ەگەمەن بولماي, ەل بولماس

رەسپۋبليكا كۇنىنىڭ ءبىزدىڭ باس­تى ۇلتتىق مەرەكەمىز بولىپ بەلگى­لەنۋى نەلىكتەن دەگەن ساۋال قويىلسا, وعان جاۋاپ بەرەردىڭ الدىندا وسىدان 35 جىل بۇرىنعى كەزەڭگە ويشا شەگىنىس جاساعىم كەلەدى.

1990 جىلدىڭ قوڭىر كۇزى. ول كەزدە پرەزيدەنت اكىمشىلىگى مەن مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ بىرلەسكەن اپپاراتىندا ءبولىم مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىن اتقاراتىنمىن. جۇمىس ورنىمىز قازىرگى ابىلاي حان داڭعىلى مەن تولە بي كوشەسىنىڭ (بۇرىنعى كوممۋنيستىك داڭعى­لى مەن كومسومول كوشەسىنىڭ)قيىلىسىنداعى جوعارعى كەڭەس عيماراتىن­دا ەدى. سول عيمارات­تىڭ پانفيلوۆ كوشەسى جاق بەتىن­­دە اپپاراتتىڭ ۆيتسە-پرەمەر مىرزاتاي جولداسبەكوۆ جەتەك­شىلىك ەتەتىن بولىمدەرى ورنالاس­قان. اپپارات قىزمەتكەرلەرى­نە پارلامەنتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتى­رىس­تارى وتەتىن زالدىڭ بالكونىنا كىرىپ-شىعۋ ەركىن ەدى. جاۋىن-جاۋىننىڭ اراسىندا دەگەندەي, جۇمىستان ساڭىلاۋ تاپقان كەزدە سول جەرگە بارىپ, بولىپ جاتقان وقيعانىڭ ءبارىن كورىپ, ايتىلىپ جاتقان اڭگىمەنىڭ ءبارىن تىڭداي الاتىنبىز. ءوز باسىم وسى قۇجات قابىلداناتىن كۇنى, ياعني 1990 جىلى 25 قازاندا بىلايعى بار جۇمىستى جيناپ تاستاپ, كۇنى بويى بالكوندا وتىرعان ەدىم. بولىمدەگى ءبىراز ادام سول جەردەن تابىلعانى ەستە. ءبارىن تىڭداعانبىز, ءبارىن كورگەنبىز. ويتكەنى ول كۇننىڭ ەل تاعدىرىن ايقىندايتىن كۇن ەكە­نىن انىق بىلدىك. ءسويتىپ, مەملەكەتتىك ەگەمەن­دىك دەكلاراتسياسىنىڭ قابىلدانۋىنا جوعارعى كەڭەس بالكونىندا كۋا بولدىق. تولقىدىق. تەبىرەندىك. حالقىمىزدىڭ «ەتەكتەن كەسىپ جەڭ بولماس, ەگەمەن بولماي, ەل بولماس» دەگەن ءسوزىن تاعى ءبىر ەسكە الدىق.

