قانات شارلاپاەۆتىڭ مينيستر رەتىندەگى نەگىزگى جەتىستىكتەرى

«ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» مامىلەسى

2023 جىلى قازاقستان ۇكىمەتى «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» (امت) كومپانياسىن مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ جونىندە كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى. بۇل ماسەلە اسىرەسە, 28 قازاندا قاراعاندى وبلىسىنداعى كوستەنكو شاحتاسىندا ورىن العان قايعىلى وقيعادان كەيىن وزەكتى بولا ءتۇستى. اپات سالدارىنان 46 كەنشى قازا تاپتى, ال تەرگەۋ ناتيجەسىندە وندىرىستىك قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ ورەسكەل بۇزىلعانى انىقتالدى.

2023 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ۇكىمەت امت-نى 286 ميلليون دوللارعا ساتىپ العانىن جاريالادى. العاشىندا «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ»  بۇل اكتيۆتى 3,5 ميلليارد دوللارعا باعالاعان, بىراق قازاقستان تاراپى حالىقارالىق ساراپشىلارمەن بىرلەسە وتىرىپ, ناقتى نارىقتىق قۇنىن انىقتادى.

كاسىپورىننىڭ جاڭا يەسى – قازاقستاندىق بيزنەسمەن اندرەي لاۆرەنتەۆ بولدى. كومپانياعا ونىڭ تاريحي اتاۋى – QARMET قايتارىلدى. بۇل مامىلە قازاقستان ءۇشىن مەتاللۋرگيا سالاسىندا ەكونوميكالىق دەربەستىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋ تۇرعىسىنان ماڭىزدى بولدى.

2024 جىلعى سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارىن جويۋ

2024 جىلدىڭ كوكتەمىندە قازاقستان سوڭعى 80 جىلداعى ەڭ جويقىن سۋ تاسقىنىن باستان وتكەردى. بۇل تابيعي اپات 10 وبلىستى, 47 اۋدان مەن 224 ەلدى مەكەندى قامتىپ, 17 603 تۇرعىن ۇيگە زيان كەلتىردى.

مينيسترلىك سۋ باسقان ۇيلەردى قالپىنا كەلتىرۋ جانە جاڭا باسپانالار سالۋ بويىنشا جەدەل شارالار قابىلدادى:

9 156 ءۇي تولىق جوندەلدى;  8 447 ءۇي جارامسىز دەپ تانىلدى; 5 767 ءۇي مەن پاتەر ساتىپ الىندى; 2 680 جاڭا ءۇي سالىندى.

جاڭا ۇيلەر جەر بەدەرى مەن لاندشافتتى ەسكەرە وتىرىپ, قايتا سۋ باسۋ قاۋپى جوق اۋماقتاردا سالىندى. قۇرىلىس بارىسىندا 6 175 جۇمىسشى مەن 408 ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى.

ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس سالاسىنداعى جەتىستىكتەر

قانات شارلاپاەۆتىڭ باسشىلىعىمەن قازاقستان ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس سالالارىندا رەكوردتىق كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزدى:

ماشينا جاساۋ – 109,7% ءوسىم; قارا مەتاللۋرگيا – 110,7% ءوسىم; ءتۇستى مەتاللۋرگيا – 104,4% ءوسىم; حيميا ونەركاسىبى – 107,7% ءوسىم.

بۇل كورسەتكىشتەر قازاقستاننىڭ ونەركاسىپتىك دامۋدا جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلگەنىن كورسەتتى.

جەر قويناۋىن پايدالانۋ جانە گەولوگيا سالاسىنداعى رەفورمالار

2024 جىلى جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىندا دا ۇلكەن وزگەرىستەر بولدى. اۋكتسيون ارقىلى 19 كەن ورنى ساتىلىپ, مەملەكەتكە 5,3 ملرد تەڭگە ءتۇستى. سونىمەن قاتار, 2024 جىلدىڭ قاراشاسىندا تاعى 25 كەن ورنى اۋكتسيونعا قويىلدى.

كەن ورىندارىن يگەرۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قازاقستان حالىقارالىق CRIRSCO ستاندارتتارىن ەنگىزدى. بۇل جۇيە ينۆەستورلار ءۇشىن گەولوگيالىق دەرەكتەردىڭ ايقىن ءارى سەنىمدى بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى.

