ءماجىلىس سپيكەرى ەرلان قوشانوۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسى ءوتىپ, ءماجىلىس كوميتەتتەرى جاڭا زاڭ جوبالارىن جۇمىسقا قابىلدادى. اتاپ ايتساق, دامۋشى ەلدەردى ەرەكشە ەسكەرە وتىرىپ, ەڭ تومەن جالاقىنى بەلگىلەۋ تۋرالى كونۆەنتسيانى, قازاقستان مەن حالىقارالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى اراسىنداعى قارىز تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوبالارى تالقىلاندى. سونداي-اق كۇن تارتىبىندە يننوۆاتسيالىق قىزمەت سالاسىن مەملەكەتتىك قولداۋ ماسەلەلەرىن قاراستىراتىن زاڭ جوباسى ەكىنشى وقىلىمدا قارالدى.
حالىقارالىق كەلىسىمدەر راتيفيكاتسيالاندى
قازاقستان مەن تۇرىكمەنستان ءوزارا ينۆەستيتسيالاردى قورعاۋعا كەلىستى. وسى ماسەلە تۋرالى ماجىلىستە تالقىلانعان زاڭ جوباسىن سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى الىبەك قۋانتىروۆ تانىستىردى. جالپى وتىرىستا ءماجىلىس قازاقستان ۇكىمەتى مەن تۇرىكمەنستان ۇكىمەتى اراسىنداعى ينۆەستيتسيالاردى ءوزارا كوتەرمەلەۋ جانە قورعاۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى. كەلىسىمنىڭ ماقساتى – ينۆەستيتسيالىق قىزمەتكە قولايلى جاعداي جاساۋ, تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار اعىنىن ىنتالاندىرۋ جانە ۋاعدالاسۋشى ەلدەردىڭ ەكونوميكالىق ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ. ۋاعدالاسۋشى تاراپتاردىڭ كەز كەلگەنىنىڭ ينۆەستورلارى جۇزەگە اسىرعان ينۆەستيتسيالار ءادىل ءارى تەڭ قۇقىلى رەجىم پايدالانادى. سونداي-اق ول ەكىنشى تاراپ مەملەكەتىنىڭ اۋماعىندا تولىق قورعالادى, قاۋىپسىزدىگى قامتاماسىز ەتىلەدى.
سونداي-اق الداعى ۋاقىتتا قىرعىزستانمەن وداقتاستىق قارىم-قاتىناستى كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ءتيىستى زاڭ جوباسىن سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اقان راحمەتۋللين تانىستىرىپ, بايانداما جاسادى. بۇل تۋرالى ەكى ەل اراسىنداعى وداقتاستىق قاتىناستاردى تەرەڭدەتۋ جانە كەڭەيتۋ تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاعان زاڭ جوباسىندا قاراستىرىلعان. كەلىسىم ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى جان-جاقتى دامىتۋعا قوسىمشا سەرپىن بەرىپ, ىنتىماقتاستىقتىڭ كەڭ اۋقىمىن قامتيدى. ونىڭ اياسىندا بىرقاتار ەكىجاقتى كەلىسىمدەر كۇشىنە ەندى. ول ساياسي, ەكونوميكالىق, ترانزيت-كولىك, سۋ-ەنەرگەتيكا جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنداعى, ونىڭ ىشىندە بىرلەسكەن كاسىپورىندار قۇرۋ ارقىلى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدى, سونداي-اق ەكى ەلدىڭ رۋحاني جانە مادەني جاقىندىعىن نىعايتۋ ارقىلى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدى كوزدەيدى.
ءماجىلىس يننوۆاتسيالىق قىزمەت سالاسىن مەملەكەتتىك قولداۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەسى توڭىرەگىندەگى زاڭ جوباسىن وسى وتىرىستا ەكىنشى وقىلىمدا قابىلدادى. زاڭ جوباسىن تانىستىرعان ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ايتۋار قوشمامبەتوۆ مەملەكەتتىك قولداۋ قۇرالدارىن وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى مەن «Astana Hub» بىرىكتىرىلەتىنىن مالىمدەدى.