سول كۇنگى بار كورىنىس كوز الدىمدا, سول كۇنگى ءسوزدىڭ ءبارى قۇلاعىمدا تۇر­عانداي. جوعارعى كەڭەس دەپۋتاتى, اكا­دەميك سالىق زيمانوۆ «قازاق كسر-ءنىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگى تۋرالى دەكلاراتسيانىڭ» جوباسىن دايىنداۋ جونىندەگى كوميسسيانىڭ توراعاسى رەتىندە ەتەك-جەڭى كەڭ, تەوريالىق تۇجىرىم­دارى تياناقتى, زاڭدىق نەگىزى مىقتى بايان­داما جاسادى, ودان كەيىن تالاي ساعات بويى تىكەسىنەن تىك تۇرىپ, سان ءتۇر­لى سۇراققا ەگجەي-تەگجەيلى جاۋاپ قاي­تاردى. سۇراقتاردىڭ ىشىندە ما­سە­­لە­نىڭ مانىنە قانىعۋ ءۇشىن قويىل­عان­دارى دا, ەگەمەن­دىك يدەيا­سىنا تۇتاستاي قارسى شىعىپ, قيامپۇ­رىستىقپەن قويىلعاندارى دا بولدى. سالىق اعامىزدىڭ كوميسسيا جۇمىسىن باسقارۋ بارىسىندا تانىتقان بولەكشە بى­لىكتىلىگى جايىندا سول كەزدەگى ءوزىمىز ازداپ ارالاسىپ-قۇرالاساتىن دەپۋتاتتاردىڭ پىكىر-باعالارىن ەستىپ جۇرەتىنبىز, ايتسە دە, زاڭعار زاڭگەردىڭ ومىرىندەگى ەڭ ءبىر جۇل­دىزدى شاعى ءدال سول كۇنى تۋدى عوي دەپ ويلايمىن. دەپۋتات زاڭ جوبا­سى­نىڭ زامان, ۋاقىت تالابىنان تۋعا­نىن قولمەن قويعانداي دالەلدەپ بەردى, تى­كەلەي توتەسىنەن تارتىپ, ونسىز دا الاڭ كوڭىل وتىرعان اعايىننىڭ جۇيكە­سىن جۇقارتپاي-اق, ەگەمەندىك دەكلاراتسيا­سى ەلدىڭ تاۋەلسىزدىگىنە الىپ باراتىن قاعيداتتى قۇجات بولىپ تابىلاتى­نىن, ونىڭ ەل حالقى ءۇشىن تاريحي جانە ساياسي ماڭىزى وراسان ەكەنىن تەرەڭ وي تەگەۋ­رىنىمەن, بۇلتارتپايتىن قيسىندارمەن انىق اڭعارتا الدى. لوگيكا دەسەڭىز – لوگيكا, ديپلوماتيا دەسەڭىز – ديپلوماتيا, ەتيكا دەسەڭىز – ەتيكا, شەشەندىك دەسەڭىز – شەشەندىك, كوسەمدىك دەسەڭىز – كوسەمدىك, ءبارى دە سالىق اعانىڭ سول كۇنگى ۇمىتىلماس سوزىندە قامشىنىڭ ورىمىندەي تاراتىلىپ جاتقان ەدى.

دەكلاراتسيا رەسپۋبليكا كەڭەس وداعى قۇرامىندا تۇرعان كەزدە قابىلدانسا دا, ونداعى قازاقستان زاڭدارىنىڭ وداق­تىق زاڭداردان باسىمدىعى, ەلدىڭ اۋماق­تىق تۇتاستىعى, شەكاراسىنا قول سۇعىلمايتىندىعى, سىرتقى ەكونومي­كالىق جانە سىرتقى ساياسي بايلانىستارعا قۇقىلىعى, ءتول قارۋلى كۇشتەرىن قۇرۋ مۇمكىندىگىنە يە بولۋى, رەسپۋبليكا ازاماتتىعىنىڭ بەرىلۋى سياقتى ءتۇبىرلى دە تۇبەگەيلى قاعيدالار ونى قابىلداۋ تولىق تاۋەلسىزدىككە باستايتىنىن, جاڭا, ەگەمەن مەملەكەت قۇرۋدىڭ تەتىگىن قولعا ۇستاتاتىنىن كورسەتىپ تۇرعان ەدى. ەڭ ءبىر عاجابى – وسىنىڭ بارىنە قازاقتار ەل حالقىنىڭ 40 پايىزىنا دا جەتپەيتىن كەزدە قول جەتكەندىگى.

