ستيپەنديا: قىسقا ءجىپ كۇرمەۋگە كەلە مە؟

بۇعان دەيىن باكالاۆر ستۋدەنتتەرىنە – 47 135 تەڭگە, ماگيسترانتتارعا – 101 061 تەڭگە, دوكتورانتتارعا – 240 مىڭ تەڭگە ستيپەنديا بەرىلىپ كەلدى. جاڭا وقۋ جىلىنان باس­تاپ باكالاۆريات ستيپەندياسى – 52 372 تەڭگە, ماگيستراتۋرا – 117 098 تەڭگە, دوكتورانتتارعا 262 500 تەڭگە تولەنەدى.

استانا مەن الماتى سياقتى ءىرى قالالاردا ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى قىمبات ەكەنى بەلگىلى. اي سايىن جاتىن ورىن, ازىق-ت ۇلىك, كيىم-كەشەك, جول ءجۇرۋ اقىسىنىڭ ءوزى قال­تانى قاعاتىنى راس. ودان بولەك قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە كەتەتىن شىعىن بار. ەلدە قىمباتشىلىق جان-جاقتان قىسپاققا الىپ تۇرعاندا ستۋدەنتتىڭ شايلىعىنان اسپايتىن شاكىرتاقىسى ونىڭ اي سايىنعى قاجەتتىلىگىن وتەي مە؟

قازىر جاستار ءتاۋىر كيىنىپ, قاتارىنان قالماي ءومىر سۇرگىسى كەلەدى, ترەندكە ىلەسىپ, سوڭعى ۇلگى­­دەگى ۇيالى تەلەفون ۇستاعاندى ما­قۇل كورەدى. قىسقا ءجىپ كۇر­مەۋ­گە كەلمەگەن سوڭ, امالسىز قا­رىز­­دانىپ, نەسيە الاتىندار دا از ەمەس.

استاناداعى ل.نگۋميلەۆ اتىن­داعى ەۇۋ-دىڭ ستۋدەنتى  قالامقاس قۇت­تىبەكتىڭ ويىنشا, شاكىرتاقىنىڭ كولەمى الاڭسىز ءبىلىم الۋعا جەتكىلىكسىز. ء«بىر اي سارىلا كۇتەتىن 47 مىڭ تەڭگە ستيپەنديانى قانشا ۇنەم­دەسەك تە, ەشتەڭەگە جەتكىزە ال­مايمىز. ويتكەنى 20 مىڭ تەڭگەسى تەك جولاقى مەن ازىق-ت ۇلىككە كەتەدى, قالعان 27 مىڭ تەڭگەسى ءتىپتى جەكە كۇتىمىڭە دە جەتپەيدى. اۋىرىپ قالساڭ, ءتىپتى قارىزعا كىرەسىڭ. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىر ءتىستىڭ ءوزىن ورتا ەسەپپەن 30 مىڭ تەڭگەگە ەمدەيدى. ءتىستىڭ وزىنە شاكىرتاقىنىڭ 85%-ى كەتىپ تۇرعاندا قالعانىن ايتپاساق تا تۇسىنىكتى. ەلىمىزدىڭ باس قالاسى استانادا قىمباتشىلىق قاتتى سەزىلەدى. سوندىقتان اتا-انامنىڭ قالتاسىنا سالماق تۇسىرمەۋدى ويلاپ, جۇمىس ىستەيمىن دەپ شەشتىم», دەيدى قالامقاس.

