ءباسپاسوزدىڭ انىقتاماسى بارشاعا ايان. باياعىداي تاسقا باسىلىپ تارايتىن گازەت-جۋرنالدىڭ جيىنتىق اتاۋى. ال وزىمىزشە وگەيسىتىپ, باسقا سوزگە بالاپ وتىرعانىمىز: راديو, تەلەديدار, فەيسبۋك, ينستاگرام, تيك-توك, تاعىسىن تاعىلار. ۋاقىت ۇرشىعىندا ۇتىمدى اينالىپ, بەيبىتقاتار ءومىر سۇرۋگە ابدەن لايىق برەند پەن ترەند.
جۋرناليستيكانىڭ كلاسسيكالىق داستۇرلەرىن بويىنا سىڭىرگەن مەرزىمدى باسىلىمداردىڭ بۇگىندە باسىنان باعى تايعانداي كورىنەتىنى بار. نارىققا ناز جۇرمەيتىنىن بىلەمىز. ايتكەنمەن قىمباتشىلىق قىسپاعىنا تۇسكەن الەۋمەتتىڭ ءال-اۋقاتى اجەپتاۋىر السىرەگەنى بەلگىلى. قوعام دا, ادام دا وزگەردى. قۇندىلىقتار قۇلدىرادى. رۋحاني الەۋەتىمىز السىرەدى. كۇنكورىس قامى الدىڭعى كەزەككە شىقتى. تاپقان-تايانعانى تاماعىنان اسپايتىن اعايىندى باسپاسوزگە جازىلمايتىنىن بەتىنە باسىپ, ايىپقا بۇيىرۋدىڭ ءجونى جوق. تيراجى كەمىپ تيتىقتاعان ۇلتتىق ءۇنجاريالاردىڭ احۋالى الاڭداتادى. باسپاحانا قىزمەتىنىڭ باعاسىنان باس اينالادى. وقىرمانعا جەتكىزۋ بارىسىنداعى تاسىمال تاۋقىمەتى – تاۋسىلمايتىن تاقىرىپ. ايتا بەرسەك, ارىز كوپ.
قاپتاعان قيىندىققا قاراماستان قازاق ءباسپاسوزى ۇلت ۇپايىن تۇگەندەۋگە ايانباي اتسالىسىپ كەلەدى. ەگەمەن ەلىمىزدەگى جىلت ەتكەن جاعىمدى جاڭالىقتاردى ارىپتەستەرىمىز جارعاق قۇلاعى جاستىققا تيمەي جالپاق جۇرتقا جەتكىزۋگە اسىعادى. جاقسىنى ماقتايدى, جاماندى داتتايدى. ەلدىك ماسەلەلەردى ەكشەيدى. ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى اقيقاتتى جەرىنە جەتكىزە ايتا الماي قالاتىنىمىزدى مويىندايمىز. ويتكەنى ويداعىعا بويداعى كۇشىمىز امسە جەتە بەرمەيدى.
«ىشتەن شىققان جاۋ جامان». كەيبىر كەراۋىزدار, اسىرەسە تەلەۆيزياداعى, ءارتۇرلى سايتتاعى الدەبىرەۋلەر قازاق گازەتتەرى تۋرالى اۋلەكى اڭگىمەلەردى قوزداتىپ, ونسىز دا جۇقارعان جۇيكەمىزگە شي جۇگىرتۋدى ادەتكە اينالدىرىپ العانداي. وندايلاردىڭ ويىنشا, مەملەكەتتىڭ مول قارجىسىن ءبىز ورىنسىز «جۇتىپ» جاتقان سەكىلدىمىز. الەۋمەتتىك جەلىلەر جەلدەي ەسكەن زاماندا كوپشىلىككە كەشىگىپ جەتەتىن حابار-وشاردىڭ تۇككە كەرەگى جوق كورىنەدى. سوندىقتان گازەت-جۋرنال اتاۋلىنىڭ سورىن سورپاداي قايناتىپ, تەگىس جاۋىپ تاستاۋ قاجەت.
كوردىڭىز بە, كوكەزۋ «قاراقتاردىڭ» قالاي-قالاي كوسىلەتىنىن؟ ەڭ باستىسى, مۇنداي پىكىرلەرىن الگى پىسىقايلار مارتەبەلى جيىنداردىڭ مىنبەرىنەن ايتاتىنىن قايتەرسىڭ. ولارعا بيلىكتىڭ بيشىگىن ۇستاعان باز ءبىر لاۋازىمدى باۋىرلارىمىز دا قوسىلىپ كەتەتىنى وكىنىشتى-اق. ءبىر قۋانارلىعى, پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ جىل باسىندا «Ana tili» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا «مەن اقپارات كەڭىستىگىندەگى ۇردىستەردى ءجىتى قاداعالاپ وتىرامىن. جازباشا ماتىندەردىڭ ءمان-ماڭىزىن تومەندەتۋگە بولمايدى. مەرزىمدى ءباسپاسوز ءبارىبىر مەملەكەتتىك ساياساتتان حابار بەرەتىن ماڭىزدى اقپارات كوزى بولىپ قالا بەرەدى», دەپ وردالى وي ءبىلدىردى. بۇل – ارينە, جاقسىلىقتىڭ بەلگىسى.
رەسپۋبليكانىڭ رەسمي ءۇنى ەسەپتى «ەگەمەنگە» ءتىل تيگىزىپ, الىستان ايبات شەگەتىندەر دە توبە كورسەتىپ قويادى. اسىرەسە انەۋبىر تەلەارنالاردان شاتىپ-بۇتىپ حابار جۇرگىزەتىن شالاعاي جۋرناليستەردىڭ ساندىراق ءسوزىن ەستىگەندە ەرىكسىز سىڭار ەزۋىمىزدى تارتتىق. اتام قازاق ايتقىش قوي. «كوك قارعا ك...نە قاراماي اۋليە اعاشتىڭ باسىنا قونادى» دەيدى. الگىندەي «ارىپتەستەردىڭ» «ەگەمەن» باستاعان ەلدەگى باسىلىمداردىڭ اتىنا سىن ايتۋ ءۇشىن الدىمەن وزدەرى ەكى اۋىز سويلەم قۇراۋدى ۇيرەنگەندەرى ءجون بولار ەدى.
بۇگىندە بلوگەرلەر مەن كۆن-شىلاردىڭ تاسى ورگە دومالاپ تۇر. ءبىرى ەكىلەنىپ جۋرناليستەرگە ەجىرەيەدى. «كوپىرگەن كولدەي-كولدەي ماقالالارىڭدى وقۋعا ەشكىم ق ۇلىقتى ەمەس. ءبىز اقپاراتتى كوزدى اشىپ-جۇمعانشا جەتكىزەمىز. پالەنباي جازىلۋشىم بار, مەنى جاۋ شاپپايدى. اكىرەڭباي اكىمدەردىڭ ءبىرازى الدىمىزدا قۇرداي جورعالايدى. سەندەرگە ءبارى قوجا...». ەكىنشىلەرى تەاتر ارتىستەرىنە تەپسىنەدى: «ساحناعا ساعاتتاپ تەلمىرتەتىن سپەكتاكلدەرىڭنىڭ قاجەتى قانشا؟ ءبىزدىڭ ءبىر ۆاينعا تاتىمايدى».
ال ايتىسىپ كور!
بىردە ەسەك پەن جولبارىس ەرەگىسىپ قالىپتى. ەرىككەن ەسەك: «وسى ءشوپتىڭ ءتۇسى كوك قوي, ءيا؟» دەپتى. جولبارىس: «جوق, جاسىل», دەپتى.
ەكەۋى ءارى-بەرى ايتىسىپ, اقىرى اڭ پاتشاسى ارىستانعا جۇگىنبەك بولىپتى.
تاقتاعى تاقسىرىنا ەسىرگەن ەسەك ايقايلاي كەلىپتى. «ماڭگىلىك مارتەبەلىم! دالادا ءوسىپ-ونگەن ءشوپتىڭ ءتۇسى كوك قوي», دەپتى. ء«يا, كوك» دەپتى ارىستان ايبارلانا. ەسەك ودان سايىن ەلىرىپ: «مىنا اقىماق جولبارىس سونى دا بىلمەي ابدەن جىنىمدى ۇستاتتى. ءوزىنىڭ جازاسىن بەرىڭىزشى», دەپتى. سودان حايۋاناتتار الەمىنىڭ ءامىرشىسى جولبارىستى ءۇش جىلعا دەيىن ۇندەمەيتىندەي جازاعا كەسىپتى. جازعان قۇلدا شارشاۋ بار ما, «كىناسىن» مويىنداعان جولبارىس ءجۇنى جىعىلسا دا, كوكەيىندەگىسىن ىركە الماپتى. «اسا قۇرمەتتى ارىستان-ەكە, شىنتۋايتىندا ءشوپ جاسىل عوي», دەپتى. «جاسىل بولعاندا قانداي!» دەپتى پاڭ پاتشا. «ەندەشە, مەنى نەگە جازالادىڭىز؟» دەپتى شۇبار الا شەرى ءسال كۇمىلجىپ. سوندا ارىستان اعىنان جارىلىپتى: «ەشتەڭەدەن تايسالمايتىن تارعىل تاعىم-اي, سەن ءبىر نارسەنى تۇسىنبەپسىڭ. مەن سەنى اقىلدى, قايراتتى باسىڭمەن اناۋ تۇسىنىكسىز حايۋانمەن تۇككە تۇرمايتىن نارسەگە بولا ايتىسىپ, سونىڭ داۋىن شەشۋگە ماعان كەلىپ, التىن ۋاقىتىمدى العانىڭ ءۇشىن جازالادىم», دەپتى.
...پىلگە ۇرگەن قاندەندەي, قاسيەتتى قازاق ءباسپاسوزىنىڭ شاۋجايىنا جارماسىپ, شابالانعان الدەبىر اۋمەسەرلەردىڭ سولاقاي ءسوزىن كور-جەر اڭگىمە ەتىپ, وقىرماننىڭ ويىن ونعا بولگەن ءبىزدىڭ ارەكەتىمىز دە جاڭاعى جولبارىستىڭ قىلىعىنا ۇقساپ كەتكەن جوق پا؟ ونسىز دا بەلگىلى جاي ەمەس پە دەگەنىم عوي...