قازاقستان ۇندىستانمەن ەكىجاقتى ساۋدا كولەمىن ءۇش ەسەگە ارتتىرۋعا نيەتتى. بۇل باستاما ەنەرگەتيكا, تسيفرلىق ارىپتەستىك جانە ينفراقۇرىلىمعا ينۆەستيتسيا تارتۋعا باسىمدىق بەرۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلماق.
بۇل تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇرات نۇرتىلەۋ دەليدە وتكەن «ورتالىق ازيا – ءۇندىستان» ىسكەرلىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا مالىمدەدى.
قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇرات نۇرتىلەۋ ءۇندى ينۆەستيتسياسىنىڭ 41%-عا ءوسىپ, 525 ملن دوللاردان اسقانىن اتاپ ءوتتى. ول ءۇندىستاندى نەگىزگى كولىك دالىزدەرىنە قاتىسۋعا شاقىردى. ياعني م.نۇرتىلەۋ «سولتۇستىك – وڭتۇستىك» جانە ورتا ءدالىز باعىتتارى سياقتى حالىقارالىق كولىك دالىزدەرىن دامىتۋ ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ, ءۇندى تاراپىن مۋلتيمودالدى باعىتتار, تالشىقتى-وپتيكالىق جەلىلەر جانە وڭىرلىك ەنەرگەتيكالىق جەلىلەردى قامتيتىن بىرلەسكەن ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا شاقىردى. سونداي-اق قازاقستان ستراتەگيالىق رەسۋرستار جەتكىزۋگە جانە ءتۋريزمدى ىنتالاندىرۋعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىرىپ, ينۆەستيتسيا ءۇشىن قولايلى كليمات پەن ۆيزاسىز كىرۋ مۇمكىندىگىن ۇسىنىپ وتىر.
ەۋرازيا توعىسىنداعى ستراتەگيالىق مەملەكەت
ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ەل – قازاقستان ءوزىنىڭ ەۋروپا مەن ازيانىڭ قيىلىسىندا ورنالاسقان گەوگرافيالىق ورنى مەن مول تابيعي رەسۋرسىنىڭ, سونىڭ ىشىندە مينەرالدىق جانە ەنەرگەتيكالىق بايلىعىنىڭ ارقاسىندا ستراتەگيالىق جانە گەوساياسي تۇرعىدان ماڭىزدى ەل رەتىندە تانىلادى.
جاس حالقىنىڭ الەۋەتى, ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ مەن جاڭعىرتۋ ارقىلى قازاقستان وڭىرلىك ترانزيتتىك, ينۆەستيتسيالىق جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ورتالىعى رەتىندەگى ءرولىن نىعايتۋعا ۇمتىلىپ وتىر. بۇل ەل ورنىقتى ءارى كوپۆەكتورلى دامۋ مودەلىن ىلگەرىلەتىپ كەلەدى.
قازىرگى گەوساياسي جاعداي اياسىندا قازاقستان حالىقارالىق ارىپتەستەرى – رەسەي, قىتاي جانە ەۋروپالىق وداقپەن, سونداي-اق وڭىرلىك ويىنشىلار – تۇركيا, يران جانە پارسى شىعاناعى ەلدەرىمەن تەڭگەرىمدى قارىم-قاتىناس ورناتۋعا تىرىسادى.
سلوۆاكياعا 150 مىڭ بىلىكتى مامان قاجەت
سلوۆاكيا پرەمەر-ءمينيسترى روبەرت فيتسو تاشكەنتكە جاساعان ساپارى بارىسىندا وزبەكستاننان جۇمىس كۇشىن تارتۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, وزبەكستان شەتەلدە جۇمىس ىستەۋگە دايىن 200 مىڭ ازاماتتى ۇسىنا الادى, ال سلوۆاكياعا 150 مىڭ بىلىكتى مامان قاجەت. TASR اگەنتتىگى فيتسونىڭ مالىمدەمەسىن كەلتىرە وتىرىپ, ونىڭ بۇل جۇمىسشىلاردى, اسىرەسە اۆتوموبيل زاۋىتتارىندا جانە مەدبيكە رەتىندە جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا مۇددەلى ەكەنىن جازدى.
دەگەنمەن بۇل ماسەلە تەك ر.فيتسونى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار وزبەك ۇكىمەتىن دە الاڭداتادى. ۇكىمەت ءوز ازاماتتارىنا زاڭدى تۇردە جۇمىس تابۋعا بولاتىن جاڭا ەلدەر ىزدەپ جاتىر. بۇل وزبەكستان ەكونوميكاسى ءۇشىن دە ماڭىزدى, ويتكەنى ەڭبەك ميگرانتتارى تابىستارىنىڭ كوپ بولىگىن ءوز وتباسىلارىنا جىبەرىپ تۇرادى.
ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, وتكەن جىلدىڭ قاڭتار-قازان ايلارى ارالىعىندا وزبەكستانعا 115 مىڭ ميگرانت قايتىپ ورالعان جانە الداعى ۋاقىتتا تاعى بىرنەشە مىڭ ادام كەلۋى مۇمكىن. قازىرگى كەزدە ولاردىڭ جالپى سانى 250 مىڭعا جۋىقتاعان.
ءبىر جاعىنان, كوپتەگەن ادام قازاقستانعا جۇمىس ىستەۋگە كەتسە, ەكىنشى جاعىنان ولاردىڭ ءبىر بولىگى رەسەيدەن ەلىنە قايتا كەتىپ جاتىر.
دايىنداعان –
جاسۇلان سەيىلحان,
«Egemen Qazaqstan»