پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2024 جىلعى اقپاندا ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا بەرگەن ەكونوميكانى تسيفرلىق ترانسفورماتسيالاۋعا قاتىستى تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭەس وتكىزدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
ۇلتتىق تسيفرلىق قارجى ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, تسيفرلىق تەڭگە ارقىلى بيۋدجەت قاراجاتىن جۇمساۋدىڭ قاداعالانۋىن جانە تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ اعىمداعى جاعدايى مەن الداعى جوسپارلارى قارالدى. قر ۇلتتىق بانكى توراعاسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى توراعاسى اسحات جۇماعاليدىڭ قاتىسۋىمەن قارجى ەكوجۇيەسىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ, تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋ, الاياقتىق ترانزاكتسيالارمەن كۇرەسۋ شارالارى تالقىلاندى.
ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى بينۇر جالەنوۆ قارجى ينفراقۇرىلىمىنىڭ نەگىزگى قۇرامداس بولىكتەرىن – بانكارالىق تولەم كارتوچكالارى جۇيەسىن, Open API, انتيفرود-ورتالىق, تسيفرلىق تەڭگەنى دامىتۋ تاسىلدەرىن ۇسىندى.
«بۇگىنگى تاڭدا بانك جۇيەلەرى ارقىلى ەلىمىزدەگى بارلىق تولەم اينالىمىنىڭ 90%-ىن جانە تسيفرلى بيومەتريالىق سايكەستەندىرۋگە 30 ملن-عا جۋىق سۇرانىستى وڭدەلۋدە. انتيفرود-ورتالىق ۋاقتىلى بۇعاتتاعان زاڭسىز ترانزاكتسيالار كولەمى 2 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, جالپى 36 مىڭنان استام وقيعا انىقتالدى. تەحنولوگيالىق پلاتفورماعا 108 ۇيىم, ونىڭ ىشىندە بارلىق ەكىنشى دەڭگەيلى بانك, ءىرى تولەم ۇيىمدارى مەن ميكرو قارجى ۇيىمدارى قوسىلعان. سونداي-اق بيىلعى شىلدە ايىندا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن بىرلەسىپ, QR ارقىلى بانكارالىق تولەم قىزمەتىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەلىنگەن حابارلامادا.
سونىمەن قاتار مەملەكەت قاراجاتىنىڭ جۇمسالۋىن قاداعالاۋ ماقساتىندا 2024 جىلى ىسكە قوسىلعان تسيفرلىق تەڭگەنى قولداناتىن پيلوتتىق جوبا بارىسى تالقىلاندى.
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى اسحات جۇماعالي تسيفرلىق تەڭگە جوباسى سىبايلاس جەمقورلىققا بارىنشا بەيىم سالالاردا سىناقتان ءوتىپ جاتقانىن ايتتى.
«بۇگىندە بارلىعى 250 ملرد-قا جۋىق تسيفرلىق تەڭگە اينالىمعا ەنگىزىلگەن. ازىرلەۋشىلەر ءار اقشا بىرلىگىنە بىرەگەي تسيفرلىق بەلگىلەردى بايلانىستىرۋدى قاراستىرادى, بۇل قاراجاتتىڭ بولىنۋدەن باستاپ تولىق يگەرىلۋىنە دەيىنگى بارلىق كەزەڭدە قولدانىلۋىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اتالعان ءادىستىڭ اوك-تەگى تيىمدىلىگى اقمولا وبلىسىنداعى شارۋا قوجالىقتارىنىڭ قاتىسۋىمەن «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا قارالدى. ارنايى باعدارلامالانعان تسيفرلىق تەڭگە فەرمەرلەردىڭ مال باسىن ساتىپ الۋىنا نەسيە بەرۋ كەزىندە پايدالانىلدى ءارى جالعان مامىلەلەر مۇمكىندىگىن جويىپ, پروتسەستىڭ تولىق اشىق ءوتۋىن قامتاماسىز ەتتى», دەلىنگەن حابارلامادا.
بەكىتىلگەن جول كارتاسى شەڭبەرىندە جوبانى ىسكە اسىرۋ بيىل قاراعاندى, پاۆلودار جانە اتىراۋ وبلىستارىندا تەمىرجول جانە اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ كەزىندە جالعاسادى. ايتا كەتەيىك, وتاندىق كاسىپكەرلەر اپروباتسياعا ءوز ەركىمەن قاتىسادى, بۇل ولاردىڭ Open Book قاعيداتى بويىنشا بيزنەستى اشىق جۇرگىزۋگە بەيىلدىلىگىن كورسەتەدى.
سونىمەن قاتار تسيفرلىق تەڭگە بازاسىندا اكىمشىلەندىرۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە ققس قايتارۋ ءراسىمىن جەدەلدەتۋ ءۇشىن «تسيفرلىق ققس» پيلوتتىق جوباسى ىسكە قوسىلدى.
پرەمەر-مينيستر ۇلتتىق تسيفرلىق قارجى ينفراقۇرىلىمىنىڭ اۋقىمىن ودان ءارى كەڭەيتۋدىڭ, سونداي-اق بيۋدجەت قاراجاتىن ءبىرشاما ۇنەمدەۋدى قامتاماسىز ەتەتىن تسيفرلىق تەڭگەنى نەعۇرلىم كەڭىنەن پايدالانۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
«مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, تسيفرلىق تەڭگە ارقىلى «اقشانى تاڭبالاۋ جانە بوياۋ» بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ جۇمسالۋىن باقىلاۋ تەتىگى بولۋى مۇمكىن. جالپى, ۇلتتىق بانك قارجى جۇيەسىن تسيفرلىق ترانسفورماتسيالاۋ بويىنشا باسقا دا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ اۋقىمدى جۇمىس اتقارۋدا. تسيفرلىق تەڭگەگە كەلەتىن بولساق, تالقىلاۋدىڭ نەگىزگى تاقىرىبى رەتىندە مەن سىزدەردىڭ بارلىق باستامالارىڭىزدى قولدايمىن. تسيفرلىق تەڭگەنى ەنگىزۋ جاڭا تەحنولوگيالىق احۋالدى ەسكەرە وتىرىپ, قارجىلاندىرۋ ۇدەرىستەرىن وڭتايلاندىرۋعا كومەكتەسەتىنىنە نازار اۋدارۋ قاجەت. بيزنەس-ۇدەرىستەر دە وزگەرىپ, اشىق بولۋى كەرەك. كاسىپكەرلەرگە قاتىستى مىناداي قاعيدانى ۇستانعان ءجون: بيۋدجەت اقشاسىمەن جۇمىس ىستەسەڭىز – اشىق بولىڭىز. ونى قايدا جۇمسايتىنىڭىزدى جانە جەتكىزۋشىلەر مەن مەردىگەرلەردىڭ تولىق تىزبەگىن اشىپ كورسەتىڭىز. سونداي-اق تسيفرلىق تەڭگەنىڭ پيلوتتىق جوباسىن كەڭەيتۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
كەڭەس قورىتىندىسى بويىنشا تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى, قارجى, ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرى جاڭا تسيفرلىق قۇرالدار قولدانۋدى رەتتەيتىن زاڭناماعا تۇزەتۋلەر پىسىقتالىپ, سونداي-اق ەلەكتروندى اقشانى باعدارلامالاۋ ءادىسناماسى ازىرلەنەدى.