مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتكەن جىلى قىركۇيەكتە حالىققا ارناعان جولداۋىندا ءۇش جىل ىشىندە 1 300 مەكتەپتى جاڭعىرتۋدان وتكىزۋدى تاپسىرعانى بەلگىلى. جاقىندا وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا پرەزيدەنت وسى ماسەلەگە ارنايى توقتالىپ: «ۇكىمەت زاماناۋي مەكتەپتەر سالۋعا قولايلى جاعداي جاساپ, ورتا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا جەكە ينۆەستيتسيا تارتۋى قاجەت», دەدى. جىل سايىن وقۋشى سانى ارتىپ, مەكتەپتەردەگى ورىن تاپشىلىعى ۇدەپ تۇرعان ۋاقىتتا بۇل باستامانىڭ ماڭىزى جوعارى ەكەنى انىق. ويتكەنى ەسكىرگەن ءبىلىم وشاقتارىن جاڭعىرتۋ ءۇش اۋىسىمدى جانە اپاتتى مەكتەپتەر ماسەلەسىن شەشۋگە ايتارلىقتاي ىقپال ەتەدى.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, الداعى ءۇش جىل ىشىندە ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە 1 231 مەكتەپتى جاڭارتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ 820-سى اۋىلدىق جەردە ورنالاسقان. مۇنداي باسىمدىقتىڭ بولۋ سەبەبى اتالعان جوبا اياسىندا قالا جانە اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى الشاقتىق ازايادى. وسى ورايدا «جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ ناقتى باعدارلاماسى قانداي؟» دەگەن زاڭدى سۇراق تۋىندايدى.
ەندى سونى اشىپ ايتايىق. كۇردەلى جوندەۋ بارىسىندا مەكتەپتەر ەڭ اۋەلى زاماناۋي ءپان كابينەتتەرىمەن جابدىقتالىپ, جيھازدار تولىعىمەن جاڭارادى. سونىمەن قاتار كىتاپحانالار مەن اسحانالاردى مودەرنيزاتسيالاۋ, قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرىمەن جابدىقتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. بۇدان بولەك, سپورت زالدار جاڭارتىلادى, تىم ەسكىرگەن بولسا جاڭادان سالىنادى. 2025–2027 جىلدارعا ارنالعان جاڭعىرتۋ جوسپارى وسىنداي. بۇل شارالار ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاقسارتۋعا, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەركىن ەنگىزۋگە, ەڭ باستىسى ساپالى ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى ءسوزسىز.
وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەدىل وسپاننىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە كەيىنگى ەكى جىلدا 32 اپاتتى جانە 71 ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتىڭ ماسەلەسى شەشىلگەن, سونداي-اق وڭىرلەردەگى 200 مەكتەپتە وقۋشى ورىندارىنىڭ تاپشىلىعى جويىلعان. بۇل كورسەتكىشتەر وسى كەزەڭدە جارتى ميلليون وقۋشىعا ارنالعان 422 جاڭا مەكتەپتىڭ سالىنۋىمەن بايلانىستى.
«مەكتەپ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ ماقساتىندا 2023–2024 جىلدارى 464 ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. سونىمەن قاتار بىلتىرعى كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن 35 نىسان قالپىنا كەلتىرىلدى. 2039 مەكتەپتە 3130 زاماناۋي ءپان كابينەتتەرى (روبوتتەحنيكا, حيميا, بيولوگيا, فيزيكا, STEM) جابدىقتالدى. ال ەندى, الداعى ماقساتىمىزعا توقتالساق, ءارتۇرلى قارجىلاندىرۋ باعدارلامالارىن, ياعني مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىكتى جانە دەمەۋشىلىك كومەكتەردى بىرىكتىرۋ ارقىلى مەكتەپتەردى كەشەندى جاڭعىرتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل – پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى. مۇنداعى ماقسات – ەلدەگى 1231 مەكتەپتىڭ وقۋ كابينەتتەرىن, اسحانالاردى, سپورت الاڭدارىن جانە كىتاپحانالاردى جاڭارتۋ. اتالعان جوسپار تەك جوندەۋ جۇمىستارىن عانا ەمەس, مەكتەپتەردىڭ ماتەريالدىق-تەحونيكالىق بازاسىن تولىق جاڭارتۋدى دا قامتيدى. اسىرەسە اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋگە, ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاقسارتىپ, وقۋشىلار ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋعا باسا نازار اۋدارامىز. ويتكەنى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ 67 پايىزىن, ياعني 5745 مەكتەپتى اۋداندىق جانە اۋىلدىق مەكتەپتەر قۇرايدى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ پەتەرفەلد اۋىلىنداعى مەكتەپكە جاسالعان جوندەۋ جۇمىسى كەشەندى ءتاسىلدىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتتى. ياعني ينۆەستورلار قارجى قۇيۋىنىڭ ناتيجەسىندە سول اۋىلداعى مەكتەپ ەلىمىزدەگى ەڭ زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ بىرىنە اينالدى», دەيدى ەدىل سابىر ۇلى.
جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇش كەزەڭنەن تۇرادى. اتاپ ايتساق, 2025 جىلى – 262 مەكتەپ, 2026 جىلى – 436 مەكتەپ, 2027 جىلى 466 مەكتەپ جاڭعىرتىلماق. بۇدان بولەك, جامبىل وبلىسىندا 2028–2029 جىلدارى 67 مەكتەپ جاڭارتىلادى.
مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا بيىل «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسىنىڭ اياقتالاتىنىن دا ايرىقشا اتاپ ءوتتى. اتالعان باعدارلاما اياسىندا 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 217 زاماناۋي مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان, ولاردىڭ 105-ءى 2024 جىلى بوي كوتەردى. بۇل ۇلتتىق جوبا بالالاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرىنە قاراماستان, زاماناۋي تالاپتارعا ساي, ساپالى جانە تەگىن ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. باستاما تەك جايلى مەكتەپتەردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاقسارتۋدى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار بالالاردىڭ شىعارماشىلىق جانە ينتەللەكتۋالدىق قابىلەتتەرىن دامىتۋعا قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى. قىسقاسى, «جايلى» دەگەن مەكتەپتەردىڭ جاي مەكتەپتەردەن ارتىقشىلىعى كوپ.
«جايلى مەكتەپتەردىڭ اۋماعى تيپتىك مەكتەپتەرگە قاراعاندا 15–20 پايىزعا ۇلكەن بولادى, ال تەحنيكالىق جابدىقتالۋى 4 ەسەگە ارتادى. جاڭا مەكتەپتەردە روبوتتەحنيكا كابينەتتەرى, STEM-زەرتحانالار, حورەوگرافيا زالى, كوۆوركينگ ايماقتارى, ويىن جانە اشىق اۋادا جاتتىعۋ الاڭدارى, سونداي-اق العاشقى اسكەري دايىندىق پلاتسى قاراستىرىلعان. باستاۋىش جانە جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى بولەك بلوكتاردا وقيدى. كوپتەگەن ورتا مەكتەپتەن ايىرماشىلىعى, جاڭا مەكتەپتەردە 3-4 سپورت زالى بولادى. سونىمەن قاتار مەكتەپ اۋماعىندا ءارتۇرلى ءىس-شارا مەن ۇلتتىق دامىتۋ ويىندارىن وتكىزۋگە ارنالعان الاڭدار جاسالادى», دەپ ءتۇسىندىردى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسقارما باسشىسى جايىق ماقسۇتوۆ.
وسى ورايدا احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ءسوزى ويعا ورالادى. «مەكتەپتىڭ جانى – مۇعالىم. مۇعالىم قانداي بولسا, مەكتەپ سونداي بولماق». سوندىقتان قىرۋار قارجىعا سالىنعان «جايلى مەكتەپكە» پەداگوگ تە ساي بولۋعا ءتيىس. ۆيتسە-مينيستر ەدىل وسپاننىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى ورتا بۋىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ 80 مىڭنان استام پەداگوگى تەگىن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋدىڭ كۋرستارىنان وتكەن. سونىمەن قاتار ء«بىلىم بەرۋدەگى وزگەرىستەردىڭ 1000 كوشباسشىسى» جوباسى اياسىندا ديرەكتورلار كورپۋسىن دايىنداۋ جۇرگىزىلۋدە. قابىلداۋ كوميسسياسىنىڭ ۇسىنۋى بويىنشا كادر رەزەرۆىنە ەنگىزىلگەندەر مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ديرەكتورى لاۋازىمىنا كونكۋرستىق راسىمدەردەن وتپەي تاعايىندالادى. بۇگىنگى تاڭدا ىرىكتەۋ مەن وقىتۋدىڭ بارلىق كەزەڭدەرىنەن وتكەن 179 باعدارلاما قاتىسۋشىسى ديرەكتور بولىپ تاعايىندالدى. ولاردىڭ ىشىندە 20-دان استامى جايلى مەكتەپتەردى باسقاردى.
«جاڭا مەكتەپتەردە قاۋىپسىزدىك شارالارىن قامتاماسىز ەتۋگە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا قوسىلعان تسيفرلىق بەينەباقىلاۋ, دابىل تۇيمەسى جانە دىبىستىق حابارلاما, ەسىكتەر مەن بلوكتاردى اۆتوماتتى تۇردە ق ۇلىپتاۋ, ليتسەنزيالانعان كۇزەت قاراستىرىلعان. سونداي-اق ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا جاقسى جاعداي جاسالعانىن دا اتاپ وتكەن ءجون. بۇل – لوگوپەد, پسيحولوگ, ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى قولداۋ كابينەتتەرى مەن ارنايى تەحنيكالىق قۇرالدار. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, مەكتەپتەر ايماقتاردىڭ كليماتتىق ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ جوبالانعان», دەيدى ۆيتسە-مينيستر.