پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا الەمنىڭ جەتەكشى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالىن ەلىمىزدىڭ ىرگەلى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جانىنان اشۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا وزبەكالى جانىبەكوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىنان تۇركيانىڭ ايتۋلى وقۋ وردالارىنىڭ ءبىرى – گازي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالىن اشۋ جونىندە كەلىسىمگە قول جەتكىزىلدى.
جۋىردا وسىعان بايلانىستى تۇركيالىق گازي وقۋ ورنىنىڭ رەكتورى ۋگۋر ۋنال باستاعان دەلەگاتسيا شىمكەنتكە ارنايى ىسساپارمەن كەلدى. قوناقتار جۇمىس ساپارى بارىسىندا قالا اكىمى عابيت سىزدىقبەكوۆپەن كەزدەستى. جۇزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار فيليال اشۋ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ مەن بارلىق قاجەتتى دۇنيەلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن تالقىعا سالدى. تۇركيالىق ۋنيۆەرسيتەت بولىمشەسى ستۋدەنتتەر قابىلداپ وقىتۋ ءۇشىن دە ءتيىستى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتىلۋى كەرەك. قالا اكىمى ءوز سوزىندە بۇل باستاما مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ ءۇشىن شەتەلدىڭ الدىڭعى قاتارلى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ فيليالدارىن اشۋ كەرەكتىگى جونىندە بەرگەن تاپسىرماسى اياسىندا جۇزەگە اسىپ جاتقانىن جەتكىزدى. سونىمەن بىرگە شاھار باسشىسى گازي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىمكەنتتەگى فيليالى ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا, حالىقارالىق اكادەميالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا, ەلىمىز بەن تۇركيا اراسىنداعى دوستىق بايلانىستى نىعايتۋعا زور ۇلەس قوساتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. ايتا كەتۋ كەرەك, گازي ۋنيۆەرسيتەتى – تۇركيانىڭ ەڭ ءىرى ءارى بەدەلدى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى. ول سونداي-اق «QS World University Rankings by Subject 2024» رەيتينگىسىندە ء«بىلىم بەرۋ جانە كادرلاردى دايارلاۋ» باعىتى بويىنشا 36-ورىن يەلەنگەن. بۇل اتالعان وقۋ ورداسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى بەدەلىن كورسەتەدى.
تۇركيانىڭ دەلەگاتسياسى وزبەكالى جانىبەكوۆ اتىنداعى وقپۋ باسقارما توراعاسى-رەكتور مىندەتىن اتقارۋشى الىبەك نۇرتاەۆ باستاعان ۇجىممەن دە كەزدەستى. ءا.نۇرتاەۆ قوناقتاردى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىستىردى. گازي وقۋ ورداسىنىنڭ وكىلدەرى جانىبەكوۆ ۋنيۆەرسيتەتىندەگى ارحەولوگيالىق ورتالىقتىڭ ماماندارى زەرتتەپ, جاساقتاعان ەجەلگى ءداۋىر جادىگەرلەرى ارقىلى قازاق حالقىنىڭ باي مۇراسى مەن تاريحىنا قانىقتى.
ءو.جانىبەكوۆ اتىنداعى وقپۋ رەكتورى مىندەتىن اتقارۋشى ءا.نۇرتاەۆ قوناقتارمەن رەسمي جۇزدەسۋدە بەدەلدى وقۋ ورنى بولىمشەسىنىڭ شىمكەنتتەن اشىلۋى مىقتى كادر دايارلاۋ ىسىنە ۇلكەن سەرپىن بەرەتىنىن جەتكىزدى. ءو.جانىبەكوۆ ۋنيۆەرسيتەتى بۇرىننان پەداگوگتەر دايارلاۋدىڭ ۇستاحاناسى ەدى. ەندى جاڭا فيليالمەن بولاشاق ۇستازداردى تۇلەتىپ ۇشىرۋدا جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرىلەدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ دا كوزدەگەن ماقساتى وسى بولاتىن. ياعني شەتەلدىك ايتۋلى وقۋ ورىندارىمەن ارىپتەستىك بايلانىستى نىعايتۋ ارقىلى ءوزارا تاجىريبە الماسىپ, بىلىكتى دە ءبىلىمدى مامانداردى وقىتىپ شىعارۋ. گازي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى – مەملەكەت باسشىسىنىڭ سول باستاماسىنىڭ العاشقى قارلىعاشى.
«ەكى ەل پرەزيدەنتىنىڭ كەلىسىمىمەن گازي ۋنيۆەرسيتەتى فيليالىنىڭ اشىلۋى ءبىز ءۇشىن مارتەبە جانە زور جاۋاپكەرشىلىك. ويتكەنى بۇل جوبانىڭ ءساتتى جۇزەگە اسىپ كەتۋىنە ءبىرىنشى كەزەكتە ءبىز مۇددەلىمىز. سەبەبى قازاق ەلىنە الەمدىك دەڭگەيدە باسەكەگە تۇسە الاتىن كادر مەن ولاردى تاربيەلەپ شىعاراتىن حالىقارالىق تاجىريبە كەرەك. ونى بىزگە ۇسىناتىن, بۇل تۇرعىدا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتە الاتىن باۋىرلاس ەلدىڭ گازي ۋنيۆەرسيتەتى. سوندىقتان ءبىلىم جاعىنان ءوزارا ىنتىماقتاستىق پەن بايلانىستى فيليال جۇمىسىنىڭ اياسىندا كۇشەيتەمىز. مۇنداي باستامانىڭ قولداۋ تاۋىپ ءساتتى ىسكە اسىپ جاتقانىنا وتە قۋانىشتىمىز. پەداگوگيكا سالاسىنا مەملەكەت ەرەكشە كوڭىل بولە باستادى. سونىڭ ءبىرى بۇگىندە مۇعالىمدەردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەسى تۇبەگەيلى شەشىلگەن دەسەك بولادى. ۇستازدارعا ارنالعان ارنايى زاڭ قابىلدانىپ, ولاردىڭ قۇقىعى جان-جاقتى قورعالىپ وتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە كەيىنگى جىلدارى پەداگوگتەر مارتەبەسى مەن بەدەلى جوعارىلاي ءتۇستى. ال بۇل ءوز كەزەگىندە مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ پەداگوگيكالىق ماماندىق تاڭداۋعا دەگەن قۇلشىنىستارىن وياتتى. ەندىگى كەزەكتە ساپالى كادر دايارلاۋ ىسىنە كوڭىل ءبولۋىمىز كەرەك. ەلىمىزدى كەلەشەكتە ورگە سۇيرەيتىن, جارقىن بولاشاققا باستايتىن ءارتۇرلى سالانىڭ ماماندارى. ولاردى وقىتاتىن, جاستايىنان ساۋاتىن اشىپ ءبىلىم بەرەتىن مۇعالىمدەر. سوندىقتان ءبىرىنشى كەزەكتە وقىتۋشىنىڭ تاجىريبەسى مەن بىلىكتىلىك دەڭگەيى جوعارى بولۋعا ءتيىس. ول وقۋشىنىڭ نەمەسە ستۋدەنتتىڭ بىلىمگە دەگەن ىنتاسىن وياتىپ, ىشتە بۇلقىنىپ جاتقان تالانتىن اشا ءبىلۋى كەرەك. وسى ماقساتتىڭ توڭىرەگىندە تۇركيالىق ارىپتەس باۋىرلارمەن تىزە قوسىپ, يىقتاسا بىرگە جۇمىس ىستەيمىز دەگەن ويدامىن. ءتۇبىمىز ءبىر تۇركى حالىقتارى بولعاندىقتان, ءداستۇرىمىز بەن ءدىنىمىز دە ورتاق. الداعى ۋاقىتتا بىرلەسكەن جۇمىس ناتيجەسىندە ەكى ەل بولاشاعى ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتى مىقتى ماماندار دايارلايمىز دەپ سەنەمىن», دەدى ءا.نۇرتاەۆ.
ءوز كەزەگىندە گازي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ۋگۋر ۋنال فيليالدىڭ قۇرىلۋىنا سەبەپ بولعان ەكى ەل پرەزيدەنتىنىڭ دوستىق قارىم-قاتىناسى مەن سونىڭ اياسىندا جاسالعان كەلىسىمشارتتار ەكەنىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا ارىپتەستىك بايلانىستار ءاردايىم بولادى. ال قوسىمشا فيليالدىڭ اشىلۋى سول قارىم-قاتىناستىڭ ەڭ بيىك شىڭى دەگەن ويىن جەتكىزدى. بۇل رەتتە گازي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بولىمشەسى قازاقستاننىڭ ءبىلىم سالاسى نارىعىنداعى سۇرانىسقا ساي بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ ىسىمەن اينالىساتىن بولادى.
قازىرگى تاڭدا قازاقستان تاراپىنان فيليالدى ادىلەت ورگاندارىنا تىركەۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. ءىسساپار اياسىندا فيليال جۇمىسىن رەتتەيتىن ەكىجاقتى كەلىسىمشارتقا قول قويىلدى. كەلىسىمشارتتا فيليالعا بىلىمگەر قابىلداۋ ءتارتىبى مەن شارتتارى, ولاردىڭ وقۋ ۇلگەرىمىنە ساي اۋىسۋ شارتتارى, فيليالدى باسقارۋ فورماسى, قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرى, ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ, قىزمەتكەر الۋ جانە ديپلوم بەرۋ سياقتى نەگىزگى ماسەلەلەر قامتىلدى. وسىعان بايلانىستى ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىنا ساي كەلەتىن كەيبىر قوسىمشا ەرەجەلەر مەن رەگلامەنتتەر قوسىمشا دايىندالۋ ۇستىندە.
تۇركيالىق دەلەگاتسيانىڭ كەلۋىنە وراي ۇيىمداستىرىلعان عىلىمي كەڭەس ماجىلىسىندە گازي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ۋگۋر ۋنالعا وزبەكالى جانىبەكوۆ اتىنداعى وقپۋ-ءدىڭ قۇرمەتتى پروفەسسورى اتاعى بەرىلدى.
شىمكەنت