كورنەكتى جازۋشىنى ەسكە الدى

تۇركىستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن, «Farab» عىلىمي امبە­باپ كىتاپحاناسى, «مەدياكراتيا» قوعامدىق بىرلەستىگى جانە «مار­حابات» جۋرنالىنىڭ ۇيىمداس­تىرۋىمەن وتكەن باسقوسۋعا قالامگەر­لەر, قوعام قايراتكەرلەرى مەن جاس­تار, جازۋشىنىڭ جاقىن تۋىستا­رى قاتىستى. «ماقامى بولەك مارحا­بات» اتتى جيناققا ەنگىزىلگەن ەستەلىك­تەر, عىلىمي ماقالالار مەن تولعا­نىستار كلاسسيك جازۋشىنىڭ شىعارماشىلىق ەرەكشەلىكتەرىمەن بىرگە ادامي بولمىسىن جان-جاقتى اشا تۇسكەن. قازاق ادەبيەتىندە وزىندىك ورنى بار كورنەكتى قالامگەر مارحابات بايعۇت وسىدان ءۇش جىل بۇرىن 26 قاراشادا ءپاني دۇنيەدەن وتكەن ەدى. جيىندا جازۋشىنىڭ اياۋلى جارى قىزداركۇل پەرنەبايقىزى, ءىنىسى نىشان بايعۇتوۆ, ۇلى نۇرلان جۇرەكجاردى لەبىزدەرىن ءبىلدىردى. قالامگەرلەر اتىنان سەيدوللا سادى­قوۆ, اسحان مايلىباەۆا, روزا نارىمبەتوۆا ساعىنىشتى سىرعا تولى ەستەلىكتەر ايتتى. «Miras» قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى حاليما جانتورەقىزى, وسى كەڭەستىڭ مۇشەسى, ايگىلى ايتىسكەر اقىن, «التىن دومبىرا» يەگەرى بەكارىس شويبەكوۆ تە وقىرمانعا وي تاستار پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءازىمحان قويلىباەۆ جازۋشىنىڭ مۇراسىن دارىپتەۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. «مارحابات» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى, رەسپۋبليكالىق جازبا اقىندار بايقاۋىندا توپ جارىپ جۇرگەن, بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتتىرەتىن جاس تالانتتى اقىن, مارحابات بايعۇت اتىنداعى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى سەزىم مەرگەنباي جازۋشىعا ارناعان جىرىن وقىدى.

تەك قازاق ەلى ەمەس, كۇللى تۇركى الە­مىنە كەڭىنەن تانىلعان, مىقتىلىعى مويىندالعان كەمەڭگەر تۇلعانىڭ شىعارمالارى الەم ەلدەرى تىلىنە اۋدارىلعان. ءالى دە اۋدارىلا بەرمەك. ماسەلەن, الداعى اپتادا وزبەكستان استاناسى تاشكەنت قالاسىندا وزبەك تىلىندەگى اۋدارماسىنىڭ كەزەكتى تۇساۋكەسەرى بولادى. كەزەكتى دەپ وتىرعانىمىز مارحابات بايعۇتتىڭ تۋىندىلارى بۇعان دەيىن دە وزبەكشەگە اۋدارىلعان بولاتىن. جيىن بارىسىندا «مەدياكراتيا» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ العىسحاتى «مارحابات بايعۇتتىڭ تۋعانىنا 80 جىل» جوباسى اياسىنداعى بىرقاتار ءىس-شارانىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتۋىنە اتسالىسقان «Farab» عىلىمي امبەباپ كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى جانات شارداربەكوۆاعا تاپسىرىلدى. 

ايتا كەتەلىك, «مارحابات بايعۇت­تىڭ تۋعانىنا 80 جىل» جوباسى اياسىن­داعى مازمۇندى ءارى ماعىنالى ءىس-شارالار جىل بويى اتقارىلدى. اۋەلى «مارحابات» جۋرنالىنىڭ اقپارات ايدىنىنا جەلكەن كەرىپ شىعۋىنا بايلانىستى قاڭتار ايىندا شىمكەنتتەگى ءال-فارابي اتىنداعى كىتاپحانادا زيالى قاۋىمعا تانىستىرىلدى. كوكتەمدە «ماقامى بولەك مارحابات» اتتى حالىقارالىق سيمپوزيۋم ءوتتى. تۇركيا, وزبەكستان, قىرعىزستاننان جانە قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسشىلىق قۇرامى, ايتۋلى قالامگەرلەر, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, اقپارات قۇرالدارىنىڭ جەتەكشىلەرى, عالىم­دار, ادەبيەت سىنشىلارى قاتىس­قان القالى جيىن تۇڭلىگى الدىمەن تۇركىستاندا ءتۇرىلدى. ەرتەڭىنە شىمكەنتتە حالىقارالىق جيىن جالعاسىن تاپتى. ءۇشىنشى كۇنى اۋقىمدى ءىس-شارا جازۋشىنىڭ تۋعان جەرى – تۇلكىباس اۋدانىندا «تاۋپىستەلى تاعلىمى» فورۋمى­نىڭ ءتورتىنشى مارتە ۇيىمداستىرى­­لۋى­­نا ۇلاستى. وبلىس كولەمىندە «مارحا­بات وقۋلارى» شىعارماشىلىق بايقاۋى بىرنەشە ايعا سوزىلىپ, وتە تارتىستى ءوتتى. وعان 720 تالاپكەردىڭ قاتىسۋى ءبىراز جايتتى اڭعارتادى. ال كلاسسيكتىڭ پۋبليتسيستيكاسى مەن پروزاسىن تالداپ, تارازىلاعان جاستار, ستۋدەنتتەر اراسىنداعى بايقاۋدا ەلىمىزدىڭ 7 وڭىرىنەن ۇمىتكەرلەر باق سىنادى. بايقاۋلاردىڭ جۇلدەگەرلەرى سيمپوزيۋمدا ماراپاتتالدى. جازۋ­شى نۇرعالي ورازدىڭ مارحا­بات بايعۇت ءومىرىن ورنەكتەگەن دراما­تۋرگيالىق شىعارماسىنىڭ ءۇزىندى­سى سول حالىقارالىق سيمپوزيۋم­دا قويىلدى. كەلەر جىلى تۇركىستانداعى تەاتردا تولىق نۇسقاسى ساحنالانىپ, قالىڭ كورەرمەنگە ۇسىنىلماق.

مارحابات بايعۇتتىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي وتكىزىلگەن ءىس-شارالاردىڭ قورىتىندىسى ىسپەتتى وتكەن بۇل جيىندا جازۋشى ەڭبەگىن دارىپتەۋ, جان-جاقتى ناسيحاتتاۋ الداعى ۋاقىتتا دا تۇراقتى تۇردە جالعاساتىنى ايتىلدى. اسىرەسە وڭتۇستىكتە مارحابات بايعۇت اتىن­داعى ادەبيەتشىلەر ءۇيىن اشۋ – كوپتىڭ قالاۋى. قاراپايىم وقىرماننان باس­تاپ ەلىمىزدەگى, تۇركى دۇنيەسىندەگى جازۋشىلار وداعى باسشىلىعى, قالام ۇستاعان قاۋىم وسى ورىندى ۇسىنىستى ءبىراۋىزدان قولداپ وتىر.

تۇركىستان وبلىسى