ەل كولەمىندە ءجۇز شاقتى كاسىپورىن سۋسابىننان باستاپ تۇرمىستىق حيميا ونىمدەرىنىڭ جۇزدەگەن ءتۇرىن شىعارادى. جاقىندا سولاردىڭ بىرىنە بارىپ, ءوندىرىستى ءوز كوزىمىزبەن كورىپ قايتتىق.
«پروفحيم» جشس قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتىنىڭ ءبىرى – تۇرمىستىق حيميا ونىمدەرىنىڭ كەڭ سپەكترىن شىعارۋ. ولاردىڭ ىشىندە «VOKA» برەندىندەگى 120 ءتۇرلى سۇيىق سابىن, سونداي-اق ىدىس, كولىك جۋعا ارنالعان, تۇرمىستا كەڭ قولداناتىن حيميالىق ونىمدەردى وندىرۋگە باسىمدىق بەرەدى.
قۇرىلتايشىسى ۆلاديمير ميرونەنكو باستاپقىدا كۆازيسەكتورداعى كومپانيالاردىڭ بىرىندە جۇمىس ىستەدى. كەيىن بيزنەستىڭ ءارتۇرلى سەگمەنتىندە باعىن سىناپ جۇرگەن, بالا كۇننەن بىرگە وسكەن دوسىنىڭ كەڭەسىمەن قىتاي مەن رەسەيدەن سۋسابىندى, سابىندى, تۇرمىستىق حيميا سۇيىقتىقتارىن تاسۋمەن اينالىستى. ءسويتىپ ءجۇرىپ ءوندىرىستى كوزبەن كوردى. دۇكەن سورەلەرىنىڭ بەلىن قايىستىرىپ تۇرعان ءونىم تۇرلەرىنىڭ ءتۇپ نەگىزى ءبىر شيكىزاتتان دايىندالاتىنىن, قوسپالارى ارقىلى عانا ءبىر-بىرىنەن ەرەكشەلەنەتىنىن كورگەندە «نەگە وسىنى ءوزىمىز دايىنداماسقا» دەگەن ويعا كەلەدى.
قولداعى جيعان-تەرگەنىنە قالانىڭ شەتكەرى ايماقتارىنىڭ بىرىنەن ەسكى عيماراتتى ساتىپ الدى: قۇرال جابدىق, وندىرىستىك جەلى ءۇشىن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ بىرىنەن 14 پايىزبەن 86 700 000 تەڭگە نەسيە الدى. ونىڭ 8 پايىزىن «دامۋ» قورى سۋبسيديالاپ بەردى. قازىر زاۋىتتا ءبىر اۋىسىممەن جۇمىس ىستەيتىن 15 جۇمىسشى بار. كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, ىدىس-اياق, كولىك قۇرالدارىن جۋعا ارنالعان شيكىزات شۆەتساريادان بوشكەمەن, قاپپەن جەتكىزىلەدى. ءونىمنىڭ ساپالى شىعۋى سول شيكىزاتتىڭ قاجەتتى مولشەردە قولدانىلۋىنا بايلانىستى. جۇمىس تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان.
ءوندىرىستىڭ كەلەسى كەزەڭى شيكىزاتتى ارالاستىرىپ, ەڭ جوعارى تەمپەراتۋرادا قايناتۋمەن جالعاسادى. قايناتىلعان سۇيىقتىقتى قويمالجىڭ كۇيگە تۇسكەنشە كەمى 5–6 ساعات شايقايدى. سودان كەيىن وعان ادەمى ءتۇس پەن ءيىس بەرۋ ءۇشىن ارنايى قوسپالارمەن ارالاستىرادى. بۇل ۇدەرىس تە ءتورت ساعاتقا سوزىلادى. سودان كەيىن تاعى دا تەكسەرۋدەن ءوتىپ, ارنايى قۇتىلارعا قۇيىلىپ, تاڭبالانىپ, قويماعا جىبەرىلەدى. مۇندا دا جۇمىس ۇدەرىسى تەحنولوگتەردىڭ ءجىتى باقىلاۋىندا. سۇيىقتىققا پايدالاناتىن قوسپالار قاجەتتى مولشەردەن كەم بولسا, ول ساپاسىن تەكسەرەتىن تەحنولوگ-روبوتتىڭ سۇزگىسىنەن وتپەي قالادى. زاۋىتتىڭ الەۋەتى تاۋلىگىنە 20 توننا تازالاعىش سۇيىقتىقتارىن دايىنداۋعا جەتەدى.
قازىر «VOKA» برەندىندەگى ونىمدەرگە سۇرانىس ءوسىپ كەلەدى. تاپسىرىس بەرۋشىلەر – «HoReCa», قوناق ءۇي سەگمەنتى, تۇرمىستىق قىزمەت سەگمەنتى, ءدامحانالار, بالالار ۇيلەرى. ال وزگە ءىرى جەلىلىك ساۋدا ۇيلەرىنىڭ ەسىگى بۇلار ءۇشىن جابىق.
