• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ساياسات 18 اقپان, 2025

قازاقستان مەن ازەربايجان قارىم-قاتىناسىن زەردەلەگەن جيناق

110 رەت
كورسەتىلدى

ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق قاتىناستاردى تالداۋ ورتالىعى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى قازاقستاننىڭ سترا­تە­گيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ بىرلەسۋىمەن «ازەربايجان – قازاق­ستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ بولا­شاق پەرسپەكتيۆالارى» اتتى ماقالالار جيناعى جارىق كوردى. جيناقتا ازەر­باي­جان – قازاقستان ساراپتامالىق كەڭەسى مۇشەلەرىنىڭ ەكى ەل اراسىنداعى قا­رىم-قاتىناستىڭ قازىرگى جاعدايى مەن بولاشاعىنا ارنالعان ماقا­لا­لارى ۇسىنىلعان.

اۆتورلار ەكىجاقتى ىنتىماق­تاس­تىقتىڭ وڭىرلىك فورماتتارعا قاتى­سۋ, كولىك دالىزدەرىن دامىتۋ, گۋما­ني­­تارلىق باستامالار جانە باسقا دا ماڭىزدى ماسەلەلەرىن قاراس­تىر­عان. جيناقتىڭ كىرىسپەسىندە ازەر­باي­جان مەن قازاقستاننىڭ تابىستى ىنتى­ماقتاستىعى ەجەلدەن كەلە جاتقان دوستىق پەن ءوزارا قۇرمەت, سونداي-اق مادەني قۇندىلىقتاردىڭ, داستۇرلەردىڭ, تىلدەردىڭ, ءدىننىڭ جانە ت.ب. ۇقساستىق اياسىنداعى بەرىك نەگىزگە يە ەكەنى ايتىلعان.

«ەكى تاۋەلسىز مەملەكەت اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستار سوناۋ 1992 جىلدىڭ تامىز ايىندا ورناتىلىپ, 2004 جىلعى 1 ناۋرىزدا استانادا ازەربايجان رەسپۋبليكاسى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى دوستىق قارىم-قاتىناس پەن ستراتەگيا­لىق ارىپتەستىك تۋرالى دەكلاراتسياعا قول قويىلدى. ال 2005 جىلعى 24 مامىردا باكۋدە ازەربايجان رەسپۋبليكاسى مەن قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپ­تەستىك جانە وداقتاستىق تۋرالى شارتقا قول قويىلدى. وسىلايشا, مەملەكەتتەر ارا­سىنداعى قارىم-قاتىناستار ساياسات, ەكو­نوميكا, كولىك-لوگيستيكا, ينۆەستيتسيا, مادەني-گۋمانيتارلىق ءوزارا ءىس-قيمىل جانە ت.ب. سياقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ ءار­تۇرلى سالاسىن قامتىپ كەلەدى. ازەرباي­جان مەن قازاقستان اراسىنداعى كوپ جىلعى تابىستى سەرىكتەستىك قارىم-قاتى­ناستارى ۋاقىت سىنىنان وتكەن جانە تابىستى دامىپ كەلەدى. ايتا كەتۋ كەرەك, ەكى مەم­لەكەتتىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلى ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى قارىم-قاتى­ناستار اياسىن­دا دا قۇرىلعان», دەلىنگەن جيناق كىرىس­پە­سىندە.

سونداي-اق حالىقارالىق ترانسكاسپي كولىك باعىتى اياسىنداعى ىنتىماقتاستىق, ەلدەردىڭ قولايلى ترانزيتتىك الەۋەتى مەن لوگيستيكالىق مۇمكىندىكتەرى ولاردىڭ حالىق­ارالىق جۇك تاسىمالداۋداعى ما­ڭىز­­­­دى­­لىعىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەتىنى دە قامتىلعان.

جيناقتا قسزي باسشىلىعى مەن ساراپشىلارىنىڭ ماقالالارىنا دا ەرەكشە ورىن بەرىلگەن. ينستيتۋت ديرەكتورى ەركىن تۇقىموۆ «قازاقستان مەن ازەربايجان: ىنتىماقتاستىق پەرسپەكتيۆالارى» اتتى ماقالاسىندا ەكى ەلدىڭ ءوز وڭىرلەرىندە كوشباسشى ءرول اتقارا وتىرىپ, تۇراقتى وڭىرارالىق بايلانىستاردى قالىپتاستىرۋعا الەۋەتى بار ەكەنىن اتاپ وتەدى. قازاقستان مەن ازەربايجاننىڭ ەكونوميكالىق, تەحنولوگيالىق جانە ادامي رەسۋرستارى ءوزارا ءتيىمدى ارىپتەستىكتىڭ نەگىزىنە اينالا الادى. اۆتور تسيفرلىق مەملەكەت قالىپتاستىرۋ, ترانزيتتىك قاۋىپسىزدىك جانە ءبىلىم ەكونوميكاسىن دامىتۋ سياقتى باسىم باعىتتارعا نازار اۋدارىپ, قازىرگى زامانعى سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرۋ ءۇشىن ۇزاق­مەرزىمدى سەرىكتەستىكتىڭ ساراپتامالىق كوزقاراسىن قالىپتاستىرۋ قاجەتتىگىن باسا كورسەتەدى.

