جولاۋشىنى جول سىنايدى

«جەزقازعان – قىزىلوردا» ارالىعىنداعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجول قۇرىلى­سى ماسەلەسى قاراجاتتىڭ جوق­تىعىنان ءۇش جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى تياناقتالماي كەلەدى. بايقاۋ سەگىز ايعا سوزىلعان. 2024 جىلدىڭ سوڭىندا بايقاۋ ءوتىپ, تەندەردى قىتاي كومپانياسىنىڭ ءتورت مەردىگەرى ۇتىپ الىپتى. ولار 2024 جىلعى قاراشادان باستاپ 8 ۋچاسكەگە ءبولىنىپ, ءتورت جەرگە وزدەرىنىڭ بازالارىن قويىپ, قورشاپ, ارنايى تەحنيكالارىن اكەلگەن. قازىردە 223 بىرلىك ارنايى تەحنيكا, ينجە­نەرلىك-تەحنيكالىق قۇرام تولىق جۇمىلدىرىلدى. ۋاقىتشا اينالما جول مەن جول-قۇرىلىس ما­تەريالدارى قويمالارىنا جەر ءبولىپ بەرۋ جۇمىستارى اياق­تا­لىپ قالدى, كارەرلەرىن راسىم­دەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەرلان ءتۇسىپوۆ:

– كۇن جىلىنىپ, جەر اياعى كەڭىگەن سوڭ, ناۋرىز ايىنىڭ سوڭى, ءساۋىردىڭ باسىندا قاۋىرت جۇمىس باستالادى. قاراجاتتى ازيا دامۋ بانكى بەرەدى. ازىرگە دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قىزىلوردا وبلىسىنىڭ شەكاراسى مەن جەزقازعان قالاسىنا دەيىنگى ارالىق – 208 شاقىرىم. «قازاۆتوجول» ۇك مالىمەتى بويىنشا, بيىل نەگىزگى قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى باستالىپ, 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 100 شاقىرىم جولدىڭ تومەنگى قاباتىن سالۋ جوسپارلانعان. قا­را­جات ازىرگە وسى جارتىسىنا بو­لىنبەك. ازيا دامۋ بانكى بىز­دەگى وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدارعا بولىنەتىن قاراجات سياقتى ەمەس, ولار ءاربىر مەردىگەردىڭ جاساعان جۇمىسىن ەسەپكە الادى. قاراجات شەشىلسە جۇمىس ءجۇرىپ كەتەدى. تەندەردى قى­زىلوردا وبلىسى جولىن سالىپ جاتقان مەردىگەرلەر ۇتىپ العان. سول قىتاي كومپانياسى بەرى قاراي جىلجيدى. جول قۇ­رىلىسىندا زور تاجىريبەسى بار كومپانيا جۇمىسقا ساقاداي-ساي», – دەيدى.

ۇلىتاۋ وبلىسىندا اۋدان, شا­عىن قالاعا قاتىنايتىن اۆتو­جو­لداردى جوندەۋدەن وتكىزۋ ماسە­لەسى دە وزەكتى. سونىڭ ءبىرى – «جاڭاارقا – جەزقازعان» جولى. جول رەسپۋبليكالىق ماڭىزعا يە, «قازاۆتوجول» ۇك-عا قارايدى. «قازاۆتوجولدىڭ» اقپاراتى بويىنشا, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامالار دايىندالىپ جاتىر. دۇنيەجۇزىلىك بانكپەن كەلىسىمشارتقا وتىرىپ, بايقاۋدى بانك وتكىزەدى. كومپانيا جىل سايىن شۇڭقىرلاردى جاماۋ جۇمىسىنا عانا قاراجات بولەدى. بۇل جولعا ورتاشا جوندەۋ جۇمىسىن جۇرگىزبەۋدىڭ سەبەبى – «جاڭاارقا – جەزقازعان» جولىنا ۇلكەن ءتورت جولاقتى اۆتوبان بولاتىن جوبا جوسپارلانىپ جات­قاندىقتان, ۇكىمەت كوپ شىعىن شىعارعىسى كەلمەيدى. جوبا جۇزەگە اسقانشا شۇڭقىرلاردى جاماۋمەن شەكتەلىپ وتىر.

«قاراجال – اتاسۋ» اۆتوجولىن قايتا جاڭارتۋ ۋچاسكەسى – 28 شاقىرىم. جول قۇرىلىسى جوباسىنىڭ قۇنى 10 ملرد 600 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. وبلىستىق ماڭىزى بار جول ۇلىتاۋ وب­لى­سىنىڭ جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باس­قارماسى مەكەمەسىنە قارايدى. جوندەۋ جۇمىسى جوباسىن 2020 جىلى قاراعاندى وبلىسى باس­تاعان. قاراعاندى تارابى ەكى جىل ىستەدى دە, 2022 جىلى جۇمىس­تى جالعاستىرۋدى ۇلىتاۋ وب­لىسى­نا بەردى. وبلىس وسى جوبا­عا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت­تەن بولىنگەن 6 ملرد تەڭگەنى يگە­رىپ ۇلگەردى. ناتيجەسىندە, 28 شا­قى­رىمعا اسفالت توسەلدى. جول بويىنداعى ۇزىندىعى 110 مەتر كوپىر قۇرىلىسى تولىق اياق­تال­دى. ەندى قالعان 4 ملرد 600 ملن تەڭگەنى وبلىستىق بيۋدجەت كوتە­رە المايتىندىقتان, جول ۋچاسكە­سىنىڭ قۇجاتتارىن قايتا دايىنداپ, «قازاۆتوجول» ۇك-عا بەرۋگە شەشىم قابىلدانعان.

تۋريستىك ماقساتتا سالىنىپ جاتقان ساتباەۆ – مالشىباي – جوشى حان – دومباۋىل كەسەنەسىنە باراتىن جول وبلىستان بولىنگەن بيۋدجەت قارجىسىمەن بىتەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ۇزىن­دىعى 19,5 شاقىرىم جول قۇرىلىسى جوباسىنىڭ قۇنى – 9 700 ملن  تەڭگە. ونىڭ 90%-ى

رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن, 10%-ى وبلىستىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرادى. بىلتىر رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت­تەن بولىنگەن 6 100 ملن تەڭگە­سى يگەرىلگەن. بيىل تەك وبلىس­تان بولىنەتىن قارجىنىڭ 1 100 ملن تەڭگەسى بەرىلدى. ەندى 2 500 ملن تەڭگە بولىنسە, بيىل بۇل يگى ءىستى اياقتاۋ جوسپاردا بار. ەكى جىل ىشىندە 19 شاقىرىم جول, ۇزىن­دىعى 110 مەتر بولاتىن كوپىر سالىندى, جۇمىس ءالى اياقتالعان جوق. نەگىزگى جۇمىستى جەزقازعان قالاسىنداعى «سامعا» جشس مەردى­گەرلەرى اتقارىپ جاتىر.

ءبىر جاعىمدى جايت, وب­لىسقا قارايتىن شاعىن قالا, اۋداندارعا جۇرەتىن اۆتوبۋستار جاڭارتىلىپ, ىركىلىسسىز ءجۇرىپ تۇر. بىلتىر جەزقازعان قالاسىنا جۇرەتىن 33 اۆتوبۋس الىندى. بيىل 10 اۆتوبۋس الۋ جوسپارلانىپ وتىر. وتكەن جىلى ساتباەۆ – جەزقازعان باعىتىندا جۇرەتىن 7 جاڭا اۆتوبۋس ساتىپ الىندى. سونىمەن قاتار «جەزقازعان – جەزدى», «جەزقازعان – ۇلىتاۋ», «جەزقازعان-قاراجال», «جەز­قازعان – جاڭاارقا» باعى­تىندا اۆتوبۋس جۇرەدى. سۋبسي­ديانى ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى بەرەدى.

اۋىلدار دا نازاردان سىرت قال­ماعان. جەزدىدەن قارساقباي اۋى­لىنا دەيىن 35 شاقىرىم اسفالت بار. شۇڭقىرلارىن جاماپ, اعىم­داعى جوندەۋدەن ءوتىپ تۇرادى. قار­ساق­باي مەن بايقوڭىر اۋىلى اراسى 51 شا­­قىرىم, ول جەردە اسفالت جوق, كوتەرمە جول. سونى بىلتىر وبلىستىق جولاۋشى­لار كولىگى جانە اۆتوموبيل جول­دا­رى باسقارماسى ورتاشا جوندەۋ­دەن وتكىزبەك بولىپ قولعا العان. قارا­جاتقا بايلانىستى ەكى جىل­دىق كە­لىسىمشارتقا وتىردى. 15 شا­قى­­رىمى بايقاۋدان ءوتىپ, ءبىر مەردى­گەر 9 شاقىرىمىن سالىپ شىقتى, قالعان 6 شاقىرىمىن بيىل ءبىتىرۋ كەرەك. كەلەسى جىلى قا­راكەڭگىر مەن العاباس اۋىلى ارا­سىنداعى جولدى جوندەۋ جوس­پاردا بار.

ۇلىتاۋ وبلىسى