ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ ىسكەرلىك قادامى

ارنايى ايماقتا ءوز جوباسىن جۇزەگە اسىرعان ينۆەستور كورپوراتيۆتىك تابىس, م ۇلىك, جەر سالىعى مەن يمپورت ققس-تان, كەدەندىك باجداردان بوساتىلادى, جوبالارعا تولىق اكىمشىلىك جانە تەحنيكالىق قولداۋ كورسەتىلەدى. بۇل جەڭىلدىككە قازىر ايماققا وتاندىق كاسىپ­كەرلەرمەن بىرگە تۇركيا, ازەربايجان, قىتاي, گەرمانيا, سينگاپۋر, يتاليا ەلدەرىنىڭ كومپانيالارى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, جوبالارىن جۇزەگە اسىرا باس­تادى. سونىڭ ناتيجەسىندە, اقتاۋداعى ار­نايى ەكونوميكالىق ايماق اشىلعالى 347,2 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىل­دى. شەتەل­دىك ينۆەستيتسيالار 176,9 ملرد تەڭ­گەگە جەتسە, وندىرىلگەن ءونىم كولەمى 550,9 ملرد تەڭگەنى, ەكسپورت كولەمى 4 ملرد تەڭ­گەنى قۇرادى. 68,4 ملرد تەڭگە سالىق ءتۇسىپ, 2 500-دەن استام جۇمىس ورنى اشىلدى.

مەملەكەت باسشىسى جەرگىلىكتى اكىمدىككە ۇكىمەتپەن بىرلەسە وتىرىپ اتالعان ەكونوميكالىق اي­ماق اۋماعى مەن باسىم قىز­­مەت تۇر­لەرىنىڭ تىزبەسىن كەڭەيتۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. تاپسىرمانى جەدەل, تياناقتى ورىنداۋدى ماقسات ەتكەن ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىم­دى­گىنىڭ باستاماسىمەن كەشەن­دى جۇمىس جۇرگىزىلدى. اتاپ ايت­قاندا, 2024–2025 جىلدارى ەكو­نو­ميكالىق ايماقتىڭ اۋما­عى ەكى جارىم ەسە, ياعني 1 926 گەك­تاردان 4 407 گەكتارعا دەيىن ۇلعايدى. ونىڭ قۇرامىنا بيىل اقتاۋ حالىقارالىق اۋەجايى, اقتاۋ قالاسىنىڭ جاعالاۋ بولىگى, جاڭاوزەننىڭ وندىرىستىك ايماعى, سارجا تەڭىز تەرمينالى كىردى. اۋماق كولەمىنىڭ ارتۋى مۇنىمەن توقتاماق ەمەس. مۇنايلى اۋدانىنان ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە قوسۋ ءۇشىن ارنايى جەردى, كاسپي ەرساي كەمە جاساۋ زاۋىتىن, كەندىرلى كۋرورتتىق ايماعىن ەكونوميكالىق ايماققا كىرگىزۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. بۇل اۋماقتاردىڭ قوسىلۋى اەا كولەمىن 27 مىڭ گەكتارعا جەتكىزىپ, وڭىرگە جاڭا ينۆەستيتسيالاردىڭ قۇيىلۋى مەن جاڭا سالالاردىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.

– ارنايى ەكونوميكالىق ايماق­تىڭ اۋماعىن كەڭەيتىپ, مۇم­كىندىگىن بارىنشا پايدالانۋ – ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرداۋلەت قيلىبايدىڭ باستى نازارىندا. الدىمىزعا اۋقىمدى جوسپارلاردى جوبالاپ وتىرمىز. «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكو­نوميكالىق اۋماعىندا جاسالعان تاعى ءبىر ماڭىزدى قادام – باسىم قىزمەت تۇرلەرىنىڭ ءتىزىمى كەڭەيتىلىپ, بۇرىنعى 24 باعىتتىڭ ورنىنا 45 جاڭا باعىت بەكىتىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا: قۇرىلىس, اباتتاندىرۋ, تۋريزم, كۋرورتتىق-ساناتوري قىزمەتتەرى, توقىما بۇيىمدارى ءوندىرىسى, سۋ وڭدەۋ, كەمە جانە اۋە كەمەلەرىن جوندەۋ, كولىك جانە باسقا دا ءوندىرىس تۇرلەرى بار. بۇل جاڭا ءوندىرىس اشا­مىن, ءوڭىر ەكونوميكاسىنا قارجى قۇيامىن دەگەن ازاماتتار ءۇشىن دە مول مۇمكىندىك. «اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا – ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ءىرى جوبا. الداعى ۋاقىتتا دا بىرلەسە وتىرىپ, جاڭا مۇمكىندىكتەردى ىسكە اسىرىپ, ءوڭىرىمىزدى ينۆەستيتسيا ءۇشىن ەڭ قولايلى ايماققا اينالدىرامىز, دەيدى «اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا» اق باسقارما توراعاسى مۇباراك تولەگەنوۆ.

«اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا-عا بيىل 9 ايدى تولايىم تا­بىس­پەن ەڭ­سەردى. اتالعان ايماققا 25 ملرد ­­تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تار­­­تىلعان, دەمەك, بۇل ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتا جۇيەلى جۇر­گىزىلىپ جاتقان جۇمىستىڭ ناتي­جەسى دەۋگە بولادى.     

«اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا» اق باس­قارما توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, جىل باسىنان بەرگى ءۇش توقساننىڭ قورى­تىندىسى-اق «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكو­نوميكالىق ايماعى ءوڭىر ەكونومي­كاسىنىڭ تۇراقتى دامۋىنا سەرپىن بەرىپ وتىرعاندىعىن ايعاقتاي تۇسەدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ماڭ­عىستاۋ وبلىسىنا كەلگەن ساپارىن­دا ارنايى ەكونوميكالىق ايماق­تىڭ الەۋەتىن دامىتۋ, وڭدەۋ سالاسىنداعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بەرگەن تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ن.قيلىبايدىڭ باستاماسىمەن وتاندىق جانە شەتەلدىك ينۆەس­تورلاردى تارتۋ, جاڭا وندىرىستەر قۇرىپ, جۇمىس ورىندارىن اشۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. 9 اي ىشىندە ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتا جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى – 53,9 ملرد تەڭگەنى قۇراي­تىن 8 جاڭا ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. 878 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرايتىن جوبا اراسىندا مەتالل سىنىقتارىن قايتا بالقىتۋ زاۋىتى, پوليپروپيلەن بۇيىمدارى ءوندىرىسى, پوليەتيلەن ءۇلدىرىن شىعارۋ, سۋ تازارتقىش سۇزگىلەر زاۋىتى, ءىرى قۇبىر زاۋىتى, اقتاۋ اۋەجايىنداعى ۇشۋ-قونۋ جولاعىمەن پەرروندى قايتا جاڭعىرتۋ جوبالارى بار.    

قازىر اەا اۋماعىندا تىر­كەلگەن 55 كومپانيانىڭ 27-ءسى تو­لىق ىسكە قوسىلعان بولسا, 28 جوبا جۇزەگە اسىرىلۋ كەزەڭىندە تۇر.

بيىل قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا ايماق اۋماعىنا تارتىلعان تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيا كولەمى – 6,6 ملرد تەڭگە, ال جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 25,1 ملرد تەڭگەگە جەتتى. وسى كەزەڭدە اەا كاسىپورىندارى 58,3 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمىن ءوندىرىپ, ونىڭ ءبىر بولىگى 108,9 ملن تەڭگە مولشەرىندە ەكسپورت­­تال­عان. ايماقتاعى وندىرىس­تىك بەلسەندىلىكتىڭ ارتۋى 3052 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەردى. بۇل – ءوڭىر تۇرعىندارى ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر مەن تۇراقتى تابىس كوزى. مۇنداي جوبالار وندىرىستىك الەۋەتتى ارتتىرىپ, ءوڭىر ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا, ەكسپورتتىق باعىتتى كۇشەيتۋگە جول اشىپ وتىر. بيۋدجەتتەن بولىنگەن ءاربىر 1 تەڭگەگە شاققاندا 46,4 تەڭگە جەكە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ, 9,1 تەڭگە سالىق ءتۇسىمى قامتاماسىز ەتىلدى. بۇل – «اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا-نىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەپ, ءوڭىر دامۋىنا ناقتى ۇلەس قوسىپ وتىرعانىنىڭ ايقىن دالەلى, دەيدى اەا اتقارۋشى ديرەكتورى گ.ابىشەۆا.

«جاقسىنى كورمەككە» دەگەندەي, جۋىر­دا اتالعان ارنايى ەكو­نوميكالىق ايماق­قا بارىپ, پو­ليپروپيلەن قاپ­شىق­تار مەن بيگ-بەگ وندىرەتىن زاۋىتتىڭ, قۇبىر شى­عا­راتىن يتاليالىق زاۋىتتىڭ جۇ­مى­سى, اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز پور­تى­­نىڭ بازاسىندا سالىنىپ جاتقان ءىرى كون­تەينەرلىك حاب قۇرىلىسىمەن تانىستىق.

