26 جىل اڭساعان التىن مەدال

باستاپقى باسەكەلەردە ماكسۆەلل حوپپەر بلەك (اقش) پەن مەل­كامe فەتينەنى (يزرايل) ەش قي­نالماي ۇتقان ايدوس سۇلتانعالي شي­رەك فينالدا وليمپيادا مەن ازيا ويىن­دارىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, قۇر­لىق چەمپيونى سە ۋنگ ريمەن (سولتۇستىك كورەيا) كۇش سىناستى. «تاكتيكالىق تۇرعىدان وتە ساۋاتتى ۇيىمداستىرىلعان ايقاس ءسال عانا باسىمدىقپەن جەرلەسىمىزدىڭ پاي­دا­سىنا شەشىلدى. جارتىلاي فينالدا گرۋ­زيالىق اميران شاۆادزەگە شاڭ قاپ­تىردى – 10:2.

فينالدا قازاقتىڭ قايسار ۇلى وزبەك­ستاننىڭ ورەنى, 23 جاستاعى بالۋاندار ارا­سىنداعى الەم چەمپيونى الىشەر گانيەۆتى مەرزىمىنەن بۇرىن, نەبارى 1 مينۋت 7 سەكۋندتا تاس-تالقان ەتىپ ۇتتى. ءسويتىپ, ايدوس سۇلتانعالي تاۋەلسىز ەلى­مىزدىڭ تاريحىن­دا وسىنداي دارەجەگە جەتكەن ءتورتىنشى با­لۋان رەتىندە ەسى­مىن سپورت شەجىرەسىنە ال­تىن ارىپتەر­مەن جازدى. ايدوس سۇلتانعا­ليعا دەيىن بۇل بەلەس يۋري مەلنيچەنكو مەن محيتار مانۋكيانعا ەكى مارتە باعىنسا, باقتيار بايسەيىتوۆ ءبىر رەت باس جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلادى.

گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرى العاشقى جارىس كۇنى ءتورت جۇلدە جيىنتىعىن ساراپقا سالدى. ءالمير تولەباەۆ (82 كگ) پەن ءالىمحان سىزدىقوۆ (130 كگ) باستاپقى باسەكەلەرىندە ءسۇرىندى. مارلان مۇقاشەۆ بەلدەسۋدىڭ العاشقى مينۋتتارىندا ەۋروپا چەمپيونى ارتەم دەليانۋدى (مولدوۆا) 9:1 ەسەبىمەن ۇتىپ جاتتى. مارلانعا ەندى ءبىر ۇپاي السا جەتكىلىكتى ەدى. بىراق قازاق بالۋانى سول باسىمدىعىن ساقتاپ قالا المادى. ءبىر مەزەتتە ارتەم ونى جىعىپ الدى دا, كىلەمنىڭ ۇستىندە شىر اينالدىردى. قانداسىمىز دۇرىس قورعانا المادى. ۇپاي سانىن لەزدە 14-كە جەتكىزگەن دەليانۋ جەڭىستى ج ۇلىپ اكەتتى.

77 كگ سالماقتا كۇرەسكەن دەمەۋ جادى­راەۆ العاشىندا يونني ساركيننەن (فينليانديا) مەن الەكس يليچكە (سەر­بيا) سان سوقتىرعانىمەن, شيرەك فينال­دا ناو كۋساكاعا (جاپونيا) جول بەر­دى. ءدال وسى بالۋان بىلتىر پاريجدە دەمەۋدى وليمپيادانىڭ التىنىنان ايىرعانى ەسىمىزدە. زاگرەبتە بوران­بەك قوڭىراتوۆتىڭ شاكىرتى كەتكەن ەسەنى قايتارا المادى. جۇبانىش بەلدەسۋىن­دە يگور بىچكوۆتان (ۋكراينا) باسىم تۇسكەن جادىراەۆ ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن تارتىستا الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, ەۋروپا چەمپيونى روبەرت اتيللا فريچپەن (ماجارستان) شەبەر­لىك بايقاستى. بەلدەسۋ بارىسىندا ەداۋىر ۇپاي ايىرماشىلىعىمەن الدا كەلە جاتقان دەمەۋ ودان كەيىن بولدىرىپ قالدى. شەشۋ­شى تۇستا شيراق قيمىلداعان فريچ جەڭىس تويىن تويلادى – 6:5.

«كلاسسيكتەردىڭ» ەكىنشى جارىس كۇنى 97 كگ سالماق دارەجەسىندە سىنعا تۇسكەن راحات بەرجانوۆ گەورگي مەليانىڭ (گرۋزيا) الدىندا دارمەنسىزدىك تانىتتى. 72 سالماقتاعى مەرەي ماۋلەتحانوۆ العا­شىندا ماتتياس ءلاپاستيدى (فينليانديا) ۇتتى. كەلەسى كەزەڭدە الەم چەمپيونى, جارىستىڭ ەكى دۇركىن قولا جۇلدەگەرى ءالي ارسالاننان (سەربيا) ايلاسىن اسىرىپ, ءوز كورەرمەندەرىن تاعى ءبىر قۋانتتى. ودان كەيىن وليمپيا ويىندارىنىڭ ەكى دۇركىن ءفيناليسى, ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەرى پارۆيز ناسيبوۆتى (ۋكراينا) جولىنان ىعىستىردى. بۇل باسەكەنىڭ تاعدىرىن ءبىر عانا ۇپاي شەش­تى. جارتىلاي فينالدا الەم مەن ەۋروپا چەمپيونى يبراگيم گانەدەن (فرانتسيا), ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن بەلدەسۋدە جاستار اراسىنداعى الەم بىرىنشىلىگىنىڭ جەڭىمپازى, ازيا ويىندارىنىڭ قولا جۇل­دەگەرى, قۇرلىق چەمپيونى ساەد دا­نيال سوحرابيدەن (يران) جەڭىلدى.

