لاكتاپ بوياۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەيتىن «TAUDI» كاسىپورنى – بۇگىندە نارىقتاعى باعىتىن ايقىنداعان ۇجىمدار ساناتىندا. زاۋىتقا باس سۇققاندا كورگەنىمىز – كادىمگى قاپقا سالىنعان ۇنتاق-ۇن. سىرت كوزگە تومەنگى سورتتى بيداي ۇنى ءتارىزدى كورىنەدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل كادىمگى تاس ۇنى ەكەن. زاۋىت مۇمكىندىگى تاس ۇنىن عانا ەمەس, ءمارمار تاس ۇنىنان دا نەشە ءتۇرلى بوياۋ شىعارۋعا جەتەدى.
باس مامان ارمان يماشەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءونىم قۇرامىنىڭ 80%-ى ەلىمىزدە وندىرىلەدى. شيكىزاتتىڭ دەنى ىرگەدەگى جامبىل وبلىسىنان, تالدىقورعان جاقتان جەتكىزىلەدى. زاۋىت ءبىر كۇندە 80 توننا بوياۋ شىعارادى. كوتەرمە ساۋدا يەلەرى ءىرى كولەمدە الىپ كەتەتىندىكتەن, «TAUDI» بوياۋلارى قارا بازاردا ساتىلعان ەمەس.
جۇمىس بارىسىنىڭ 90%-ى اۆتوماتتاندىرىلعان. تاس ۇنىن ارنايى قازاندىققا تيەۋ عانا جۇمىس كۇشىن قاجەت ەتەدى. قالعانىنىڭ ءبارى روبوت كومەگىمەن جۇزەگە اسىپ جاتىر. تاۋ-تاۋ بولىپ ءۇيىلىپ جاتقان تاس ۇنىن ءاپ-ساتتە قويمالجىڭ زاتقا اينالدىراتىن تەحنولوگيانى ىسكە قوساتىن باتىرمانى دا ءوز قولىمىزبەن باسىپ, كەمى 1 توننا بوياۋ سۇيىقتىعىن كوز الدىمىزدا قايناتتىق. بۇدان سوڭ تاس ۇنىنىڭ باسى بىرىگىپ, ءارى قاراي ءتۇرلى-ءتۇستى رەڭ بەرەتىن تسەحقا قاراي جونەلتىلدى.
«ەڭ اۋەلى لاك-بوياۋعا قاجەتتى شيكىزاتتى شەتتەن ەمەس, وزىمىزدەن ىزدەدىم. الماتىنىڭ ىرگەسىندەگى كەنىشتەردىڭ باسشىلارىمەن كەلىسسوز جاسادىق. سودان كەيىن تاس ۇنىنا كورىك بەرەتىن بوياۋلاردى شىعاراتىن زاۋىتتارعا باردىم. كەرەك-جاراقتى تۇگەلدەگەننەن كەيىن, ۇلكەن ىسكە تاۋەكەل ەتتىم. بۇل 2023 جىلدىڭ كوكتەمى بولاتىن. 2023 جىلعا دەيىن ىشكى نارىق قىتاي, رەسەي, تۇركيا زاۋىتتارىنىڭ ىقپالىندا بولدى. ولار ساپا جاعىنان بولماسا دا باعا جاعىنان بىزدەن كوش ىلگەرى ەدى. قازىر باستاماساق, وتاندىق ونىمدەر يمپورت تاۋارلاردىڭ قىسپاعىندا قالاتىنىن سەزدىم. قولدا بار قاراجاتقا شەتەلدەن تەحنولوگيا الدىردىم, جەتپەگەنىن ەلىمىزدىڭ كۆازيسەكتورداعى قارجى ينستيتۋتتارىنان جەڭىلدەتىلگەن نەسيە ارقىلى تولىقتىردىم. قازىر زاۋىت تولىق كولەمدە جۇمىس ىستەيدى. ونىمدەردى بارلىق قالاعا جەتكىزىپ وتىرمىز», دەيدى زاۋىت قۇرىلتايشىسى بەيبىت دوسجانوۆ.
ايتۋىنشا, سۋديسپەرسيالىق بوياۋلار ەۋروپالىق جانە امەريكالىق جاڭا تەحنولوگيا بويىنشا دايىندالادى. شاڭدى فيلترلەۋ جۇيەسى بوياۋ جاساۋ كەزىندە قورشاعان ورتاعا زياندى زاتتار مەن شاڭ ءبولۋدىڭ الدىن الادى. شيكىزات رەتىندە وتاندىق كالتسي كاربوناتى جانە ەۋروپالىق ستيرول-اكريلات پوليمەر قولدانىلادى. كاسىپكەر سوزىنشە, بيزنەس الەمىندە تەك 1 نەمەسە 3 اي ەمەس, 3 جىلعا قاجەتتى شيكىزات ماسەلەسى الدىن-الا شەشىلۋگە ءتيىس. سەبەبى نارىق «شيكىزات جوقتىقتان توقتاپ قالدىق» دەگەن سىلتاۋدى كەشىرمەيدى.
ارمان يماشەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى زامانعى زاۋىتتار ماماننىڭ وندىرىستىك قيالىن جۇزەگە اسىراتىن ەكسپەريمەنت الاڭىنا دا اينالعانداي. مىسالى, وسىدان بىرەر جىل بۇرىن ءوزى تاس ۇنىنان دايىندالاتىن بوياۋ قويمالجىڭىنىڭ قۇرامىن ءدال انىقتايتىن قۇرىلعى ويلاپ تاۋىپتى. يدەيا قىتاي زاۋىتتارىنىڭ بىرىندە جۇزەگە اسىرىلعان. دەگەنمەن پاتەنت يەسى ءوزى. قازىر زاۋىتتاعى جۇمىس ۇدەرىسىنىڭ كەمى 10%-ى وسى قۇرىلعىنىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسىپ جاتىر. «بۇل ستانوكتىڭ پاتەنت يەسى ءوزىمىز بولعاندىقتان ارزانعا ءتۇستى. قازىر ەلدەگى بىرنەشە بوياۋ شىعاراتىن زاۋىت قىزىعىپ, تاپسىرىس بەرۋگە نيەتتەنىپ ءجۇر», دەيدى مامان.
الماتى