ءوز ماقالاسىندا ەلىمىز تسيفرلىق تەحنو­لوگيالاردى ەنگىزۋ بويىنشا ورتا­لىق ازياداعى كوشباسشى ەل ەكەنىنە توقتالعان ە.تۇقىموۆ قازىرگى ۋاقىتتا بۇۇ رەيتينگىندە قازاقستان ونلاين قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا الەمدە 8-ورىندا, ال ەلەكتروندى ۇكىمەتتى دامىتۋ بويىنشا 28-ورىندا ەكەنىن اتاپ وتكەن.

«كەيىنگى جىلدارى ازەربايجاندا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك پەن كيبەر­قاۋىپ­سىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ەلەۋلى قا­دامدار جاسالدى. مۇنداي شارالار ازەر­بايجاننىڭ كيبەركەڭىستىگىن نىعايتىپ قانا قويمايدى, سونىمەن قاتار ەلدىڭ تسيفرلىق ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتىپ, ونى شەتەلدىك ينۆەستيتسيا­لار ءۇشىن تارتىمدى ەتەدى جانە ۇزاق­مەرزىمدى كەلەشەكتە تۇراق­تى دامۋدى قولدايدى. بۇل دامۋ باعىتى قازاقستان مەن ازەربايجاننىڭ تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعىنىڭ كەڭىس­تىگىن كەڭەيتەدى. تسيفرلىق جانە قار­جى­لىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ ەكى ەلدىڭ دە باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ايتار­لىق­تاي ارت­تىرىپ, ولاردىڭ ەكونو­ميكاسىنىڭ تسيفر­لىق ترانسفورماتسياسىن قولداۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى», دەيدى قسزي ديرەكتورى.

وسى ورايدا قازىرگى تاڭدا كاسپي تەڭىزىنىڭ تۇبىمەن تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىسى تارتىلىپ جاتقانىن ايتا كەتكەن ءجون. بۇل جوبا ەۋروپادان قىتايعا تسيفرلىق تەلەكوممۋنيكاتسيا ءدالى­زىن قۇرۋدى كوزدەيدى. جوبا 2025 جىل­دىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان.

جالپى العاندا, ەكى مەملەكەتتىڭ ىنتى­ماقتاستىعى تسيفرلىق مەملەكەتتى دامىتۋ تۇرعىسىنان جاڭا تىنىسىن اشىپ كەلەدى.قسزي ازيالىق زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ باس ساراپشىسى ءاليا مۇسابەكوۆا «قازاق­ستان مەن ازەربايجان اراسىنداعى ەنەر­گەتيكا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق» اتتى ماقالاسىندا ەكى ەلدىڭ ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ كەڭەستىك كەزەڭنەن باستاپ تاريحي دامۋىن تالدايدى. ازەربايجان الەم­دەگى ەڭ كونە مۇناي ءوندىرۋشى ەلدەردىڭ ءبىرى رەتىندە كومىرسۋتەكتەرگە باسا نازار اۋدارسا, قازاقستان كومىر گەنەراتسياسىنا باسىمدىق بەرە وتىرىپ, قۋاتتى وتىن-ەنەرگەتيكالىق كەشەن قالىپتاستىردى. اۆتور تاۋەلسىزدىك العان ساتكە دەيىن ەكى ەلدىڭ ەنەرگەتيكا سالاسىندا جەتكىلىكتى دەڭگەيدە دامىعانىن, بۇل 90-جىل­دارداعى داعدارىستاردان امان شىعۋعا مۇمكىندىك بەرگەنىن اتاپ وتەدى. تەحنولوگيالىق جەتىسپەۋشىلىككە جاۋاپ­ رەتىندە قازاقستان مەن ازەربايجان شەتەلدىك سەرىكتەستەرمەن بىرلەسكەن كاسىپورىندار قۇرۋ ستراتەگياسىن ازىرلەي باستادى.

قسزي ازيالىق زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى جانە باس ساراپشىلارى ايدار قۇرماشەۆ پەن الىشەر تاستەنوۆ «قازاق­ستان مەن ازەربايجان: جاڭا ورتا دەرجاۆالار» اتتى ماقالاسىندا مەملە­كەتتىڭ الەمدىك ارەناداعى مارتەبەسىنىڭ ماڭىز­دىلىعى تۋرالى وي قوزعايدى. ەلدەر­دى «شاعىن», «ورتا», ء«ىرى» دەرجاۆالار رەتىندە جىكتەۋدىڭ ناقتى كريتە­ريلەرى بولماعانىنا قاراماستان, اۆتورلار مەملەكەتتىڭ سىرتقى سىن-قاتەر­لەرگە قارسى تۇرۋ جانە حالىقارالىق قو­عامداستىققا ىقپال ەتۋ قابىلەتىنىڭ ما­ڭىز­دىلىعىن اتاپ كورسەتەدى. ماقالادا وڭتۇستىك كورەيا, تۇركيا, يزرايل, ين­دو­نەزيا سياقتى ەلدەردىڭ مارتە­بەسىن ايقىنداۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى قاراس­­تىرىلادى. ولار الەمدىك ساياساتتا ماڭىز­دى ءرول اتقاراتىن ەلدەر رەتىندە تالدانادى. 

سوڭعى جاڭالىقتار