تۇزەتۋلەر ءبىرتۇتاس يننوۆاتسيالىق كلاستەر قۇرۋ جانە ونىڭ قاتىسۋشىلارىن قولداۋدى كەڭەيتۋ ارقىلى يننوۆاتسيالىق قىزمەت جاعدايىن جاقسارتۋعا ارنالعان.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە يننوۆاتسيالىق قىزمەت سالاسىن مەملەكەتتىك قولداۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بىرىڭعاي يننوۆاتسيالىق كلاستەر قۇرۋ جانە وعان قاتىسۋشىلار ءۇشىن قولداۋدى كەڭەيتۋ ارقىلى يننوۆاتسيالىق قىزمەتكە جاعدايلاردى جاقسارتۋ ماقساتىندا ازىرلەندى», دەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى ا.قوشمامبەتوۆ.
ءمامس جۇيەسىنە وزگەرىس ەنگىزىلدى
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى گۇلدارا نۇرىم تانىستىردى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەندى ەلىمىزدە مەديتسينالىق كومەكتىڭ بىرىڭعاي پاكەتى ەنگىزىلمەك. ءماجىلىس وسى ماسەلەگە, ياعني مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جانە مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى زاڭدى ەكىنشى وقىلىمدا قابىلدادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2024 جىلعى 2 قىركۇيەكتەگى جولداۋىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىمەن ۇكىمەت ازىرلەگەن بۇل قۇجات مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ قۇقىقتىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق نەگىزدەرىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان.
زاڭ تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى اياسىندا جانە مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرىن اجىراتا وتىرىپ, مەديتسينالىق كومەكتىڭ بىرىڭعاي پاكەتىن قۇرۋدى ۇسىنادى.
دەپۋتات گ.نۇرىم مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنداعى باقىلاۋدى كۇشەيتۋ جانە قاداعالاۋدى ەنگىزۋ بويىنشا ۇسىنىلعان نورمالار قىزۋ تالقىلانعانىن اتاپ ءوتتى.
– دەپۋتاتتار دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا انىقتالعان بۇزۋشىلىقتارعا جەدەل دەن قويۋ شارالارىن قولدانۋ قۇقىعىمەن قاداعالاۋ فۋنكتسياسىن بەرۋ ۇسىنىسىن ەنگىزدى. ۇكىمەتتىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس, ءتيىستى ليتسەنزيا نەمەسە سەرتيفيكات بولماعان جاعدايدا قاداعالاۋدى ەنگىزۋ جونىندەگى تۇزەتۋلەر قابىلداندى, – دەدى گۇلدارا نۇرىم.
دەسە دە زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا كەيبىر ۇسىنىس قولداۋ تاپپادى. سونداي-اق مەديتسينالىق ۇيىمدار ءمامس جۇيەسىندەگى قاراجاتتىڭ جۇمسالۋى تۋرالى اقپاراتتى جاريالاۋعا مىندەتتەلدى. تۇزەتۋلەرمەن جۇمىس بارىسىندا دەپۋتاتتار مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە جارنالاردى ۇزدىكسىز تولەپ كەلگەن تۇلعالاردىڭ جارنا تولەۋدى توقتاتقان ساتتەن باستاپ التى ايعا دەيىن مەديتسينالىق كومەك الۋ قۇقىعىن ساقتاۋدى ۇسىندى.
ءوڭىر حالقىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن جەتكىزدى
«Amanat» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى ۇلىقبەك تۇماشينوۆ پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆكە جولداعان ساۋالىندا ەلدى مەكەندەردى گازبەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن كوتەردى. دەپۋتات شىعىس قازاقستاندا قىس مەزگىلى التى جارىم ايعا دەيىن سوزىلاتىن ايتىپ, ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ «گازداندىرۋ ماسەلەسى قاشان شەشىلەدى؟» دەگەن باستى سۇراعىن جەتكىزدى.
