الەۋمەتتىك سالا مەن ەڭبەك نارىعى جاڭعىرتىلىپ جاتىر

ۇكىمەت جولداۋدىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋعا باسا نازار اۋدارىپ وتىر. الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ شەڭبەرىندە مەملەكەتتىك قولداۋدى پرواكتيۆتى جانە اتاۋلى پرينتسيپتەرگە كوشىرۋ جۇزەگە اسىرىلىپ, بارلىق ازاماتتار ءۇشىن تەڭ مۇمكىندىكتەرگە نەگىزدەلگەن ينكليۋزيۆتى ورتا قالىپتاستىرۋ كوزدەلگەن. ەكونوميكالىق وسۋگە قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى ىنتالاندىرۋ, كاسىپكەرلىك باستامالاردى دامىتۋ جانە ساپالى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ باعىتىندا كەشەندى شارالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىن ساقتاۋ ازاماتتاردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋدى كۇشەيتەدى, قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايلارىن قامتاماسىز ەتەدى جانە سىندارلى الەۋمەتتىك ارىپتەستىكتى دامىتادى.

مەملەكەت جىل سايىن شامامەن 4,5 ملن ادامدى الەۋمەتتىك تولەمدەرمەن قامتي وتىرىپ, ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن ۋاقتىلى جانە تولىق كولەمدە ورىندايدى. بيىلعى جىلدىڭ العاشقى 7 ايىندا جوسپارلانعان 6 ترلن تەڭگەنىڭ 3,4 ترلن تەڭگەسى تولەندى. ونىڭ ىشىندە: 

2,5 ملن زەينەتكەرگە 2,5 ترلن تەڭگە كولەمىندە زەينەتاقى تولەندى; جالپى سوماسى 382 ملرد تەڭگە بولاتىن 542 مىڭ ازاماتقا مۇگەدەكتىگى بويىنشا جانە 195 مىڭ وتباسىعا اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋىنا بايلانىستى جاردەماقى بەرىلدى; 613 مىڭنان استام كوپبالالى وتباسى مەن 243 مىڭ ماراپاتتالعان انالارعا 354,5 ملرد تەڭگە تولەمدەر جاسالدى; 200 مىڭنان استام وتباسىعا بالا تۋى جانە بالا كۇتىمى بويىنشا 61,8 ملرد تەڭگە جاردەماقى تولەندى;  102 ملرد تەڭگە كولەمىندە وزگە دە الەۋمەتتىك تولەمدەر جۇرگىزىلدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ اتاۋلى باعىتى كۇشەيتىلدى. ەڭ باستى وزگەرىس – الەۋمەتتىك كومەك ساناتتارعا بولۋدەن ناقتى قاجەتتىلىك كريتەريلەرىنە كوشۋ بولدى. ءار وتباسىنىڭ ءال-اۋقاتىن وبەكتيۆتى باعالايتىن سكورينگتىك مودەل جاسالدى, جانە بۇل ءتاسىل قازىرگى ۋاقىتتا شىمكەنت پەن قاراعاندى وبلىستارىندا سىناقتان وتكىزىلىپ وتىر.

ء«بىز مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن قىسقارتپايمىز. اتالعان وزگەرىستەر زەينەتاقىعا, مۇگەدەكتىك بويىنشا, اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ بويىنشا جاردەماقىعا جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن تولەنەتىن باسقا دا تولەمدەر سياقتى مەملەكەتتىك كەپىلدىكتەرگە ەش اسەر ەتپەيدى. ءبىز جەرگىلىكتى دەڭگەيدە كورسەتىلەتىن الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ اتاۋلىلىعى مەن اشىقتىعىن كۇشەيتەمىز»,  دەدى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا.

اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى (ااك) تاعايىنداۋ كەزىندە ەندى مەديانالىق تابىس كورسەتكىشى قولدانىلادى, سونداي-اق وتباسىنىڭ كىرىستەرىمەن قاتار شىعىستارى دا ەسكەرىلەدى. بيىلعى جەتى ايدا ااك-كە 18,6 ملرد تەڭگە تولەنىپ, ونى 48 مىڭ مۇقتاج وتباسى العان. ەڭبەككە قابىلەتتى ازاماتتار ءۇشىن كومەك الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت تالاپتارىمەن بەرىلەدى. بيىل 8,3 مىڭ ادام وتباسىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان.

اتاۋلى جانە بەلسەندى كومەكتىڭ تەحنولوگيالىق نەگىزى – «بىرىڭعاي تسيفرلىق پلاتفورما جانە وتباسى كارتاسى». پلاتفورمانىڭ نەگىزگى ماقساتى بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەر مەن ادامي فاكتوردى جويۋ ارقىلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ بارلىق تۇرىنە ارنالعان بىرىڭعاي ساندىق جۇيە قۇرۋ. پلاتفورما ءارتۇرلى مەملەكەتتىك جۇيەلەردەگى دەرەكتەردى تالدايدى جانە قاي وتباسىنىڭ قولداۋعا مۇقتاج ەكەنىن اۆتوماتتى تۇردە انىقتايدى.

قازىرگى تاڭدا جۇيەگە 128 وتباسىن قولداۋ ورتالىعى قوسىلعان, ال جۇمىسقا ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, الەۋمەتتىك قورعاۋ, پوليتسيا جانە پروباتسيا قىزمەتىنەن 32 مىڭنان استام ءموبيلدى توپ ماماندارى جۇمىلدىرىلعان. وسى تسيفرلىق ەكوجۇيە ارقىلى ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان 4 مىڭ وتباسى قازىر تولىق كەشەندى قولداۋعا يە بولىپ وتىر.