قازاق جەمىس-كوكونىس شارۋاشىلىعى عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتى تالعار وڭىرلىك فيليالى بازاسىندا «ميچۋرين باعى» اشىلدى.
جوبا ەلىمىزدىڭ اگرارلىق سەكتورىنىڭ عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ الەۋەتىن نىعايتۋعا, وتاندىق سەلەكتسيالىق باق شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا, ءوڭىردىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
حالىقارالىق ماڭىزعا يە شارانىڭ سالتاناتتى اشىلۋىنا پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى اقىلبەك كۇرىشباەۆ, رەسەي عىلىم اكادەمياسى ۆيتسە-پرەزيدەنتى پەتر چەكماريوۆ, الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقىتنۇر باقىت ۇلى, سالا عالىمدارى مەن باۋ-باقشا بيزنەسىنىڭ وكىلدەرى, جەتەكشى اگرارلىق جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ باسشىلارى قاتىستى.
«ميچۋرين باعى» بىرنەشە باعىتتى بىرىكتىرەتىن كوپفۋنكتسيونالدى, بىرەگەي الاڭ بولادى. مۇندا بيورەسۋرستىق كوللەكتسيا مەن داقىلداردىڭ گەنەتيكالىق قورىنىڭ كەڭەيۋى, جەمىس-جيدەك داقىلدارىنىڭ جاڭا بولاشاعى بار سورتتارىن زەرتتەۋگە, بەيىمدەۋگە, ەكىنشىدەن, رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانا وتىرىپ, جوعارى تاۋارلىق ءونىم الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جوعارى ينتەنسيۆتى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ مۇمكىندىگى جاسالادى.
– جوبا – ەلىمىزدىڭ جەمىس شارۋشىلىعى سالاسىن دامىتۋعا جاسالعان ۇزاقمەرزىمدى ينۆەستيتسيا. باقتىڭ جالپى اۋماعى 3 گەكتاردى قۇرايدى, بۇگىن العاشقى كوشەتتەر وتىرعىزىلادى. بۇلار – جوعارى ءونىمدى, سترەستىك فاكتورلارعا ءتوزىمدى, ەلىمىزدەگى گەنوفوندتى كەڭەيتىپ, جاڭا سەلەكتسيالىق باعدارلامالار جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن سورتتار. «ميچۋرين باعىندا» ينتەنسيۆتى باق شارۋاشىلىعىنىڭ ادىستەرى, سۋ, ەنەرگيا, رەسۋرس ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالار پىسىقتالادى. بولاشاقتا بۇل الاڭ ساپالى شيكىزاتتىڭ تۇراقتى بازاسىنا اينالىپ, شىرىندار مەن كونتسەنتراتتاردان باستاپ فۋنكتسيونالدى تاعام ونىمدەرىنە دەيىنگى تەرەڭ قايتا وڭدەۋگە جول اشادى. ياعني, بۇل باقتاعى ءاربىر كوشەت – شيكىزاتتىق مودەلدەن عىلىمعا, باسەكەگە قابىلەتتى ءونىم وندىرۋگە نەگىزدەلگەن, – دەدى ۇعا پرەزيدەنتى ا.كۇرىشباەۆ.
«اگروپيششەپروم» عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى س.كولەسنيكوۆ: «باققا تەك ءداستۇرلى ەمەس, سونىمەن قاتار الما, جەمىس-جيدەك داقىلدارىنىڭ ەڭ جاڭا ونەركاسىپتىك سورتتارى ەگىلدى», – دەي كەلە, باققا وتىرعىزىلعان رەسەيلىك جەمىس-جيدەك داقىلدارىنىڭ سورتتارى تۋرالى بايانداپ ءوتتى.
رەسەيلىك سەرىكتەستەرمەن, اتاپ ايتقاندا, «سيريۋس» يننوۆاتسيالىق عىلىمي-تەحنولوگيالىق ورتالىعىمەن, «اگروپيششەپروم» عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىمەن, ي.ميچۋرين اتىنداعى فەدەرالدىق عىلىمي ورتالىقپەن بىرلەسىپ, ەلىمىزدىڭ جاعدايىندا وسىرۋگە قولايلى, جوعارى ءونىمدى, كوممەرتسيالىق ءتيىمدى سورتتاردىڭ تاجىريبەلىك ۋچاسكەلەرى قالىپتاستىرىلاتىن بولادى. «ميچۋرين باعىندا» قىسقى, جوعارى ءونىمدى, ءىرى جەمىستى «نەستەروۆ جادى» الماسى, ەكولوگيالىق توزىمدىلىگى جوعارى, اۋرۋلارعا شىدامدى «نيكا» المۇرتى, كليماتقا جوعارى توزىمدىلىگى بار ءونىمدى سورت «زارەچنايا» قاراورىگى مەن حوش ءيىستى «سۋلاميف» تاڭقۋرايى ورنالاسادى.
نەگىزگى داقىلداردان بولەك, باقتا سەلەكتسيا ءۇشىن بىرەگەي المۇرت, شيە, ءتاتتى شيە, ورىك سورتتارى, سونداي-اق بالجيدەك, قارا جانە ءتۇرلى-ءتۇستى قاراقات, قارلىعان, قارا شەتەن, تەڭىز شىرعاناعى, يرگا, قىزىل ىرعاي, يتمۇرىن سياقتى كەڭ سپەكترلى جيدەكتەر, نيشالىق داقىلدار وتىرعىزىلادى.
بۇل باق – رەسۋرستاردى بارىنشا ءتيىمدى پايدالانۋ كەزىندە كوپجىلدىق ەكپەلەردىڭ جوعارى ونىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, ءونىمنىڭ تاۋارلىق سيپاتتامالارىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان زاماناۋي جوعارى ينتەنسيۆتى باقتىڭ ۇلگىسىنە اينالادى.
«ميچۋرين باعى» اشىق اسپان استىنداعى تابيعي زەرتحاناعا اينالىپ, مۇندا وتىرعىزۋ ماتەريالى مەن وتىرعىزۋ سۇلباسىن تاڭداۋدان باستاپ, جوعارى ساپالى جەمىستەردى تۇتىنۋشىعا جەتكىزۋ جۇيەسىنە دەيىنگى عىلىمعا نەگىزدەلگەن تەحنولوگيالار پىسىقتالىپ, ەنگىزىلەدى.
باقتىڭ باستاپقى كەزەڭىندە قاتاڭ سەلەكتسيالىق تالاپتاردى, جەرگىلىكتى كليماتتى ەسكەرە وتىرىپ, ءبىر گەكتارعا 570 اعاش, 200 بۇتا وتىرعىزۋ كوزدەلگەن.
الماتى وبلىسى