دەكلاراتسيانى تالقىلاۋدىڭ مارەسى قىم-قيعاش ايتىس-تارتىسپەن ءوتتى. كەيىن ءوزىمىز دە ەكى شاقىرىلىمدا پارلا­مەنت دەپۋتاتى بولدىق قوي, سول كەزدەن جاقسى بىلەمىز: بارلىق كوميتەت زاڭ جوباسى بويىنشا وڭ قورىتىندىسىن بەرمەيىنشە, ەشقانداي قۇجات كەڭەي­تىلگەن وتىرىستىڭ قاراۋىنا شىعارىل­مايدى. ونداي قورىتىندىلار مۇندا دا الىنعانى انىق. سويتە تۇرا كوپتەگەن ء(يا, كوپتەگەن, جەكەلەگەن ەمەس) دەپۋتات جوباعا قاتتى كۇمان كەلتىردى, تالايى ءتىپتى اشىقتان-اشىق قارسى شىقتى جانە اقىر اياعىندا دەكلاراتسيا قابىلداناتىن تۇستا ءبىرازى اشىقتان-اشىق قارسى داۋىس بەردى, ءبىرازى قالىس قالدى. نەگى­زىن­دە ولار دا – ەگەمەندىكتى ىشتەي قولدا­ماعاندار. اشىعىن ايتقاندا, ءبىر ەسەپ­تەن وندايلاردىڭ اقىلى ايران, ويى ويران بولعان كۇيىن ءتۇسىنۋدىڭ دە ءجونى بار. الباتى ايىپتاۋ – وڭايدىڭ وڭايى. مىسالى, اتا-اناسى تۋلادا, اعاسى حەرسوندا, قارىنداسى فەرعانادا تۇرىپ جاتقان ادام ەندى ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن سول ادامداردىڭ ءبارى ءوزى ءۇشىن شەتەلدىك, ءوزى دە ولار ءۇشىن شەتەلدىك بولىپ شىعا كەلەتىنىن قالاي عانا بىردەن قولداي قويسىن؟ ورتاق وتان, ءبىر حالىق سەزىمى جاپپاي سانادا كەيىندەۋ, بارا-بارا قالىپتاستى ەمەس پە؟ ءتىپتى قازىرگى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءوزى اۋەلدە «قازاقستان حالىقتارىنىڭ اسسامبلەياسى» دەپ اتالعان ەدى عوي.

كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»

تاعى دا ايتامىز: ول قۇجات قيامەت-قايىم قيىندىقپەن, شىن مانىندە ەلدىك ءۇشىن ەرەن ايقاسپەن دۇنيەگە كەلگەن. ال كەلەسى جىلى, تاۋەلسىزدىك تۋرالى كونس­­تيتۋتسيالىق زاڭ جوباسى داۋىسقا سالىن­عاندا وعان قارسى شىققاندار الدە­قايدا از بولدى. دەمەك, ارادا نەبارى ءبىر جىل وتكەندە ەل ەگەمەندىگىنىڭ يدەيا­سى قازاق­ستاندىقتاردىڭ وي-ساناسىنا ال­دەقايدا تەرەڭ ورنىعىپ ۇلگەردى. وعان دا ەگە­مەندىك دەكلاراتسياسى جول اشىپ بەردى.

جوعارعى كەڭەستىڭ ون ەكىنشى شاقى­رىلىمىنداعى دەپۋتاتتاردىڭ ەلدىك جولىن­داعى ەرەن ىستەرىن ويلاعاندا كوكىرە­گىڭدى ماقتانىش سەزىمى كەرنەيدى, تاريحتىڭ تار تۇسىندا ساياسات ساحناسىنا دانا ۋاقىت ساۋىق تاكەجانوۆ, ومىربەك جولداسبەكوۆ, وزبەكالى جانىبەكوۆ, سالىق زيمانوۆ, سۇلتان سارتاەۆ, شاھماردان ەسەنوۆ, ءانۋار ءالىمجانوۆ, ءابىش كەكىلباي ۇلى, الەكساندر كنياگينين, ماناش قوزىباەۆ, مۇرات اۋەزوۆ سىندى تاۋ تۇلعالاردى الىپ شىققانىنا تاۋبە دەيسىڭ. وسى ورايدا جانى جاقىن دوسىم – اتاقتى جۋرناليست جانبولات اۋپباەۆ ايتقان ءبىر اڭگىمە ەسكە تۇسەدى. وعاشتاۋ بولسا دا كەلتىرە كەتەيىن. «حالىق كەڭەسى» گازەتىنىڭ اتىنان جوعارعى كەڭەس وتىرىسىنا بارعان جانبولات ءۇزىلىس كەزىندە تەمەكى تارتاتىندارعا بولىنگەن وڭاشا بولمەگە كىرە قالادى. تۇتىندەتىپ تۇرعان ەكى دەپۋتات ءوزارا كەرىلدەسىپ جاتىر ەكەن. بىرەۋى: «كەلىسىپ ەدىك قوي سەنىمەن, مەنەن كەيىن نەگە سويلەمەدىڭ؟» دەيدى. وعان ەكىنشىسى: «وي, اناۋ اكادەميكتەر اۋىز اشتىرۋشى ما ەدى؟!» دەيدى... دەسە دەگەندەي. سوزدەرى ۇقتىرىپ, وزدەرى ىقتىرىپ تۇراتىن سول ءبىر اسىلداردى ساعىناسىڭ بۇگىندە. ايتقانداي, جاڭا اتى اتالعان دەپۋتاتتاردىڭ دەنى جوعارعى كەڭەس قۇرامىنا قوعامدىق, عىلىمي جانە شىعارماشىلىق ۇيىمدارداعى سايلاۋ بويىنشا وتكەن. 360 مانداتتىڭ 90-ى سونداي ۇيىمدارعا بولىنگەن بولاتىن. دەموكراتيا, زاڭ تالاپتارى تۇرعىسىنان قاراعاندا, قازىر بۇل ۇستانىمنىڭ توزعا­نى تالاس تۋدىرمايدى, بىراق سول كەزەڭدە, ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا, تاۋەلسىزدىكتىڭ تاڭ سارىسىندە پارلامەنتتە بىلگىر دە ىلگىر, بەتتى دە تەكتى, اۋزى دۋالى, ءسوزى ءۋالى وسىنداي ازاماتتاردىڭ وتىرعانىنان بارشامىز ۇتقانىمىز انىق.