دەگەنمەن, باردى ۇقساتىپ, ازعا قاناعات ەتەتىن ستۋدەنتتەر دە جوق ەمەس. ءال-فارابي اتىن­داعى قازۇۋ-دىڭ ستۋدەنتى ايدا دانيارقىزى: «وڭدى-سولدى جۇمساساڭ, ارينە جەتپەيتىندەي كورىنۋى مۇمكىن», دەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ستۋدەنت ءبىرىنشى كەزەكتە ساپالى ءبىلىم الۋعا باسىمدىق بەرۋگە ءتيىس. «مەنىڭ دە ءوز بەتىمشە تابىس تاۋىپ, جۇمىس ىستەگىم كەلەدى. بىراق ماعان ءدال قازىرگى ۋاقىتتا الاڭسىز ءبىلىم الۋ ماڭىزدى. سوندىقتان 1-كۋرس­تا جۇمىسقا ەلەڭدەمەي, تەك شاكىرتاقىما كۇن كوردىم, ونىڭ ۇستىنە جوعارعى شاكىرتاقىعا ىلىنگەندىكتەن, ەش­قانداي قيىندىق تۋدىرمادى», دەيدى ايدا.

ستۋدەنتتەردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەسى شەت مەملەكەتتەردە قالاي شەشىلىپ جاتقانىنا زەر سالىپ كورەلىك. ايتالىق, «Turkiye Bursları» باعدارلاماسى تۇر­كيانىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا نەمەسە دوكتورانتۋرا وقۋعا, عىلىمي تاعىلىمدامادان وتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. باعدارلاما وقۋ اقىسى, اۋە تاسىمالى, جاتىن ورىن, مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ, ءبىر جىلدىق تۇرىك ءتىلى كۋرسى شى­عىندارىن قامتيدى. اي سا­يىنعى شاكىرتاقى كولەمى باكالاۆر ستۋدەنتتەرىنە – 4,5 مىڭ ليرا (58 364 تەڭگە), ماگيستراتۋرا ستۋدەنتتەرىنە – 6,5 مىڭ ليرا (84 304 تەڭگە), دوكتورانتتارعا – 9 مىڭ ليرا (116 728 تەڭگە). كور­شىلەس وزبەكستاننىڭ مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە شاكىرتاقىنىڭ بازالىق مول­شەرى 517 880 سۋمدى (20 685 تەڭگە) قۇرايدى. ۇزدىك وقيتىن ستۋدەنتتەرگە 621 456 سۋم (24 822 تەڭگە) كولەمىندە ستيپەنديا تاعايىندالادى. قىتايدا شا­كىرت­اقى مولشەرى باكالاۆرياتتا – 2,5 مىڭ يۋان (177 128 تەڭگە), ماگيستراتۋرادا – 3 مىڭ يۋان (212 554 تەڭگە), دوكتورانتۋرادا – 3,5 مىڭ يۋان (247 980 تەڭگە). وعان قوسا, جىلىنا ءبىر ادامعا 800 يۋان (56 681 تەڭگە) مەديتسينا­­لىق ساقتاندىرۋ شىعىنى وتەلە­دى. بۇل – شەتەلدىك ستۋدەنتتەر­گە ۇسى­نىلاتىن ارنايى شاكىرتاقى كولەمى.

بايقاعانىمىزداي, ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىنە قاراي شەتەل­دەردە ستۋ­دەنتتەردىڭ ستيپەنديا مول­شەرى ارقيلى. ءبىزدىڭ ەلدەگى شاكىرتاقىنى سالىستىرمالى تۇردە از دەي المايسىڭ. ايت­كەنمەن, قازىرگىدەي تەڭگەنىڭ قۇنسىزدانعان ۋاقىتىندا 40-50 مىڭ تەڭگە ءبىر ايعى كۇنكورىسىڭە جەتپەيتىنى راس. سول سەبەپتى ستۋدەنتتەر وقىپ ءجۇرىپ, قولى قالت ەتسە, جۇمىس ىستەۋگە ءماجبۇر. ءبىلىم جۇيەسىن وڭتايلى رەتتەۋ ءۇشىن ستيپەنديا مولشەرىن ارتتىرۋ, الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن كۇشەيتۋ جانە ستۋدەنت­تىڭ قارجىلىق قيىندىعىن شەشۋگە باعىتتالعان جۇيەلەردى ەنگىزۋ ماڭىزدى. بۇل باستاما تەك ستۋدەنتتەردىڭ ەمەس, تۇتاس قوعامنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى.

مەدينا سادىق,

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دىڭ 2-كۋرس ستۋدەنتى