– بۇل سۇراقتىڭ وزەكتىلىگى – كەيىنگى جىلدارى كومىر باعاسىنىڭ شارىقتاۋىمەن جانە ونىڭ ساپاسىنىڭ سىن كوتەرمەۋىمەن بايلانىستى. اۋىلدىق جەرلەردە كومىر باعاسى 30 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتتى, ال ونىڭ ساپاسى تۇرعىنداردى الاڭداتىپ وتىر, – دەدى ۇ.تۇماشينوۆ.
اسىرەسە شىعىس قازاقستاننىڭ شەكارا ماڭىنداعى اۋداندارىن گازبەن قامتۋ اسا وزەكتى بولىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
– گاز كەنىشىنىڭ ۇستىندە وتىرىپ, كوگىلدىر وتىنعا قول جەتكىزە الماۋ – زايسان حالقى ءۇشىن تۇسىنىكسىز ءارى ادىلەتسىز جاعداي. گاز كەنىشىنىڭ ۇستىندە ورنالاسقان زايسان ازاماتتارىنىڭ اشۋ-ىزاسىن, مۇڭ-مۇقتاجىن ەستۋ وتە قيىن, – دەگەن دەپۋتات مۇنداعى گاز قورىنىڭ ازايىپ كەلە جاتقانىن ايتىپ, ۇكىمەتكە حالىقتى گازبەن قامتۋدىڭ بالاما جولدارىن ويلاستىرۋ كەرەكتىگىن ۇسىندى.
سونداي-اق دەپۋتات ۇلاسبەك سادىبەكوۆ ساۋالىن پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆكە باعىتتاپ, تۇركىستان وبلىسىنداعى شارۋالاردىڭ قۋاڭشىلىق قىسپاعىندا قالعانىن ايتىپ, شىبىن-شىركەيلەردىڭ دە ەلدى ابدەن ابىگەرگە سالىپ جاتقانىن جەتكىزدى.
– كەيىنگى جىلدارى ءوڭىر حالقىن, اسىرەسە ديقاندار مەن شارۋالاردى الاڭداتقان وزەكتى ماسەلەلەر كوبەيىپ بارادى. اتاپ ايتار بولسام, بيىل شارۋالار بۇرىن-سوڭدى بولماعان قۋاڭشىلىقتىڭ قىسپاعىندا قالدى. جايىلىمنىڭ قۋراۋى, مال ازىعىنىڭ تاپشىلىعى, ەگىن القاپتارىنىڭ كۇيىپ كەتۋى ەل تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىن قيىنداتىپ جىبەردى, – دەگەن دەپۋتات قۋاڭشىلىق سالدارىنان شارۋالار ءداندى جانە مايلى داقىلداردان جوسپارلانعان ءونىمدى الا الماۋى مۇمكىن ەكەنىن دە ەسكەرتتى.
وسىلايشا, ۇكىمەت باسشىسىنا قۋاڭشىلىقتان زارداپ شەككەن اۋدانداردا توتەنشە جاعداي رەجىمىن جاريالاۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى جانە قۋاڭشىلىق زارداپتارىن ەڭسەرۋگە باعىتتالعان ارنايى وڭىرلىك باعدارلاما قابىلداپ, ونىڭ اياسىندا عىلىمي نەگىزدەلگەن اگروەكولوگيالىق شەشىمدەردى جۇزەگە اسىرۋدى ۇسىندى.
سونىمەن قاتار اسا قاۋىپتى زياندى ورگانيزمدەرگە قارسى كۇرەس شارالارىن جەدەل ءارى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن وڭدەۋگە جاتاتىن بارلىق جەر كولەمىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 100% قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن كوتەردى.