دەكلاراتسيانىڭ باستى جەتىستىگى – رەسپۋبليكانىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگىن جاريالاعاندىعى, ەلدىڭ ساياسي-قۇقىق­تىق تاۋەلسىزدىگىنىڭ باعدارلاماسى بەلگى­لەنگەندىگى. ۇلتتىق قادىر-قاسيەتتى نىعاي­تۋ, ءتول مادەنيەتتى, ءداستۇردى, ءتىلدى قايتا تۇلەتۋ مەن دامىتۋ مەملەكەتتىڭ اسا ماڭىزدى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنى مالىم­دەلدى. كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسقا قارسى جاسالاتىن, مىسالى, ەل اۋماعىنىڭ تۇتاستىعىن بۇزۋعا شاقىراتىن, ۇلت ارازدىعىن قوزدىراتىن كەز كەلگەن ارەكەت زاڭ بويىنشا جازالاناتىنى ناقپا-ناق جازىلدى. تاعى ءبىر قاداپ ايتاتىن جاي مىناۋ: دەكلاراتسيادا قازاقستاننىڭ سايا­سي, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك, ۇلتتىق-مادەني قۇرىلىسىنا, ونىڭ اكىمشىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىسىنا بايلانىستى ماسەلەلەر ەشكىمنىڭ ارالاسۋىنسىز دەربەس شەشىلەتىنى جاريالاندى. ارينە, بۇل – ءىس جۇزىندە تاۋەلسىز مەملەكەتكە ءتان سيپات.

مەملەكەتتىك ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيا قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتتىك رەس­پۋبليكا رەتىندەگى سيپاتىن ايقىندادى. پرەزيدەنتتىڭ ەڭ جوعارعى اكىمشىلىك-اتقارۋشىلىق بيلىكتىڭ يەسى ەكەندىگى ناقتىلاندى. قازاقستاندا وكىمەت بيلىگى ونى زاڭ شىعارۋ, اتقارۋ جانە سوت بيلىگى تارماقتارىنا ءبولۋ قاعيداتى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلاتىنى اتاپ كورسەتىلدى.

ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيانى ەلى­مىزدىڭ مەملەكەتتىلىگى جولىنداعى شە­شۋشى قادام دەپ اتاۋدىڭ ابدەن ءجونى بار. ويتكەنى ول قۇجات قازاقستاننىڭ تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندەگى ساياسي-قۇقىقتىق نەگى­زىن جاسادى. مۇنداي مىسالدار الەم­دە از ەمەس. ايتالىق, قىتاي 1949 جىلعى 1 قا­زاندا ەلدى رەسپۋبليكا دەپ جاريالادى. ەلدىڭ ەندىگى اتىن قىتاي حالىق رەسپۋب­ليكاسى دەپ بەلگىلەدى. سودان بەرى ول كۇن – قىتايداعى ەڭ باستى مەرەكە. تۇركيادا دا سولاي. اتاتۇرىك 1923 جىلى 29 قازاندا تۇركيانى رەسپۋبليكا دەپ جاريالاعان. ول كۇن دە تۇركيانىڭ باس­تى مەرەكەسى.

