سۋ – جەر بەتىنىڭ عانا ەمەس, جەر استىنداعى دا تۇراقتىلىقتىڭ كەپىلى. كەيىنگى ونجىلدىقتا جاھاندىق كليماتتىڭ قۇبىلۋى مەن ۋربانيزاتسيانىڭ ۇدەۋى, اسىرەسە قۇرعاق كونتينەنتتەردە, جەراستى سۋلارىن ستراتەگيالىق رەسۋرس دەڭگەيىنە شىعاردى. سوندىقتان قازاقستاندا جاسالعان «گيدروگەولوگيالىق كارتالار اتلاسى» سياقتى كەشەندى عىلىمي ەڭبەك – ەلدىك قانا ەمەس, ايماقتىق ماڭىزى بار دەرەككوز.
بۇل اتلاس قازاقستاننىڭ جەراستى سۋلارىنىڭ رەسۋرستارىن جۇيەلى تۇردە جىكتەۋگە جانە كارتوگرافيالىق بەينەلەۋگە باعىتتالعان كوپ جىلعى اكادەميالىق جانە دالالىق زەرتتەۋلەردىڭ نەگىزگى ناتيجەسى. مەنىڭ كاسىبي پايىمىمشا, مەملەكەتتىك سىيلىققا ۇسىنىلىپ وتىرعان جۇمىس ءال-فارابي اتىنداعى عىلىم جانە تەحنيكا سالاسىنداعى جەتىستىك رەتىندە باعالانۋعا ابدەن لايىق. ەڭ الدىمەن, ول – جەراستى سۋلارى رەسۋرستارىن جۇيەلى تۇردە جىكتەپ, ولاردى كەڭىستىكتىك جانە ۋاقىتتىق تۇرعىدا سيپاتتاۋعا باعىتتالعان ىرگەلى ەڭبەك. بۇل – كلاسسيكالىق گيدروگەولوگيالىق تاسىلدەر مەن زاماناۋي گەواقپاراتتىق تەحنولوگيالاردىڭ ءساتتى ۇيلەسىمى. اتلاس ونداعان تاقىرىپتىق كارتا, كولدەنەڭ قيمالار, اناليتيكالىق سحەمالار مەن مالىمەتتەردىڭ جوعارى كورنەكىلىكپەن ۇسىنىلۋى ارقىلى ەرەكشەلەنەدى.
جەر قويناۋىنىڭ گيدروسفەراسىن مينەرالدى سۋلاردان باستاپ گەولوگيالىق ورتانىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىنا دەيىن تولىق قامتيتىن بۇل قۇرىلىم, سۋ رەسۋرستارى سەكتورىندا جوسپارلاۋ, بولجاۋ, شەشىم قابىلداۋ ءۇشىن تاپتىرماس قۇرال بولماق. قازاقستاندا سۋ تاپشىلىعى اسىرەسە ەلوردالىق ايماقتا ايقىن بايقالادى. اتلاستا تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋ مەن ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ناقتى عىلىمي نەگىزى ۇسىنىلعان. بۇل – تەك تەوريالىق ىزدەنىس ەمەس, قالالىق جانە شالعاي اۋىلدىق ايماقتاردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, ينجەنەرلىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ, اپاتتى جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ سەكىلدى پراكتيكالىق باعىتتاردا دا قولدانۋعا بولاتىن امبەباپ شەشىمدەر جيىنتىعى.
اتلاستىڭ عىلىمي ماڭىزىن اتاپ وتەر بولسام, ونىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگى – كەڭ اۋقىمدى ۇلتتىق گيدروگەولوگيالىق اقپاراتتى بىرىكتىرۋى جانە ونى جاڭا گيپوتەزالار مەن بولجاۋ مودەلدەرىن جاساۋ ءۇشىن قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرۋىندە. سونىمەن قاتار بۇل جۇمىس جوعارى ءبىلىم سالاسىندا ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتار ءۇشىن جەراستى سۋ رەسۋرستارىن تۇسىنۋگە ارنالعان بىرەگەي ادىستەمەلىك ماتەريال بولا الادى.
قازاقستاندىق عالىمدار مەن ينجەنەر-زەرتتەۋشىلەردىڭ جوباداعى تاباندىلىعى مەن كاسىبي شەبەرلىگى ايرىقشا قۇرمەتكە لايىق. ولار عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى بايلانىستى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ, گيدروگەولوگيالىق ءبىلىم مەن ەكولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىكتى ۇشتاستىرىپ وتىر. مەن حالىقارالىق ساراپشى رەتىندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ گيدروگەولوگيالىق كارتالارىنىڭ اتلاسىن» 2025 جىلعى ءال-فارابي اتىنداعى عىلىم جانە تەحنيكا سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىققا لايىقتى دەپ سانايمىن. بۇل ەڭبەك – قازاقستاننىڭ تۇراقتى دامۋىنا, عىلىمي وركەندەۋىنە, زياتكەرلىك ەگەمەندىگىنە قوسىلعان شىنايى ۇلەس.
راشمي گانگاسا ۋولۆەكار,
Phd, پروفەسسور, حالىقارالىق ساراپشى
ۇلىبريتانيا