«ىدىس, كولىك جۋعا ارنالعان حيميالىق ونىمدەر شىعاراتىن زاۋىتتاردىڭ ءبارى شيكىزاتتى شۆەيتساريادان الدىرادى. قىتاي نەمەسە رەسەي تاۋارلارى قۇرامىنىڭ 80%-ى ءوز ەلدەرىندە شىعاتىن حيميالىق قوسپادان دايىندالعاندىقتان, ولارمەن باعا جونىنەن باسەكەلەسە المايمىز. ال ءبىزدىڭ ونىمدەردەگى قوسپانىڭ 90%-ى – يمپورت. سۋ عانا وزىمىزدىكى. بىراق ساپا جاعىنان باسەكەگە قابىلەتتىمىز», دەيدى.
ۆلاديمير ميرونەنكو ايتىپ وتكەندەي, وتاندىق ءوندىرىستىڭ دامۋىنا بۇكىل ەل بولىپ مۇددەلى بولۋىمىز كەرەك. ونسىز ەكونوميكانىڭ ءورىسى كەڭەيمەيدى.
«اشىق نارىقتا جۇرگەنىمىزگە سەگىز جىل. بىراق كەيدە كەيبىر ساۋدا ۇيلەرىنىڭ باسشىلارى كەلىپ, «قۇتىنىڭ سىرتىنا شەتەلدەن كەلەتىن تاۋار ءتۇرىنىڭ جاپسىرما قاعازىن جاپسىر دا, ىشىنە وزدەرىڭ دايىنداعان حيميالىق سۇيىقتىق قۇيىپ بەرشى» دەپ ءوتىنىش ايتادى. ولارعا ساپا ەمەس, برەند كەرەك ەكەنىن تۇسىنەمىن. تۇتىنۋشىنىڭ كوزى ۇيرەنىپ قالعان تاۋارعا تۇسەدى. كەيدە كليەنتتەر الدىندا نارىقتا شەتەلدىك برەند رەتىندە تانىلعان ءونىم ءتۇرى مەن ءوز ونىمدەرىمىزدى بوس قۇتىعا قۇيىپ, سىناقتان وتكىزەمىن. مۇندايدا تاڭداۋ ءبىزدىڭ ونىمدەرىمىزگە تۇسەدى», دەيدى ءوندىرىس باسشىسى.
ايتۋىنشا, نارىقتىڭ وسى سەگمەنتى كونتراباندالىق تاۋارلارعا تولىپ كەتكەن. حالىقارالىق نارىقتا برەند اتاۋى بار ءونىم تۇرلەرى جەرتولەدەگى جاسىرىن تسەحتاردا قۇيىلۋى مۇمكىن. مىسالى, جۇرتشىلىق اراسىندا تانىمال تازارتقىش ۇنتاق شىعاراتىن شەتەلدىك زاۋىتتىڭ جۇمىسىن توقتاتقانىنا بىرەر جىل بولىپ قالدى. بىراق تاۋارلارى قارا بازاردا, دۇكەندەردە تولىپ تۇر.
«تۇرمىستا كەڭ قولداناتىن حيميالىق سۇيىقتىقتاردىڭ دايىندالۋ ۇدەرىسى وتە كۇردەلى. كەيبىر قوسپا تۇرلەرىن قانداي كولەمدە سالۋ كەرەكتىگىن تەك ماماندار عانا شەشەدى. ءتىپتى يىستەندىرگىش, ءتۇرىنىڭ ءارىن كەلتىرەتىن قوسپالاردىڭ ءوزى مامانداردىڭ باقىلاۋىمەن عانا انىقتالادى. ال كولەڭكەلى يمپورتپەن كەلەتىن نەمەسە جەرتولەدە دايىندالاتىن ونىمدەردىڭ قۇرامىنا ەشكىم كەپىلدىك بەرە المايدى. تەرى, ىشكى قۇرىلىس اۋرۋلارىنىڭ كوبەيىپ كەتۋىنە وسى فاكتور دا اسەر ەتۋى مۇمكىن», دەيدى.
«پروفحيم»-ءنىڭ تاپسىرىسسىز, توقتاپ تۇرعان كۇنى جوق. جىلدىق اينالىم – 600 ملن تەڭگە. جۇمىسشىلار جالاقىسى 300 مىڭ تەڭگەدەن باستالادى. زاۋىتتاعى جۇمىس ۇدەرىسىنىڭ 30 پايىزى اۆتوماتتاندىرىلعان.
«ونىمدەرىمىز از كولەمدە بازارلاردا ساتىلادى. قالاداعى ءىرى ساۋدا جەلىلەرىندە ساتىلماعاندىقتان, زاۋىت جانىنان ءوز دۇكەنىمىزدى اشتىق. الداعى ۋاقىتتا سۇيىقتىق قۇياتىن ىدىستاردى دا وزىمىزدە دايىنداعىمىز كەلەدى. جوسپارىمىز – نارىق سۇرانىسىنىڭ 10 پايىزىن باعىندىرۋ. ءونىم تۇرلەرىن كوبەيتۋگە, باعىت-باعدارىمىزدى ارتاراپتاندىرۋعا دا الەۋەتىمىز جەتەدى. بىزگە تەك نارىقتىڭ سەنىمى جانە حالىقتىڭ قولداۋى قاجەت. قالعان ماسەلەنى ءوزىمىز رەتتەيمىز», دەيدى كاسىپ يەسى.
الماتى