2024 جىلى گەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇمىستارى 104 مىڭ شارشى شاقىرىم اۋماقتا جۇرگىزىلدى. سونىمەن قاتار, 50-دەن استام جاڭا ليتسەنزيا بەرىلىپ, ەلىمىزدىڭ پايدالى قازبالار قورىن زەرتتەۋگە مۇمكىندىك جاسالدى.

قازاقستانداعى مەتاللۋرگيا سالاسىنداعى وزگەرىستەر

2024 جىلى قارا مەتاللۋرگيا سالاسىندا دا ماڭىزدى رەفورمالار جۇرگىزىلدى. لوم جانە قارا مەتالل قالدىقتارىن جيناۋ, وڭدەۋ جانە ەكسپورتتاۋ قىزمەتىنە جاڭا ەرەجەلەر ەنگىزىلدى. وسىلايشا, مەتالل سىنىقتارىن ەل ىشىندە قايتا وڭدەۋدى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا ەكسپورتتىق شەكتەۋلەر قويىلدى.

مەتاللۋرگيالىق ءوندىرىس ءۇشىن شيكىزات تاپشىلىعىن بولدىرماۋ جانە قازاقستاندىق زاۋىتتاردىڭ قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەتالل سىنىقتارىن سىرتقا شىعارۋعا تىيىم سالىندى.

اۆتوموبيل جاساۋ سالاسىنداعى جاڭالىقتار

بارلىق قازاقستاندىق اۆتوزاۋىتتار ءىرى توراپتى قۇراستىرۋدان ۇساق توراپتى ءوندىرىس جۇيەسىنە كوشتى. بۇل تەحنولوگيا اۆتوكولىكتەردىڭ شاناعى مەن كابينالارىن دانەكەرلەۋ جانە بوياۋ پروتسەستەرىن ەل ىشىندە جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.

سونىمەن قاتار, ۇكىمەت ترانسفورماتورلار مەن ەلەكتر قوسالقى ستانتسيالارىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردان الىپ تاستادى. بۇل شەشىم وتاندىق وندىرۋشىلەرگە باسىمدىق بەرۋگە جانە قازاقستاندىق ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردى قولداۋعا باعىتتالعان.

جاڭا تۇرعىن ءۇي رەفورماسى

2024 جىل تۇرعىن ءۇي ساياساتى ءۇشىن دە ماڭىزدى بولدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قاراشا ايىندا تۇرعىن ءۇي زاڭناماسىن رەفورمالاۋ تۋرالى زاڭعا قول قويدى. بۇل رەفورما ازاماتتاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىن جەڭىلدەتىپ, «وتباسى بانكىن» تولىققاندى تۇرعىن ءۇي دامۋ ينستيتۋتىنا اينالدىرۋعا باعىتتالعان.

جاڭا جۇيە ارقىلى 71 مىڭنان استام ازامات جالعا العان مەملەكەتتىك پاتەرلەرىن جەكەشەلەندىرۋ قۇقىعىنا يە بولدى. ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك وسال توپتارعا جاتاتىن ازاماتتار, كوپبالالى وتباسىلار, مۇگەدەكتەر مەن ۇوس ارداگەرلەرى بار.

مەملەكەت سونداي-اق 21 مىڭنان استام پاتەردى ساتىپ الىپ, ولاردى تۇرعىن ۇيگە مۇقتاج جاندارعا تاراتتى. 13 مىڭعا جۋىق وتباسى ءوز باسپاناسىنا يە بولدى. «ناۋرىز» جانە «وتاۋ» مەملەكەتتىك باعدارلامالارىنىڭ ارقاسىندا 10 مىڭنان استام وتباسى تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتا الدى. بۇل ماقساتتا مەملەكەت 1 ترلن تەڭگە قارجى ءبولدى.

قانات شارلاپاەۆ باسشىلىق ەتكەن كەزەڭدە ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگى ءىرى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ, ەكونوميكالىق داعدارىستاردى ەڭسەرىپ, ماڭىزدى سالالاردا رەكوردتىق كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزدى.