يسلام نازاراليەۆ: ەكسپەديتسيا بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرادى

– يسلام مىرزا, وسىنداي حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرۋ يدەياسى قالاي پايدا بولدى؟

–­ ءبارى قاراپايىم ويدان باس­تالدى. دوستارىمىزبەن كونە كەرۋەن جولىمەن ءجۇرىپ وتسەك دەگەن تىلەك تۋدى. العاشىندا 3-4 كولىكپەن شاعىن دەمالىس ساپارىن جوسپارلادىق. كەيىن بۇل يدەيا­نى كوپشىلىكپەن بولىسكەن سوڭ, باستاما جاڭا لەپ الىپ, ورتادا ءتۇرلى ۇسىنىس ايتىلدى. ءبىرى تۇركىستان, تاراز, سامارقاند, وش سەكىلدى تاريحي قالالاردا وتەتىن ماڭىزدى ءىس-شارالاردى, ەندى ءبىرى بۇل سول ەلدەردەگى تانىستارىمەن جولىعۋعا تاپتىرماس مۇمكىندىك ەكەنىن ايتىپ قالدى. كوپ ۇزاماي كورشىلەس ەلدەر دە قىزىعۋشى­لىق تانىتىپ, ەكسپەديتسيانى رەسمي تۇردە قولدادى. ناتيجەسىندە, رەسەيدىڭ ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسى جانىنداعى رەسەي – تاجىكستان ىسكەرلىك كەڭەسىنىڭ باستاماسىمەن جاي عانا ساياحات اۋقىمدى حالىقارالىق جوباعا اينالدى.

– جوبانىڭ ماقسات-مىندەتى قانداي؟

– ەكسپەديتسيا – بۇل جاڭاشىل­دىققا جول اشاتىن, ىسكەرلىك بايلانىستار ورناتاتىن, بىرلەسكەن جوبالار جۇزەگە اساتىن ماڭىز­دى الاڭ. سوندىقتان ساپاردىڭ ماقسات-مىندەتىن ىسكەرلىك, عى­لى­مي, مادەني-گۋمانيتارلىق جانە مەديا سالاسىنا نەگىزدەدىك. ساياحات بارىسىندا جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن اشىق سويلەسىپ, ولاردىڭ پىكىرىن تىڭدايمىز, تا­جىريبە الماسىپ, اتالعان باعىت­تار بويىنشا ناقتى ۇسىنىستاردى ورتاعا سالامىز. جوبانىڭ باستى ەرەكشەلىگى دە سول, جول بويىن­داعى كەزدەسۋلەر ارقىلى ءوڭىر­دىڭ تىرشىلىگىمەن تىنىستايمىز, حا­لىق­تىڭ جۇرەكجاردى ءسوزىن ەستيمىز.

جيناقتالعان دەرەك پەن دايەك سارالانىپ, ەكسپەديتسيانىڭ سوڭ­عى نۇكتەسى دۋشانبەدە 22 شىلدە­دە وتەتىن ورتالىق ازيانىڭ حا­لىقارالىق ەكونوميكالىق فو­­رۋ­مىندا تالقىلانىپ, قورى­­تىندىلانادى. ءىس-شارا «روس­كون­گرەسس» قورىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىم­داستىرىلىپ, باس-اياعى 500-دەن اسا قاتىسۋشى بولادى. ولار­دىڭ اراسىندا ءارتۇرلى ەلدەردىڭ بيزنەس وكىلدەرى, مەملەكەتتىك ورگاندار, ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن عىلىمي قاۋىمداستىقتاردىڭ مۇ­شەلەرى, سونداي-اق مادەنيەت قاي­راتكەرلەرى بار.