دەكلاراتسيادا رەسپۋبليكانىڭ وكى­مەت بيلىگى سىرتقى قارىم-قاتىناستا ۇستەم, دەربەس, تولىق جۇزەگە اسىرىلادى دەپ كورسەتىلدى. حالىقارالىق قاتى­ناس­تاردىڭ دەربەس سۋبەكتىسى بولاتىنىمىز, سىرتقى ساياساتتى ءوز مۇددەمىزگە ساي بەلگىلەيتىنىمىز, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قىزمەتىنە قاتىسۋعا قۇقىلى ەكەنىمىز دە جازىلدى.

بۇل ەرەسەن قۇجات قازاقستاندى ەگەمەن­دى مەملەكەت دەپ جاريالادى. ەڭ باس­تىسى وسى: بىرىنشىدەن – مەملەكەت, ەكىن­شىدەن – ەگەمەندى. مەملەكەتتىڭ قۇرا­مىندا مەملەكەت تۇرا بەرمەيتىنى بەلگى­لى عوي... «ەگەمەندى» دەگەن سوزگە قازىرگى وقىرماننىڭ كەيبىرى تاڭدانا قاراۋى دا مۇمكىن. ول كەزدە بۇل ءسوز وسىلاي – «ەگەمەندى» دەپ جازىلاتىن. قازىرگى «Egemen Qazaqstan» گازەتى دە تيىسىنشە «ەگەمەندى قازاقستان» دەپ اتالاتىن. دەكلاراتسيانىڭ قازاقشا ماتىنىندە سول كەزدەگى قولدانىس بو­يىنشا «فينانس», «تاموجنيا», «پراۆو» سوزدەرى پايدالانىلعان. ولاردىڭ كەيىن «قارجى», «كەدەن», «قۇقىق» دەپ ورنىققانى ءمالىم.

ءيا, رەسپۋبليكانى «مەملەكەت» دەپ اتاۋدىڭ وزىندە دە كوپ ماعىنا جاتىر. «قازاق كسر وداقتان ەركىن شىعۋ پراۆوسىن وزىندە ساقتاپ قالادى» دەگەن ءسوزدىڭ دە استارى تەرەڭ. «رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ۇلت ازاماتتارى قازاقستان حال­قىن قۇرايدى» دەگەن تۇجىرىم دا وتە ماڭىزدى. وسى ارقىلى ءبىزدىڭ تۇتاس, ءبىر حالىق بولاتىنىمىز مالىمدەلدى.

دەكلاراتسيا قانداي مۇمكىندىككە جول اشىپ بەردى؟ ءبىر-ەكەۋىن عانا ايتايىق. رەسپۋبليكا اۋماعىندا يادرولىق قارۋ­دىڭ سىنالۋىنا جول بەرىلمەيتىنى دە سول قۇجاتتا جازىلدى. مۇنى ناقتى تۇردە ءبىز 1991 جىلعى 29 تامىزدا جۇزەگە اسىرا الدىق. سول كۇنى پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن سەمەي پوليگونى جابىلدى. مەملەكەتتىك ەگەمەندىگىمىز ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىزعا 1991 جىلعى اتىشۋلى تامىز ب ۇلىگى كۇندەرىندە قازاقستاندا توتەنشە جاعداي جاريالاماۋعا, ءسوي­تىپ گكچپ اتالعان از ادامدىق ايعىر توپتىڭ ايتقانىن شىن مانىندە ورىندا­ماۋعا مۇمكىندىك بەردى. ءىس جۇزىندە ءبىز ەگەمەندىكتىڭ ارقاسىندا سىن ساعاتتا كرەملدىڭ ايتقانىنا باعىنباۋدىڭ تەتىگىن تاپتىق. بۇلاردىڭ ءبارى دە ەل ەگەمەندىگىن ناقتى تانىتقان قادامدار بولدى.

سان ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى كەزىندە وزىندىك ەرەكشە سيپاتىنان ايىرى­لىپ قالعان رەسپۋبليكا كۇنى 2022 جىلى پرەزيدەنت جارلىعىمەن ەلدىڭ ۇلتتىق مەرەكەسى دەپ جاريالاندى.

