جىل سايىنعى تامىز كونفەرەنتسياسى اياسىندا جەر-جەردە پانەلدىك سەكتسيالار ءوتىپ جاتىر. سونىڭ ءبىرى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى يدەياسىمەن ۇندەسەتىن «ادال ازامات» ءبىرتۇتاس تاربيە باعدارلاماسىنا ارنالدى. ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسى ۇيىمداستىرعان جيىنعا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى, تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارلار, پەداگوگتەر, ءبىلىم باسقارمالارىنىڭ ماماندارى, ادىستەمەلىك ورتالىقتاردىڭ ادىسكەرلەرى جانە مەملەكەتتىك مۇددەلى ورگانداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
«ادال ازامات: تاربيە ەكوجۇيەسى جانە مەكتەپ – وتباسى – قوعام سينەرگياسى» تاقىرىبىنداعى وتىرىستا قاتىسۋشىلار بىلتىرعى وقۋ جىلىنىڭ قورىتىندىسىنا تالداۋ جاساپ, جاڭا وقۋ جىلىنداعى باسىمدىقتاردى ايقىنداۋ, مۇددەلى ورگاندارمەن ىنتىماقتاستىق, تاربيە باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءتيىمدى تاسىلدەرى جانە قوعامدا قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. سەكتسيا بارىسىندا «ادال ازامات» ءبىرتۇتاس تاربيە باعدارلاماسىنىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك نەگىزدەرى, العاشقى ناتيجەلەرى, قۇندىلىققا نەگىزدەلگەن تاربيە, تاربيە جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىن باعالاۋدا نازاردان تىس قالعان جوق. سونداي-اق ەرتە كاسىبي باعدار, قارجىلىق ساۋات, اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە, قاۋىپسىزدىك مادەنيەتى جانە اتا-انالارمەن جۇمىستى جەتىلدىرۋ باعىتتارىندا باياندامالار ۇسىنىلىپ, مەكتەپ تاجىريبەسىنەن ۇزدىك جوبالار تانىستىرىلدى.
بۇعان دەيىن رەسپۋبليكاداعى بارلىق مەملەكەتتىك مەكتەپكە ء«بىرتۇتاس تاربيە» تۇجىرىمداماسى ەنگىزىلىپ, ورتا ءبىلىم ۇيىمدارىندا تاربيە جۇمىستارى اتالعان باعدارلاما نەگىزىندە جۇرگىزىلىپ كەلدى. ەندى العاش رەت بيىلعى 1 قىركۇيەكتەن باستاپ سول تۇجىرىمدامانىڭ جالعاسى رەتىندە «ادال ازامات» ءبىرتۇتاس باعدارلاماسى ەلىمىزدەگى بۇكىل وقۋ وشاعىنا, جەكەمەنشىك مەكتەپتەرگە دە مىندەتتى بولماق. باعدارلامانىڭ مازمۇنى جاڭارتىلىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ادال ازامات – ادال ەڭبەك – ادال تابىس» يدەولوگيالىق قاعيداسىمەن ۇندەستىرىلگەن. جۇمىستى ۇيلەستىرۋشى ى.التىنسارين اتىنداعى ۇبا تاراتقان اقپاراتقا سۇيەنسەك, مەنشىك نىسانىنا قاراماستان, بارلىق مەكتەپكە مىندەتتى ەنگىزىلۋى تاربيە جۇمىسىنىڭ ەل كولەمىندە ءبىرىزدى ستاندارتپەن جۇرگىزىلۋىنە جانە بارلىق وقۋشىعا تەڭ ورتا قالىپتاستىرۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. «ادال ازامات» باعدارلاماسىنىڭ ماقساتى – ادال, ەڭبەكقور, ەلجاندى ازاماتتار تاربيەلەۋ. تاربيە جۇيەسى جالپىۇلتتىق قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلىپ, مەكتەپ, اتا-انا جانە قوعام اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋعا باعىتتالادى.
وسىعان وراي بارشا مەكتەپكە ارنالىپ بىرىڭعاي ۆيزۋالدى ستاندارت – برەندبۋك ازىرلەنەدى. مەكتەپتىڭ ىشكى كەلبەتى ۇلتتىق تاربيەلىك قۇندىلىقتار مەن مادەنيەتتى بەينەلەيتىن ورتاعا اينالادى. تاربيە جۇمىسىن جۇزەگە اسىرۋدا بارلىق تاراپتىڭ ءوزارا بىرلەسە قىزمەت اتقارۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. مەكتەپتەردەگى تاربيە ءىسى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, قۇقىق قورعاۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ىشكى ساياسات سالاسىنداعى قۇرىلىمدارمەن تىعىز بايلانىستا جۇرگىزىلەدى. اي سايىن بەلگىلەنگەن تاقىرىپتار ساباق پەن سىنىپتان تىس ءىس-شارالاردى ءبىر-بىرىمەن ساباقتاستىرادى. مىسالى: ادىلدىك, ەڭبەكقورلىق, پاتريوتيزم سىندى قۇندىلىقتار وقۋ ۇدەرىسىنىڭ وزەگىنە اينالماق. وسى باعىتتا مەكتەپ ومىرىنە «ونەگەلى 15 مينۋت», كۇي اۋەنىمەن قوڭىراۋ سوعۋ, ۇلتتىق ويىندار سەكىلدى جاڭا فورماتتار ەنگىزىلەدى. سونىمەن قاتار وقۋشىنىڭ مەكتەپتەن تىس ومىرلىك تاجىريبەسىن بايىتۋعا دا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى.
