىتىنا قاتىستى ءبىرتۇتاس تاسىلدەردى ايقىندايدى», دەپ اتاپ ءوتتى ج.قاسىمبەك.

جەكەمەنشىك ينۆەستورلار تارتۋ ارقىلى قاناتقاقتى جوبا اياسىندا ەسكى تۇرعىن ءۇي قورىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىسى باس­تالدى. بۇل الداعى جىلدارى, اسىرەسە, ەسكى ۇيلەرى بار اۋدانداردى جاڭارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مىسالى, بايقوڭىر اۋدانىندا ينۆەستورلارعا رە­نوۆاتسيا­عا ارنالعان 21 جەر ۋچاسكەسى بولىنگەن. كەلەسى جىلى وسى جەردە اسان قايعى كوشە­سىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. بيىل 170 قوعامدىق كەڭىستىك اباتتاندىرىلدى, 1,1 ملن-نان استام جاسىل جەلەك وتىرعىزىلدى. جۇمىس قالانى كوگالداندىرۋ تۇجىرىمداماسىنا سايكەس جۇر­گىزىلدى.

ء«بىز جەكەلەگەن اباتتاندى­رۋدان كوشىپ, «فاسادتان فا­ساد­قا» قاعيداتىمەن كوشە­لەر كە­ڭىستىگىن كەشەندى قالىپتاس­تى­رۋعا باعىت ۇستانىپ وتىرمىز. مۇندا جاياۋ جۇرگىنشى­لەر, ۆەلوسيپەدشىلەر, كولىك قوز­عا­لىسى, جارىقتاندىرۋ, ناۆيگاتسيا, كوگالداندىرۋ ەسكەرىلەدى», دەدى قالا اكىمى.

سونىمەن قاتار ينكليۋزيۆتى ورتانى دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلىپ, بارلىعىنا قولجەتىم­دى, تەڭ جاعدايلار جاسالىپ جاتىر. بيىل اشىلعان «Greenline گۇلزارى» جوباسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى وسى ءتاسىلدىڭ ۇلگىسى بولدى. جولدىڭ ورنىنا جاڭبىر باقتارى مەن جاساندى توعان­دا­رى بار جاياۋ جۇرگىنشىلەر ايما­عى قۇرىلدى. سپورتتىق جاعا­لاۋ مەن اتاتۇرىك جاعالاۋىن ابات­تاندىرۋ اياقتالدى. اق­بۇلاق ارناسى ارقىلى جاياۋ جۇر­­­گىنشىلەر كوپىرى سالىنىپ جاتىر. بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم پاركى, اقوردا الدىنداعى الاڭ, سىعاناق كوشەسى, ماڭگىلىك ەل داڭعىلى جوبالارى كۇندەلىكتى پايدالانۋعا ىڭعايلى كەڭىس­تىك­تەرگە باعىتتالعان.

«جىلدى قورىتىندىلاي كەلە, الدا ءالى دە اۋقىمدى ىس­تەر اتقارۋ كەرەكتىگىن تەرەڭ تۇ­سى­نەمىز. 2026 جىلى قالا­نىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمىن قام­تا­ماسىز ەتۋ, ەلوردانىڭ كولىك جۇ­يەسىن كۇشەيتۋ, الەۋمەتتىك ينفرا­قۇرىلىمدى دامىتۋ مىن­دەتى تۇر», دەپ تۇيىندەدى بايان­داماسىن قالا اكىمى.

ءباسپاسوز ءماسليحاتىنىڭ سوڭىندا باس قالانىڭ باسشىسى بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارى وكىلدەرىنىڭ سان سالالى سۇراعىنا مۇقيات جاۋاپ بەردى.