• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ەگەمەن قازاقستان 18 جەلتوقسان, 2025

ەل گازەتىنە – 106 جىل

20 رەت
كورسەتىلدى

عاسىردان اسا ۋاقىت حالقىمەن بىرگە جاساسىپ, ەلدىڭ قۋانىشىندا دا, قايعىسىندا دا تىرشىلىك قازانىندا بىرگە قايناعان ۇلت ۇنپاراعى – «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ جارىق كورە باستاعانىنا 106 جىل تولدى.

گازەتىمىزدىڭ ەڭ العاشقى ءنومىرى 1919 جىلدىڭ 17 جەلتوقسانىندا «ۇشقىن» دەگەن اتپەن وقىر­مانعا جەتكەنى ءمالىم. ول ۋاقىتتا قازاق قوعامى اراب قارپى نەگىزىندەگى توتە جازۋدى قولداناتىن. تاريحقا «احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ جازۋى» بولىپ ەنگەن قارىپ كەيىن جەتىلدىرىلدى. ال­عاشقى ءنومىردىڭ ءبىرىنشى بەتىندە بەر­نياز كۇلەي ۇلىنىڭ «ۇشقىنعا» دەگەن تاقىرىپپەن قۇتتىقتاۋ ولەڭى, «وقۋشى­لارعا» (قازىرگىشە وقىرماندارعا) جانە «جالپى قازاق سيەزىنە ازىرلەنىڭدەر» دەگەن ەكى ماقالا باسىلىپتى.

«قۇتتى بولسىن,

جاس «ۇشقىنىم», قادامىڭ,

العا باسسىن اق نيەتتى تالابىڭ.

تىلەۋىڭدە ۇلكەن, كىشى ازامات,

ەركىن ءۇشىن ەڭىرەگەن قازاعىڭ.

 

بۇل «ۇشقىننان» ەركىن جوسپار تابارسىڭ,

ەن دالاعا ەرىنبەستەن بارارسىڭ.

اۋىلدى, ەرىكتى جەردى ساۋلەلەندىرىپ,

ەل وشاعى ورتاسىندا جانارسىڭ.

 

التىن التاي, ەدىل, جايىق, سارىارقا,

ساۋىت كيىپ, ساداق تارتقان ەر بار ما؟

ارۋ ازىپ, ەل ۇركەك بوپ, جەر توزىپ,

جاۋعا جاعا جىرتتىرماعان ەل بار ما؟

 

التى الاشتىڭ قىزىل تۋىن قولىڭا ال,

ەرتەدە ەركىن وتكەن كۇنىن ويىڭا ال.

ەلدى جەردەن, ەردى ەرىكتەن ايىرعان,

دۇشپانىڭدى تابان تىرەپ, جولىڭا ال.

ءبىز دە ارتىڭنان ەلى قالماي ەرەرمىز.

ويمەن اقىل, قولمەن قۋات بەرەرمىز.

ەلگە ەرىك, جەرگە كورىك اپەرمەي,

جۇرسەك بىرگە, ولسەك بىرگە ولەرمىز!»

دەپ جىرلايدى ءبىرتۋار اقىن.

«ۇشقىن» گازيتاسىنىڭ ماقسۇتى – شارۋا حالقىنا باس-كوز بولۋ. ءتۇرلى حابارلار ءھام كەرەك ىستەردى ۋاقىتىمەن جازىپ, حالىقتى قۇلاقتاندىرۋ... قانى ءبىر, تىلەگى دۇرىس جاس گازيتىن قازاق ەلى ءھام جۇرەگىندە قازاق قانى بار ازامات جاتىرقاماس. قولىنان كەلگەنىنشە پايدالى دەپ بىلگەنىن جازىپ تۇرار. ەل قامى, ەل تىلەگى ءۇشىن «ۇشقىننىڭ» قوينى اشۋلى, نيەتى دۇرىس. بىلگەن كىسىگە «ۇشقىن» ەلدىڭ اق نيەتتى, ادال تىلەكتى ءبىر بالاسى, قاشاندا بولسا ەلىن رەنجىتپەس, اناسىنىڭ اق ءسۇتىن اقتار» دەپ جازىلعان «وقۋشىلارعا» اتتى باس ماقالادا.

ەلىمىز ازاتتىق العانان كەيىن 1994 جىلى «ەگەمەننىڭ» 75 جىلدىعىنا ارنالعان مەرەيتويلىق نومىرىندە «گازەت­تىڭ العاشقى كەرۋەنباسىلارى» اتتى ماقالا جارىق كورگەن. وقىپ وتىرساق, باسىلىم ومىرگە كەلگەلى ۇلت وقىعاندارى مەن قايراتكەرلەرىنىڭ وسى گازەتتە قىزمەت ىستەمەگەنى كەمدە-كەم ەكەن. الاش ارىس­تارى سماعۇل سادۋاقاس ۇلى, جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى, مىرجاقىپ دۋلات­ ۇلى باس­تاپ, ساكەن سەيفۋللين, تۇرار رىسقۇلوۆ, مۇحتار اۋەزوۆ, بەيىمبەت مايلين, عابيت مۇسىرەپوۆ, شەرحان مۇرتازا, ءابىش كەكىلباي ۇلى سەكىلدى الىپتار باسشىلىق ەتكەن.

ەڭ العاشقى نومىردە جازىلعانداي, «ماقسۇتى – حالقىنا باس-كوز بولۋ» جولىنان ءبىزدىڭ باسىلىم ەشۋاقىتتا اينىعان ەمەس. ازاتتىق العانىمىز تۋرالى حاباردى دا العاش بولىپ تاراتىپ, اقسارباس ايتقانىن بۇعان دەيىن جازعان ەدىك. ال جاڭا زامان ورناعان سوڭ, عاسىردان استام تاريحى بار باس گازەت ينتەرنەتتىڭ يىرىمىنە جۇتىلىپ كەتپەي, ۇلتقا قىزمەت جولىنان اينىماستان, اقپارات ايدىنىنداعى جەمىستى قىزمەتىن جالعاستىرىپ كەلەدى. «حالىقتىڭ كوزى, قۇلاعى ءھام ءتىلى» دەڭ­گەيىندەگى باسىلىمنىڭ ەلدىك مۇددە جو­لىنداعى الار اسۋى بيىك بولا بەرگەي! 

سوڭعى جاڭالىقتار