كەيدە تۇسىمىزدە ءبىر كورىنىس قايتا-قايتا قايتالانا بەرەدى. ۇشىپ بارا جاتقانىمىزدى نەمەسە ستۋدەنتتىك جىلدار ارتتا قالسا دا, دايىندالماعان ەمتيحانعا كىرىپ, قالامىمىزدى تابا الماي قيپالاقتاپ تۇرعانىمىزدى كورە بەرەمىز. كەيبىر ءتۇس ءبىزدى وتكەنگە سۇيرەيدى, تانىس كوشەلەرمەن جەتەكتەپ, الدەبىر ورىندارعا اپارادى. بۇل جاي عانا ەلەس ەمەس – مۇنداي قۇبىلىس قايتالاناتىن ءتۇس دەپ اتالادى. عالىمداردىڭ زەرتتەۋلەرىنە سۇيەنسەك, ادامداردىڭ 75 پايىزى ومىرىندە كەم دەگەندە ءبىر رەت وسىنداي ءتۇس كورگەن. مۇنىڭ سىرى نەدە؟
قايتالاناتىن تۇستەردىڭ ەرەكشەلىگى – ولار كەيدە ءبىر وقيعانىڭ اينا-قاتەسىز قايتالانۋى بولسا, كەيدە تەك سيۋجەت جەلىسى, ورنى, كەيىپكەرلەرى وزگەرىپ, جاڭا وقيعاعا اينالۋى مۇمكىن. پسيحولوگتەر ادامداردىڭ كوبىنە جاعىمسىز تۇستەردى قايتالاپ كورەتىنىن انىقتاعان. گەرمانياداعى جانتانۋ زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ مامانى ميحاەل شرەدل جۇرگىزگەن زەرتتەۋدە قاتىسۋشىلاردىڭ ۇشتەن ەكىسى ءوز تۇستەرىنىڭ نەگاتيۆتى رەڭكتە بولاتىنىن ايتقان. بۇل تۇستەردە كوبىنە قاشۋ, شابۋىلعا ۇشىراۋ, ماڭىزدى كەزدەسۋگە كەشىگۋ, ساتسىزدىككە تاپ بولۋ سياقتى كورىنىس كەزدەسەدى. عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنشە, ءبىزدىڭ ميىمىز تابيعاتىنان جاعىمسىز اقپاراتقا كوبىرەك ءمان بەرەدى. بۇل – ەۆوليۋتسيالىق بەيىمدەلۋ. ويتكەنى ادامزات ءومىرى ۇنەمى كۇرەسكە تولى. بۇگىندە بۇل قابىلەت ءبىزدىڭ ەموتسيامىزعا اسەر ەتەدى. ال ۇيقى كەزىندە ميىمىزدىڭ لوگيكالىق ويلاۋعا جاۋاپ بەرەتىن بولىگى باسەڭدەپ, ەموتسيالاردى باسقاراتىن ايماقتارى بەلسەندى جۇمىس ىستەي باستايدى. وسى سەبەپتى ءبىز وڭىمىزدە ءمان بەرمەگەن كىشكەنتاي وقيعالار تۇسىمىزدە سەزىمگە اينالادى.
زەرتتەۋ بارىسىندا ۇجىمدىق كۇيزەلىس جاعدايىندا قايتالاناتىن تۇستەردىڭ سانى كۇرت وسەتىنى دە انىقتالعان. مىسالى, COVID-19 پاندەمياسىنان كەيىن ادامدار تۇسىندە بەلگىسىزدىك, قورقىنىش سەزىمىن تۋدىراتىن سيۋجەتتەردى ءجيى كورە باستاعان. ءتۇس زەرتتەۋشىسى دەيردرە لي باررەتت پاندەميا كەزىندە 15 000-نان استام ءتۇس جازباسىن جيناپ, ادامداردىڭ تۇسىندە سول كەزەڭگە بايلانىستى اۋرۋ, ءولىم, اپات وقيعالارىن ەكى ەسە ءجيى كورە باستاعانىن انىقتاعان. مىسالى, تۇسىندە كوپشىلىك اراسىندا جالعىز ءوزى ماسكا كيمەي جۇرگەنىن كورگەندەر كوپ بولعان.
قايتالاناتىن تۇستەردەن قۇتىلۋدىڭ جولدارى دا بار. كەيبىر ادامدار «ويشا قايتالاۋ تەراپياسىن» قولدانادى. بۇل ادىستە ادام قورقىنىشتى ءتۇستىڭ ويشا جاقسى اياقتالۋىن ەلەستەتىپ, سول كۇيىندە ۇيقىعا كەتۋگە تىرىسادى. سونداي-اق بۇدان ارىلۋ ءۇشىن يزرايل پسيحولوگى نيريت سوفەر-دۋدەك ۇيقىنى دۇرىستاۋ قاجەتتىگىن ايتادى. كوفە مەن الكوگولدەن باس تارتۋ, تەلەفوندى ۇيىقتار الدىندا قولدانباۋ, كۇن ءتارتىبىن ساقتاۋ – وسىلاردىڭ بارلىعى ءتۇستىڭ مازمۇنىنا اسەر ەتەدى ەكەن. قايتالاناتىن تۇستەر – ىشكى كۇيىمىزدىڭ ايناسى. ولار كەيدە وڭىمىزدە بايقاماعان سەزىمدەرىمىزدى كورسەتەدى. كەيبىر تۇستەر بەيسانالى كۇيدە باستان كەشكەن ءىس-ارەكەتىمىزگە باعا بەرۋگە كومەكتەسسە, كەيبىرى ءتىپتى ءبىزدى قاۋىپتەن ساقتاپ, الداعى شەشىمدەرگە اسەر ەتەدى ەكەن. ءتۇس كورۋ – سانامىزداعى قۇپيانى اشۋ, ال ونى ءتۇسىنۋ – ءوزىمىزدى تانۋدىڭ جاڭا دەڭگەيى.