«WestEcoPlast» كاسىپورنى 2022 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ىسكە قوسىپ, بۇگىندە ءوز قارقىنىمەن جۇمىس ىستەپ تۇرعان پوليپروپيلەن قاپشىقتار مەن بيگ-بەگ وندىرەتىن زاۋىت – اەا-دا ءساتتى جۇزەگە اسىپ جاتقان جوبالاردىڭ ءبىرى. «WestEcoPlast» جشس ديرەكتورى ك.دەمچەنكونىڭ ايتۋىن­شا, وندىرىستىك قۋاتى جىلىنا 6 ميلليون قاپتاما ونى­مىنە ەسەپتەلگەنمەن, بولاشاقتا بۇل كور­سەتكىشتى ەكى ەسە ارتتىرۋ جوس­پارلانعان. ساپالى ونىمدەرى تەك ماڭعىستاۋ وبلىسىندا عانا ەمەس, باتىس قازاقستان وبلىسى, اقتوبە جانە قىزىل­وردا وبلىسىنىڭ نارىعىندا سۇرانىسقا يە ەكەن.

«اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكونو­ميكالىق ايماعىنىڭ مۇمكىندىگى مەن ماڭ­عىستاۋدىڭ ينفراقۇرىلىمدىق الەۋەتىن پايدالانىپ وتىرعان قاتىسۋ­شى­لار­دىڭ ءبىرى – الەمنىڭ 15 ەلىندە جۇمىس ىستەپ وتىرعان قۇبىر ون­دى­رىسىندەگى الەمدىك كوشباسشى – «Tenaris» كومپانيالار توبىنىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى «Kazakhstan Pipe Threaders» جشس. 2016 جىلى ىسكە قوسىلعان زاۋىت تولىق قۋاتتا جۇمىس ىستەپ تۇر ءارى بيىل ونىمدەرىن وزبەكستان نارىعىنا شىعارا باستاعان.

– بۇل – ەلىمىزدەگى بىرەگەي كاسىپ­ورىن. زاۋىت پرەميۋم-كلاس­تى سوراپ­تىق-كومپرەسسورلىق قۇبىرلاردى مايسىز جابىندىسىمەن شىعارادى. بۇل تەحنولوگيا قۇبىرلاردى پايدالانۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتىپ, تاپسىرىس بەرۋ­شىلەردىڭ جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرادى. زاۋىتتا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن 40-قا جۋىق جۇمىسشى-مامان رۋمىنياداعى «Tenaris Silcotub» زاۋىتىندا تاعىلىمدامادان ءوتتى. قازىر مامانداردى دامىتۋعا تۇراقتى تۇردە كوڭىل ءبولىنىپ, كوپتەگەن قىزمەتكەر وپەراتوردان باسشى دەڭگەيىنە دەيىن كوتەرىلدى. سونىمەن قاتار ۇجىم حالىقارالىق تاجىريبە الماسۋعا بەلسەندى قاتىسىپ كەلەدى. كومپانيانىڭ باسىم باعىت­­­تارىنىڭ ءبىرى – ءوڭىردىڭ الەۋ­مەتتىك دامۋىنا ۇلەس قوسۋ. ءار جىلى اقتاۋ مەن جاڭاوزەن قالالارىنداعى ءبىلىم سالاسىن قول­­داۋعا ارنالعان جوبالار جۇ­زە­گە اسىرىلىپ كەلەدى, دەيدى «Kazakhstan Pipe Threaders» جشس باس ديرەكتورى ا.پيليپەنكو.           

اقتاۋ حالىقارالىق پورتىنىڭ بازاسىندا سالىنىپ جاتقان زاماناۋي كونتەينەرلىك حاب قۇرىلىسىن قازاقستان-قىتاي بىرلەسكەن كومپانياسى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. كومپانيا باس ديرەكتورىنىڭ كوممەرتسيا جونىندەگى ورىنباسارى قايرات قاليوللانىڭ ايتۋىنشا, كونتەينەرلىك حابتىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىن 2026 جىلدىڭ باسىندا ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. بۇعان دەيىن اقتاۋ پورتى جىلىنا 70 مىڭ كونتەينەر وڭدەسە, حابتىڭ ارقاسىندا تەڭىز ارقىلى تاسىمالداناتىن جۇك كولەمى 3 ەسەگە جۋىق وسپەك. كونتەينەرلىك حابتا جابىق جانە توڭازىتقىش كونتەينەرلەرگە ارنالعان قويمالار بولادى. وزىق لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىم كونتەينەرلىك جۇكتەردى جىلدام وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

اەا-داعى قارقىندى جۇمىس, قولايلى ورتا وبلىس اكىمدىگىنىڭ باستا­ماسىمەن, ۇكىمەتتىڭ قولداۋى­مەن ەكونوميكالىق ايماقتىڭ قىزمەت ەتۋ مەرزىمىن

2052 جىلعى 31 جەلتوقسانعا دەيىن ۇزارتۋعا نەگىز بولدى. بۇل ايماق اۋماعىندا ءساتتى, تابىستى جوبالاردىڭ ىرگەسى قالانۋى­نا, ول جوبالاردىڭ ءوڭىر, ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.

ماڭعىستاۋ وبلىسى