سوڭعى كۇنى تاعى ءۇش سالماقتا سا­يىستار ءوتتى. 63 كگ سالماقتا سىنعا تۇسكەن ەرجەت جارىلقاسىن شيرەك فينالدا وزبەك­ستاننىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتەتىن ايت­جان قالماحانوۆتان ۇتىلدى. قان­داسى­مىزدىڭ فينالعا شىققانىنىڭ ارقا­سىندا ەرجەت جۇبانىش بەلدەسۋىنە قاتى­سىپ, الەكساندر گرۋشيننەن (ۋكراينا) جە­ڭىلدى. ءدال سونداي جاعدايدى يسلام ەۆلوەۆ (87 كگ) تا باسىنان كەشىردى. العاشقى ەكى اينالىمدا وتانداسىمىز الەم چەمپيونى لاشا گوبادزە (گرۋزيا) مەن جاسوپىرىمدەر مەن جاستاردىڭ الەم بىرىن­شىلىكتەرىندە جەتى رەت جەڭىس تۇعىرى­نا كوتەرىل­گەن ۆازگەن نازارياندى (ارمە­نيا) جو­لىنان ىعىستىردى. بىراق شيرەك في­نال­دا ەۋروپا چەمپيونى الەكساندر ­كو­ما­­­روۆتان (سەربيا) ايلاسىن اسىرا ال­ما­دى. جۇبانىش باسەكەسىندە پەيتون دجە­كوبس­سوندى (اقش) جىقتى. بىراق ودان ارى­گە 20 جاستاعى جەرلەسىمىزدىڭ شاما­سى جەت­پەدى. قولا مەدال ءۇشىن تارتىس­تا مي­لاد اليريزاەۆتان (رەسەي) جەڭىلدى. 67 كگ سال­ماقتا بەلدەسكەن دىنمۇحاممەد قوشقار سلاۆيك گالستياننىڭ (ارمە­نيا) وڭاي ولجاسىنا اينالىپ, ءبىرىنشى كەزەڭنەن كەيىن-اق كورەرمەندەر قاتارىنا قوسىلدى.

ءسوز ورايىندا, جارىستا وزبەكستاننىڭ ءانۇرانىن شىرقاتقان ايتجان قالماحا­نوۆتىڭ قازاق ەكەنىن ايتا كەتكەن ابزال. كورشىلەس مەملەكەتتە تۋىپ-وسكەن, نە­بارى 19 جاستاعى قانداسىمىز بارلىق قار­سىلاسىن ۇتىپ, الەم چەمپيونى اتاندى. 

* * *

ايەلدەر كۇرەسىنەن ەلىمىزدىڭ توعىز سپورتشىسى باق سىنادى. الايدا ولار­دىڭ بىردە-بىرەۋى جۇلدەگە ىلىگە المادى. ەڭ وكىنشتىسى, بوزكىلەمگە شىققان جەرلەستەرىمىزدىڭ اراسىنان جالعىز ۆيك­توريا حۋساينوۆا (59 كگ) ەكىنشى كەزەڭگە جەتتى. بۇل مەجەدە ونى تۇركيالىق التدجين توگتوح توقتاتتى. قالعان سپورتشىلارىمىز تۇساۋكەسەر كەزدەسۋلەرىندە ءسۇرىندى. اتاپ ايتساق, سۆەتلانا اكينچەۆا (50 كگ) مەنگەن ۆوننان (سولتۇستىك كورەيا), زەينەپ بايانوۆا (53 كگ) سوەن پاكتان (وڭتۇستىك كورەيا), ءزۇلفيا ياحياروۆا (55 كگ) ەلۆيرا كامالوعلىدان (تۇركيا), لاۋرا الماعامبەتوۆا (57 كگ) دجەننا حەميادان (فينليانديا), تىنىس دۇبەك (62 كگ) اليسا نوۆاسادتان (پولشا), بەيبىت سەيدۋالى (65 كگ) حيەنەنگ پاكتان (وڭتۇستىك كورەيا), ءجاميلا باقبەرگەنوۆا (72 كگ) نۇرزات نۇرتاەۆادان (قىرعىزستان), ەلميرا سىز­دىقوۆا (76 كگ) ەنيركا رينالديدەن (يتاليا) ۇتىلدى.

بۇرىمدىلار باسەكەسىندە 29 جاستاعى ءجاميلا باقبەرگەنوۆانىڭ تۇساۋ­كەسەر كەزدەسۋىندە جەڭىلگەنى قاتتى قىنجىلتتى. الماتى وبلىسىنىڭ تۋماسى كەيىنگى ءتورت-بەس جىلدا وتاندىق ايەلدەر كۇرەسىن جال­عىز ءوزى ورگە سۇيرەپ ءجۇر. 2021–2024­ جىل­دار ارا­­­لى­عىن­دا قاتارىنان ءتورت الەم چەم­­پيو­نا­­­­تىن­­­دا ولجاعا كەنەل­دى. ءبىر مار­تە توپ جا­رىپ, ء­ۇش رەت كۇمىس­پەن كۇپ­­تەلدى, ءبىر رەت قولا ­الدى. ونىڭ سىر­­­تىندا ازيا چەم­پيو­­­نا­تى­نىڭ التى جۇل­دەسى تاعى بار (4 التىن, 1 كۇمىس, 1 قولا). حانچ­جوۋداعى ازيا ويىن­­دا­­رىندا ۇزدىك ۇشتىكتى تۇيىندەدى. بۇل جولى ءجاميلا ال­عاشقى اينالىمدا قىر­عىز­دىڭ جاس ­دارىنى نۇرزات نۇرتاەۆاعا جول بەردى.