جيىن بارىسىندا «قازاق گازەتتەرى» جشس باس ديرەكتورى, اكادەميك ديحان قامزابەك ۇلى باق پەن «ادال ازامات» باعدارلاماسىنىڭ يدەولوگيالىق ۇندەستىگى تۋراسىندا, ى.التىنسارين اتىنداعى ۇبا ۆيتسە-پرەزيدەنتى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى انار تاڭىربەرگەنوۆا «ادال ازامات» ءبىرتۇتاس تاربيە باعدارلاماسىنىڭ ناتيجەلەرى مەن جاڭا وقۋ جىلىنداعى باسىمدىقتار جونىندە, ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» حالىقارالىق قوعامدىق قورىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى اروفات ابدىحالىق ۇلى «قۇندىلىققا نەگىزدەلگەن تاربيە: زەرتتەۋلەر مەن تاجىريبە» تاقىرىبىندا مازمۇندى بايانداما جاسادى. ولاردان وزگە دە سپيكەرلەر ءوز تاجىريبەسىن ءبولىسىپ, ويىن ورتاعا سالدى. سولاردىڭ ءبىرى سەسسيادا ءسوز العان رەسپۋبليكالىق انالار كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بايان احاتاي اتا-انالارعا باعىتتالعان تاربيە جۇمىستارى ارقىلى قوعامدا ادال ازاماتتاردى تاربيەلەۋ بۇگىنگىنىڭ باستى تالابى بولىپ تۇرعانىن ايتتى. ونىڭ ويىنشا, «ادال ازامات – ادال وتباسىندا تاربيەلەنەدى. ادال وتباسى – ءادىل قوعامنىڭ ىرگەتاسى» يدەيالارىن ىلگەرىلەتە وتىرىپ, ماقساتتى اۋديتوريا رەتىندە اتا-انالاردى (ەرەسەك تۇرعىندار), ۇستازدار, تاربيەشىلەر, قوعام بەلسەندىلەرىن, قوعامدىق ۇيىمدار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارى وكىلدەرىن قاتىستىرۋ ماڭىزدى.
«ەرەسەكتەردىڭ ءوزارا ىنتىماقتاستىعىن كورىپ وسكەن بالانىڭ بويىندا باسقاشا كوزقاراستاردىڭ قالىپتاسۋى مۇمكىن ەمەس, سوندىقتان ادال ازاماتتاردى تاربيەلەۋدىڭ ەڭ باستى العىشارتى – ەرەسەكتەردىڭ ءوزارا ادال قارىم-قاتىناسى, ادال ارەكەتى, ءار ازاماتتىڭ وزىنە ادالدىعى. بالا – اينا, ءوزىمىز قاندايمىز – بالا سونداي. ولاردان ءوزىمىز كورسەتكەن نارسەنىڭ جەمىسىن عانا كۇتە الامىز. قازاق حالقى سوندىقتان دا تاربيەنى ەكى-اق تۇرگە ءبولىپ قاراستىرعان: كورگەندى, نە كورگەنسىز. ناتيجەگە, قول جەتكىزۋ ءۇشىن ءبىلىم ۇيىمدارىمەن بىرلەسىپ اتا-انالارعا ارنالعان ترەنينگ, پسيحولوگيالىق سەمينار, قوعامدىق اكتسيا, ۆەبينارلار, «اكەلەر كەڭەسى», «انالار كەڭەسى» توراعالارىمەن بىرلەسكەن وتىرىستار وتكىزگەن ورىندى.
سەكتسيانىڭ ەكىنشى بولىمىندە جينالعاندار بەس ينتەراكتيۆتى كەيس-سەسسيا اياسىندا تاجىريبە الماستى. وندا تاربيە ەكوجۇيەسىندەگى وزەكتى ماسەلەلەر مەن شەشۋ جولدارى, مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ىقپالداستىق, اتا-انالارعا پەداگوگيكالىق قولداۋ, بالالاردىڭ جەكە قاۋىپسىزدىگى جانە وتباسى مەن مەكتەپتىڭ بىرلەسكەن ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىن قۇرۋ تاقىرىپتارى قامتىلدى.