نەگىزى «ەۋرازيا جۇرەگىنە سايا­حات» ەكسپەديتسياسى – ورتالىق ازيادا ىسكەرلىك, گۋمانيتارلىق جانە عىلىمي بايلانىستاردى نىعايتۋعا باعىتتالعان بىرەگەي جوبا. باستاما مادەني مۇرا مەن زاماناۋي تەحنولوگيالاردى توعىستىرا وتىرىپ, نارىقتى كەڭەيتۋگە ءارى حالىقارالىق ارىپ­تەستىكتى ودان ءارى ىلگەرىلەتىپ, ءوڭىر­دىڭ ەكونوميكالىق وسىمىنە تۇرتكى بولادى. سونداي-اق پلاتفورما بيزنەس, عىلىمي ورتا جانە جاستار قاۋىمداستىقتارى ارا­سىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلعا جول اشادى دەگەن سەنىمدەمىز.

– قازاقستاننىڭ قاي قالا­سىنا بارۋدى جوسپارلاپ وتىرسىزدار؟

– ەكسپەديتسيا بەس مەملەكەتتىڭ 30 قالاسى ارقىلى وتەدى. شامامەن 8 مىڭ شاقىرىمدى 51 كۇندە ەڭسەرەمىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. ولاردىڭ ارقايسىسىندا بيزنەس-فورۋم, عىلىمي سەسسيا, مادەني جانە مەديا كەزدەسۋلەر سەكىلدى ونداعان ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلادى.

قازىر دوستىق كەرۋەنى شامامەن 2 مىڭ شاقىرىم جولدى ارتقا تاستاپ, ساپاردىڭ العاشقى شيرەگىن ەڭسەرىپ, قازاقستاننىڭ اقتوبە قالاسىنا تاياپ قالدى. جالپى, ەلدىڭ 8 قالاسىندا بولامىز. مارشرۋتتا استانا, الماتى, شىمكەنت سەكىلدى ءىرى مەگاپوليس­تەر بار.

جول بويىنداعى بىرقاتار ءىرى قالادا بيزنەس كەزدەسۋلەر, ەكس­پورت­­تىق تاۋارلاردىڭ تۇساۋ­كە­­­­سەر­­لەرى بولادى, جاسىل ەكونو­­­­­مي­كا, لوگيستيكا تۋرالى پىكىرتالاس­تار وتەدى. سوندىقتان ەكسپەدي­تسيا – بەلسەندى, كرەاتيۆتى, تالانتتى بيزنەسمەندەر ءۇشىن دە تاپتىرماس مۇمكىندىك. ويتكەنى قازاقستاندىق كومپانيالار وزدەرىن ايماقتىڭ باسقا ەلدەرىنىڭ سەرىكتەستەرىنە دە كورسەتۋگە مۇمكىندىك الادى.

– ءسىز ءۇشىن ساپاردىڭ ءمان-ماڭىزى نەدە؟

– بۇل حالىقارالىق ەكسپەديتسيا – ورتالىق ازيانى تەك گەوگرافيالىق ايماق رەتىندە ەمەس, جاڭا مۇمكىندىكتەر مەن تەح­­نو­لوگيالار, يدەيالار توعىس­قان كەڭىستىك رەتىندە قاراۋ مۇم­كىندىگى. ورتالىق ازيا – تۇتاس قۇر­لىق­تىڭ جۇرەگى. ال رەسەي مەن قازاقستان – وسى كەڭىستىكتىڭ اجىراماس, ماڭىزدى بولىگى. ساپار – وتكەنىمىزگە قۇرمەتپەن قاراي وتىرىپ, تاتۋ كورشىلىككە نەگىزدەلگەن بولاشاقتى بىرگە قۇرۋعا جول اشاتىن كوپىر.

ءبىز تسيفرلىق داۋىردە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. بۇل زاماندا قا­شىقتىق شارتتى ۇعىمعا اينال­دى, ال ادامدار اراسىنداعى سەنىم ەڭ تاپشى ءارى ەڭ قۇندى رەسۋرس سانالادى. وسى ساياحات ارقىلى ءتۇرلى ەلدەگى ادامدارمەن جۇز­دەسىپ, سويلەسىپ, ورتاق دامۋ جو­لىن­داعى جاڭا باعىت-باعداردى ايقىندايمىز.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

اڭگىمەلەسكەن –

زەيىن ەرعالي,

«Egemen Qazaqstan»