الياسكادا جۇزدەسكەن دونالد ترامپ پەن ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ كەلىسسوزى 3 ساعاتقا جەتەر-جەتپەس ۋاقىتقا سوزىلدى. انكوريدجدەگى اسكەري بازادا اقش باسشىسى رەسەي پرەزيدەنتىن قىزىل كىلەم توسەپ, قۇرمەتپەن قارسى الدى. كەزدەسۋدە ەكى تاراپ ۋكرايناداعى سوعىستا توقتاتۋ تۋرالى ناقتى كەلىسىمگە كەلمەسە دە, اقش-رەسەي قارىم-قاتىناسى جاقسارا تۇسكەندەي بولدى.
«ەڭ باستىسى, بىزدە بەيبىت كەلىسىمگە كەلۋگە وتە جاقسى مۇمكىندىك بار. ءبىز بۇعان ءالى قول جەتكىزگەن جوقپىز, بىراق مەن پرەزيدەنت پۋتينگە جانە ونىڭ كومانداسىنا ونى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتىنىڭ ءبارىن جاساعانى ءۇشىن العىس ايتامىن», دەدى ترامپ.
سونىمەن قاتار اقش باسشىسى رەسەيگە جانە ونىڭ ساۋدا سەرىكتەستەرىنە قارسى جاڭا سانكتسيالار ەنگىزۋدى جوسپارلاماعانىن جەتكىزدى.
ال ۆۆس-ءدىڭ مالىمدەۋىنشە, ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا پۋتين: «پرەزيدەنت ترامپ ەكەۋمىز وتە جاقسى, ىسكەر جانە سەنىمدى بايلانىس ورناتتىق. وسى جولمەن ءجۇرىپ, ءبىز ۋكرايناداعى قاقتىعىستىڭ اياقتالۋىنا نەعۇرلىم تەزىرەك قول جەتكىزە الامىز دەپ سەنۋگە تولىق نەگىز بار. وسى كەزدەسۋدەگى ۋاعدالاستىقتار ۋكراينا ماسەلەسىن شەشۋدە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار رەسەي مەن اقش اراسىنداعى ىسكەرلىك, پراگماتيكالىق قارىم-قاتىناستاردى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ باستاماسى بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىن», دەدى.سونىمەن قاتار رەسەي پرەزيدەنتى كيەۆ پەن ەۋرووداق ەشقانداي كەدەرگى جاسامايتىنىنا ۇمىتتەنەتىنىن دە ءبىلدىردى.
اقش پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى كەرولاين لەۆيتتىڭ ايتۋىنشا, الياسكادان ۆاشينگتونعا قايتىپ بارا جاتقاندا ترامپ زەلەنسكيمەن 1 ساعات تەلەفون ارقىلى سويلەسكەن. AFP (فرانس پرەسس اگەنتتىگى) مالىمەتىنە سۇيەنسەك, ترامپ پەن زەلەنسكيدىڭ اڭگىمەسىنە فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون, ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى كيرر ستارمەر, گەرمانيا كانتسلەرى فريدريح مەرتس, ەۋروكوميسسيا توراعاسى ۋرسۋلا فون دەر ليايەن جانە ناتو باس حاتشىسى مارك ريۋتتە قاتىسقان. ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي كەشە اقش-قا ۇشىپ كەلدى. ول تۋرالى زەلەنسكي تelegram ارناسىندا حابارلادى. ال ترامپ «Truth Social» ارناسىندا ۋكراينا باسشىسى قىرىم مەن ناتو مۇشەلىگىنەن باس تارتسا, قاقتىعىستى دەرەۋ توقتاتا الاتىنىن جازدى. جەكسەنبى كۇنى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن تەلەفون ارقىلى سويلەسىپ, ارىپتەسىن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپپەن انكوريدجدە وتكەن كەزدەسۋ قورىتىندىسىمەن قۇتتىقتادى.پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, كەلىسسوزدەر رەسەيدىڭ ۋكراينا جونىندەگى ۇستانىمىن امەريكالىق تاراپتىڭ جاقسى تۇسىنۋىنە سەپتىگىن تيگىزدى. بۇل كۇردەلى ماسەلەنىڭ شەشىمىن ىزدەۋدە ورتاق ءتىل تابىسۋعا كومەكتەسەدى. قاسىم-جومارت توقاەۆ الياسكاداعى ءسامميتتى رەسەيدىڭ حالىقارالىق پوزيتسياسىن جانە الەمدىك ارەناداعى ءوزارا تۇسىنىستىكتى نىعايتۋ تۇرعىسىنان ايتۋلى كەزدەسۋ بولدى دەپ سانايدى.
سونداي-اق ساياساتتانۋشى, ءماجىلىستىڭ حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى سامات نۇرتازانىڭ پىكىرىنشە, الياسكا ساپارىنان كەيىنگى وزگەرگەن قۇبىلىستى رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ دۇنيەجۇزىلىك قاۋىمداستىق الدىنداعى لەگيتيميزاتسياسى دەۋگە بولاتىنداي.«رەسەي ءوزىنىڭ تالاپ ەتىپ وتىرعان تەرريتوريالىق, ساياسي تالاپتارىن شەگەلەپ العانىن ءتۇسىندى. الياسكاداعى كەزدەسۋ سلوۆاكيا, ماجارستان, سەربيا سياقتى مەملەكەتتەرگە سيگنال بولدى دەۋگە بولادى. اقش-تىڭ ءوزى سويلەسسە, دەمەك «سويلەسۋگە بولادى» دەگەن تۇسىنىكتى كوپتەگەن ەل اڭعاردى. كەلەسى جاھانداعى ساياساتتىڭ قادامى – ۆ.زەلەنسكيدىڭ اقش پرەزيدەنتى د.ترامپپەن كەزدەسۋى بولماق. الايدا رەسەي دە, ۋكراينا دا ءوز پوزيتسياسىندا قالادى. ال قاقتىعىستىڭ تاعدىرى تەك ەۋروپانىڭ قارجىلاندىرۋىنا بايلانىستى بولادى», دەيدى ساياساتتانۋشى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەۋروپانىڭ 27 ەلى ءوز بيۋدجەتىنەن جىرىپ اقشا بولسە, قاقتىعىس جالعاسادى, ەگەر 27 مەملەكەتتىڭ اراسىندا ىرىتكى پايدا بولىپ, قارجى ماسەلەسى قوردالانىپ قالسا, وندا رەسەي بۇگىنگىدەن دە ىلگەرى جىلجۋى ىقتيمال. قىسقاشا ايتساق, ەندىگى سالماق لوندون, پاريج, بەرلينگە تۇسەيىن دەپ تۇر.