جۇمىسپەن قامتۋدىڭ مۇمكىندىگى

ماكرووڭىرلەردىڭ ەرەك­شە­لىگىن ەسكەرە وتىرىپ, ەكو­نوميكانىڭ نەگىزگى سەكتورلارىن يندۋستريالاندىرۋ, ينفرا­قۇ­رىلىمدى نىعايتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس پەن وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى ودان ءارى دامىتۋ سەكىلدى باسىمدىقتار ساپالى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ نەگىزى بولۋعا ءتيىس. پرەزيدەنتتىڭ «ادىلەتتى قازاقستان: ءبارىمىز جانە ارقايسىمىز ءۇشىن. قازىر جانە ءاردايىم» سايلاۋالدى باعدارلاماسىنا سايكەس 2022–2029 جىلدار ارالىعىندا 3,3 ملن ادامدى, ونىڭ ىشىندە 2,3 ملن جاستى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ مىندەتى قويىلعان. بيىل ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى وڭىرلەرمەن بىرلەسىپ 480 مىڭنان استام تۇرعىندى جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ ىشىندە 280 مىڭى – جاستار. مينيسترلىك وسى جىلى جۇمىسقا ورنالاسقان ادامداردى ەسەپكە الۋ ءتاسىلىن قايتا قاراعان. ەندى جۇمىسقا ورنالاسقانداردىڭ ەسەبىنە تەك مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى بار ازاماتتار عانا الىنادى.

بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بەرى ەلىمىزدە 250 مىڭ ازامات جۇمىسقا ورنا­لاسىپ, جىلدىق جوسپاردىڭ 55%-ى ورىن­دالعان. جۇمىسقا تۇرعانداردىڭ 38%-ى جاستار بولسا, ايەلدەردىڭ ۇلەسى – 53% نەمەسە 133 مىڭ ادام. مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ قۇجاتتارى اياسىندا 4,6 مىڭعا جۋىق ازامات جۇمىسپەن قامتىلعان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «10 مىڭ ادامعا شاققاندا 100 جاڭا جۇمىس ورنى» باستاماسى اياسىندا شامامەن 63 مىڭ ادام جۇمىس تاپقان. جۇمىس بەرۋشىلەر ۇسىنعان بوس جۇمىس ورىندارىنا – 66 مىڭنان استام ادام, جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارى اياسىندا 116 مىڭنان استام ادام جۇمىسقا ورنالاستى.

جۇمىسسىزدار مەن ناتيجەسىز جۇ­مىس­پەن قامتىلعان ازاماتتار ءۇشىن جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىن ۇيىمداستىرۋ, ىسكە اسىرۋ – ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى قىزمەتىنىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى. ونىڭ ىشىندە ەڭبەك رەسۋرستارىن كاسىپتىك وقىتۋ, ولاردىڭ كاسىپكەرلىك باستاماسىنا جاردەمدەسۋ, ەڭبەك داعدىلارىنا ۇيرەتۋدى كوزدەيدى. بيىل بۇل ءىس-شارالارعا 277 مىڭعا جۋىق ادامدى تارتۋ كوزدەلگەن. بۇگىنگە دەيىن جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا 200 مىڭعا جۋىق ادام تارتىلعان. بۇل جونىندە ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اسقار بياحمەتوۆ ايتىپ بەردى.

– قازىر 48 مىڭ جۇمىسسىز قىسقامەر­زىم­دى كاسىپتىك وقىتۋ كۋرستارىمەن قام­تىل­دى. 30 مىڭنان استامى «باستاۋ بيز­نەس» جوباسى بويىنشا كاسىپكەرلىك نە­گىز­دەردى ۇيرەنۋگە جىبەرىلدى. 4 200 ادام بيزنەس يدەيالاردى ىسكە اسىرۋعا 400 اەك مول­شەرىندە گرانتتارعا يە بولدى. سۋب­سي­ديالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا 167 مىڭعا جۋىق ازاماتتى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جوسپاردا بار. جىل باسىنان بەرى سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا مانساپ ورتالىقتارى ارقىلى 114 مىڭعا جۋىق ادام ورنالاستى. ونىڭ ىشىندە 81 مىڭ ادام اقىلى قوعامدىق جۇمىستارعا, وسال توپتارعا جاتاتىن 10 مىڭنان استام ادام الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا, 8 مىڭعا جۋىق ادام جاس­تار تاجىريبەسىنە جىبەرىلدى, 1,5 مىڭ ادام «العاشقى جۇمىس ورنى», 69 ادام «ۇرپاقتار كەلىسىمشارتى», 13 مىڭ ادام «كۇمىس جاس» جوبالارى اياسىندا جۇمىسقا تۇردى, – دەدى ا.بياحمەتوۆ.

جىل باسىنان بەرى 48 مىڭ ادامعا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋ كۋرستارى ۇيىمداستىرىلدى. ونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا 1 840 ادام جىبەرىلسە, 66 مىڭ ادام ماۋسىم ايىن­دا وقۋىن اياقتادى. جۇمىس بەرۋشىنىڭ جۇمىس ورنىندا 1 400-دەن استام ادام, Skills Enbek پلاتفورماسىندا ونلاين وقىتۋمەن 45 مىڭ ادام قامتىلسا, 42 مىڭ ادام وقۋىن ءتامامداپ, قولىنا وقىعانىن راستايتىن كۋالىگىن العان. بۇدان وزگە, «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بو­يىنشا كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋمەن 30 مىڭنان استام ادام قامتىلىپ, جوسپار 68%-عا ورىندالدى. بۇگىندە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتۋ قۇرالى – كاسىپ باستاۋعا باستاپقى كاپيتال قۇيۋ. ول ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنا جاڭا بيزنەس يدەيالاردى ىسكە اسىرۋعا 400 اەك سومادا گرانتتار بەرىلىپ جاتىر. بيىل وسى ماقساتتا 9 مىڭ گرانت بەرۋ جوسپارلانعان.  جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى بويىنشا شىلدەگە دەيىن 4,2 مىڭعا جۋىق ادامعا گرانت بەرىلگەن. قاراجاتتى كاسىپكەرلەر مال ساتىپ الۋدان بولەك, قۇرال-سايمان, جابدىقتارتى تۇگەندەۋگە, ءۇي-جايلاردى جالعا الۋعا, بيزنەس جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا بايلانىس­تى باسقا دا قاجەتتىلىكتەرگە جۇمسايدى. ەندى كوپ كەشىكپەي جوبانىڭ ەكىنشى كەزەڭى باستالىپ, تىڭ بيزنەس يدەياسى بار قاتىسۋشىلارعا گرانت ۇلەستىرىلەدى.