ۇلتتىق جوبا: قۇرىلىسقا زاماناۋي كوزقاراس

– ۇلتتىق جوبا شەڭبەرىندە «Samruk-Kazyna Construction» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ نەگىزگى اتقاراتىن ءرولى قانداي؟

– پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن قولعا الىنعان بۇل جوبا اياسىندا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە 217 جاڭا ۇلگىدەگى مەكتەپ سالىنادى. ونىڭ ىشىندە 208 نىساننىڭ قۇرىلىسىن بىرىڭعاي وپەراتور رەتىندە «Samruk-Kazyna Construction» اق جۇزەگە اسىرىپ وتىر. بۇل كومپانيا تەك تاپسىرىس بەرۋشى عانا ەمەس, تولىق تسيكلگە, ياعني جوبالاۋدان باستاپ, قۇرىلىستى جۇرگىزۋ مەن زاما­ناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن تولىق جاراقتاندىرۋعا دەيىنگى بۇكىل ۇدەرىسكە جاۋاپ بەرەدى.

2024 جىلى بىرىڭعاي ديرەكتسيامەن جۇزەگە اسىرىلعان 104 مەكتەپ قولدانىسقا تاپسىرىلدى. بۇگىندە بۇل كورسەتكىش 172 مەكتەپتى قۇراپ وتىر. ەندى 36 ءبىلىم وشاعى جىل سوڭىنا دەيىن حالىق يگىلىگىنە بەرىلەدى.

مۇنداي مەحانيزم الەۋ­مەتتىڭ قۇرىلىس سالاسىندا ال­عاش رەت قولدانىلىپ وتىر جانە بۇل تيىمدىلىگىن كورسەتتى. ءبىر ور­تالىقتان باسقارۋدىڭ ارقا­سىن­دا جوبالاۋ جۇمىستارى وڭتاي­لاندىرىلىپ, شىعىندار قايتا قا­رالىپ, قاجەتسىز تارماقتار الى­نىپ تاستالدى. سونىڭ ناتيجە­سىندە قازىرگى تاڭدا 156 ميلليارد تەڭگەدەن استام قاراجات ۇنەم­دەلىپ, مەملەكەت قازىناسىنا قاي­تارىلدى. بۇل – حالىقتىڭ يگى­لىگىنە قايتا جۇمسالاتىن ۇلكەن رەسۋرس. ياعني «Samruk-Kazyna Construction» بىرىڭعاي ديرەكتسياسى بۇل جوباعا تەك قۇ­رى­لىس تۇرعىسىنان عانا ەمەس, ەكو­نوميكالىق تيىمدىلىك تۇرعىسىنان دا ۇلكەن سەرپىن بەردى.

– مەكتەپتەردى ۋاقىتىندا تاپسىرىپ, ساپانى باقىلاۋعا قانداي تەتىك ەنگىزىلگەن؟

– بۇل جوبا ەلىمىزدىڭ قۇرىلىس سالاسىندا جاڭا كەزەڭدى اشتى دەۋ­گە بولادى. ەڭ الدىمەن, ەلىمىزدە العاش رەت EPC-كەلىسىمشارتتار جۇيەسى ەنگىزىلدى. ونىڭ ەرەكشەلىگى, بۇرىنعىداي جوبالاۋ بولەك, قۇرىلىس بولەك جۇرگىزىلمەيدى. ءبىر كومپانيا بارلىق ۇدەرىستى, ياعني جوبالاۋدان باستاپ, تولىق جابدىقتالعان دايىن مەكتەپتى «كىلتىمەن» تاپسىرۋعا دەيىن ءوز موينىنا الادى.

جوبانىڭ تاعى ءبىر ءىرى جاڭا­لىعى – «e-Qurylys» تسيفرلىق پلات­فورماسى. ەلىمىزدە العاش رەت ىرگەتاستان باستاپ عيما­رات تولىق پايدالانۋعا بەرىلگەن­گە دەيىنگى بارلىق كەزەڭ ەلەكترون­دىق جۇيەدە تىركەلىپ, اشىق با­قى­­­لانادى. ورىن­داعان جۇمىس­تاردىڭ اكتى­لەرى العاش رەت تسيفر­لىق فورماتتا بەكىتىلىپ جاتىر. ءار مەردىگەر كومپانيا فوتو مەن ەسەپ­تەردى جۇيەگە جۇكتەپ وتىرادى, ال قۇزىرلى ورگان­دار, اۆ­تور­لىق جانە تەحني­كا­لىق قاداعا­لاۋ وكىلدەرى قۇرى­لىستىڭ بارىسىن ونلاين كورە الادى. بۇل – اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, قاراجاتتىڭ ءار تيىنىن ماقساتتى جۇمساۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تىڭ شەشىم.

ساپانى باقىلاۋ دا كەشەندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ءاربىر نىساندا تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەي­تىن بەينەباقىلاۋ كامەرالارى ورنا­تىل­عان. سونىمەن قاتار ءار قۇرىلىس ۋچاسكەسىنە ءۇش تاۋەلسىز تەحنيكالىق ساراپشى بەكىتىلىپ, ولار كۇن سايىن جۇمىستاردى تەك­سە­رىپ, اپتا سايىن ەلەكترون­دىق جۇيەگە ەسەپ جۇكتەيدى. مەر­دىگەر­لەرگە قوسىمشا تالاپتار قويىل­دى, ولار قۇرىلىسقا بەس جىل, جابدىق­تارعا ءۇش جىل كەپىل­دىك بەرەدى. ەگەر قانداي دا ءبىر اقاۋ تابىلسا, ونى ءوز قارجىسى ەسەبىنەن جويۋعا مىندەتتى.

وسى جوبا اياسىندا وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن جابدىقتار كەڭىنەن قولدانىلىپ جاتىر. ۇكىمەت قاۋلىسىنا سايكەس ولاردىڭ ۇلەسى 75-90%-عا جەتەدى. ماسەلەن, قىزىلورداداعى شىنى زاۋىتىنىڭ ونىمدەرى, تۇركىس­تان­داعى تراۆەرتين, الماتىداعى جەل­­دەتكىش جابدىقتارى, سون­­داي-اق بارلىق مەكتەپكە ورنا­تىلعان جيھاز – تولىقتاي وتاندىق ءونىم. بۇل قادام مەكتەپتەردى زاما­ناۋي ستاندارتپەن سالۋعا عانا ەمەس, وتاندىق ءوندىرىستى قولداۋعا دا مۇمكىندىك بەردى.

– بۇل جوبا اۋىل مەن قالا مەك­­تەپتەرى اراسىنداعى الشاق­تىقتى ازايتۋعا قالاي ىقپال ەتەدى؟

– «كەلەشەك مەكتەپتەرى» جوباسىنىڭ ەڭ باستى ميسسيا­سىنىڭ ءبىرى – قالا مەن اۋىل ارا­سىن­داعى ءبىلىم تەڭسىزدىگىن جويۋ. ۇلتتىق جوبا اياسىندا كوزدەلگەن 217 مەكتەپتىڭ 40%-ى اۋىلدا بوي كوتەرىپ جاتىر. باستىسى, جاڭا مەكتەپتەر ەلدىڭ بارلىق وڭىرىندە بىردەي ستاندارتپەن سالىنۋدا. ياعني مەگاپوليستەگى بالا دا, شالعاي اۋىلداعى وقۋشى دا ءدال سونداي زاماناۋي ءارى قاۋىپسىز مەكتەپكە بارادى.

«كەلەشەك مەكتەپتەرىنىڭ» تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ دەڭ­گەيى قاراپايىم مەكتەپتەردەن 4 ەسە جوعارى. مەملەكەتتىك مەكتەپتەردىڭ قۇرىلىسىنا بولى­نەتىن قاراجاتتىڭ شامامەن 6%-ى عانا جابدىقتارعا جۇمسالسا, بۇل جوبا بويىنشا كورسەتكىش 20%-عا جەتتى. عيماراتتاردىڭ جالپى اۋماعى دا 20%-عا ۇل­عاي­عان. بۇل سىنىپتار مەن دالىز­دەردىڭ كەڭەيۋىنە, لوگوپەد پەن پەداگوگ-پسيحولوگكە جەكە بول­مەلەر قاراستىرۋعا, سون­داي-اق ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالار ءۇشىن قو­لاي­لى ورتا جاساۋعا مۇمكىندىك بەردى. سو­نىمەن بىرگە مەكتەپتىڭ سىيىم­دىلىعىنا قاراي سپورت زالدا­رىنىڭ سانى دا كوبەيتىلدى. اتاپ ايتساق, شاعىن, 300 ورىندىق مەكتەپتە – ءبىر ۇلكەن جانە ءبىر شاعىن زال بولسا, 2000 ورىندىق ءىرى مەكتەپتە – ەكى ۇلكەن جانە ەكى شاعىن زال بار. ءاربىر مەكتەپتە STEM-زەرتحانالار, روبوتتەحنيكا كابينەتتەرى, حورەوگرافيا زالدارى, وقۋشىلار مەن مۇعالىمدەرگە ارنالعان كوۆوركينگ-ايماقتار بار. ەڭ باستى ەرەكشەلىك – مەكتەپكە دەيىنگى دايىندىق, باستاۋىش جانە جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى بولەك-بولەك بلوكتاردا وقيدى. ولاردىڭ ارقايسىسىنا مەكتەپكە كىرەتىن ەسىكتەر, اسحانا جانە سپورت زالدارى جەكە قاراستىرىلعان. كۇن ۇزاققا اۋىر سومكە كوتەرمەس ءۇشىن بارلىق وقۋشىعا جەكە شكافتار بەرىلگەن.

اڭگىمەلەسكەن –

بەكزات قۇلشار,

«Egemen Qazaqstan»