ۇلتتىق مەرەكە دەپ ءبىز قازاقستان مەملەكەتتىلىگىنىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ىقپال ەتكەن, ەرەكشە تاريحي ماڭىزى بار وقيعالاردىڭ قۇرمەتىنە بەلگىلەنگەن مەرەكەلەردى ايتامىز. ونى مەيرامداۋ كەزىندە ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگانداردا رەسمي ءىس-شارالار وتكىزىلەدى. ياعني ول مەرەكە بۇكىل ەل كولەمىندە رەسمي تۇردە, كەڭىنەن اتالادى. وسىعان قاتىستى ءبىر پىكىر ايتا كەتۋدى ارتىق كورمەي وتىرمىن. ول پىكىرىمىز مەملەكەتتىك مەرەكەلەرگە قاتىستى. زاڭدا «مەملەكەتتىك مەرەكەلەردى مەيرامداۋ كەزىندە رەسمي ءىس-شارالار وتكىزىلۋى مۇمكىن» دەپ جازىلعان. بۇل ول كۇنى رەسمي ءىس-شارالار وتكىزىلمەيدى دەگەن ءسوز ەمەس قوي. وتكىزىلۋى دە مۇمكىن, وتكىزىلمەۋى دە مۇمكىن. جۇمىسىن جەڭىلدەتەتىن ادامدار ءۇشىن, ارينە, «وتكىزىلۋى مۇمكىن» دەگەندى ءىس-شارالار «وتكىزىلمەۋى مۇمكىن» دەگەن ىڭعايدا پايىمداۋ, ءسويتىپ ولاردى وتكىزبەۋ ءۇشىن پايدالانۋ ىڭعايلى. كەي جەردە سولاي بولىپ تا جۇرگەن سياقتى. وسى ورايدا, رەسپۋبليكا كۇنىنىڭ قادىرىن ارتتىرۋدى تاۋەلسىزدىك كۇنىنىڭ ءمانىن تومەندەتۋ جولىمەن شەشۋدىڭ ءجونى جوقتىعىن ايتۋ ارتىق بولمايدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلىتاۋداعى العاشقى قۇرىلتايدا «تاۋەلسىزدىك كۇنىنىڭ باستاپقى ءمانى ساقتالادى» دەپ اتاپ ايتۋ ارقىلى بۇل ماسەلەنىڭ دە باسىن اشىپ بەرگەن ەدى. تاۋەلسىزدىك كۇنى – جاڭا مەملەكەتتىڭ رەسمي تۇردە دۇنيەگە كەلگەن كۇنى. ەلدىڭ ەرەن ەكى مەرەكەسى ءبىر-ءبىرىن تابيعي تۇردە تولىقتىرادى, جاراسىمدى جالعاستىرادى. وتكەنىمىزدى وشىرە سالعاننان ءوز-وزىنەن وسە قالمايمىز. ول كەزەڭ – ەندى تاريح ەنشىسى. تاعىلىم الىپ, العا قاراۋ كەرەك. الداعى بەلەستەرگە ۇمتىلۋ كەرەك.

تاياۋدا ەلدىك ەگەمەندىگىمىزدىڭ 35 جىلدىعى اتالىپ وتەدى. مەرەيلى بەلەس. بۇل بەلەسكە ءبىز جاڭارعان, جاڭعىرعان ەل, ادىلدىكتى تۋ ەتكەن مەملەكەت بيىگىندە كەلىپ وتىرمىز. تورقالى تويدىڭ الدىندا ەلدىڭ اماندىعىن, جۇرتتىڭ تىنىشتىعىن, حالقىمىزدىڭ ءوسۋىن, وركەندەۋىن, ءال-اۋقاتىمىزدىڭ دا, ۇلتتىق رۋحىمىزدىڭ دا كوتەرىلە بەرۋىن تىلەيمىز. ەلدىگىمىزدى ەڭسەلەندىرۋ ىسىندە تاۋەلسىزدىككە جول اشىپ بەرگەن قۇجاتتىڭ – مەملەكەتتىك ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيانىڭ قابىلدانعان كۇنىن, 25 قازاندى ءبىزدىڭ باستى مەرەكەمىز رەتىندە لايىقتى اتاپ ءوتۋدىڭ, بۇل مەرەكەنىڭ بولەكشە قادىر-قاسيەتىن بارشا جۇرتشىلىققا, اسىرەسە جاس بۋىنعا تيىسىنشە ناسيحاتتاۋدىڭ, ونى وتانشىلدىقتى ورنىقتىرۋدىڭ قۋاتتى ءبىر تەتىگى رەتىندە پايدالانۋدىڭ ءمانى ەرەكشە.

ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ,

مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى