• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پىكىر 28 جەلتوقسان, 2024

الماس چۋكين, قارجىگەر: بيۋدجەت داعدارىسىنىڭ سەبەبى تىم تەرەڭدە

100 رەت
كورسەتىلدى

وتكەن جىلعا وكپە جوق. كوپتەگەن سەكتوردا, اسىرەسە اۋىل شارۋاشىلىعىندا وڭ ناتيجە بار. پرەزيدەنت ەكونوميكالىق رەفورمالار تۇرعىسىنان ماڭىزدى قۇجاتقا – ەكونوميكانى ىرىقتاندىرۋ تۋرالى جارلىق شىعاردى.

بىراق بىرقاتار قيىندىققا دا كەزىكتىك. بيىل مۇنايعا بايلانىس­تى جوسپاردى ورىنداي المادىق. 90,3 ملن توننانىڭ ورنىنا 87,8 ملن توننا ءوندىرىلدى. ەكسپورتقا 70,8 ملن توننا ەمەس, 68,3 ملن توننا ساتامىز. قاشاعاننىڭ ەكىنشى كەزەڭىن ىسكە قوسۋ 2025 جىلعا اۋىستىرىلدى. بيۋدجەت تاپشىلىعىنا قاتىستى جاعداي جاق­سارعان جوق, ەداۋىر ناشارلادى. ينفليا­­تسيا تەجەلگەنمەن, 5 پايىزدىق كور­سەت­كىشتىڭ اۋىلى الىس. حالىق­تىڭ تابىسى ينفلياتسياعا ىلەسە الماي جاتىر. بيۋدجەت داعدارىسى كە­شە, بۇگىن پايدا بولا سالعان جوق, ول – جىلدار بويى قوردالانعان تەرەڭ قار­جىلىق قۇرىلىمدىق داعدارىستىڭ سالدارى.

قازىر بيۋدجەت شىعىندارىن قىسقارتۋ عانا ەمەس, توقتاتۋ دا مۇمكىن ەمەس, ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتى قوزعاعان سايىن كەلەسى جىلى يندەكس­تەۋ بىزگە 1-2 ترلن تەڭگە شىعىن ءوسىمىن بەرەدى. ۇلتتىق بانككە ينفلياتسيانىڭ ءوسۋى مەن ەكونوميكانىڭ ءوسىمىنىڭ ورتاسىن دۇرىس انىقتاۋ قيىنعا تۇسەيىن دەپ تۇر. بيىل ينفلياتسيانى 8% شەگىندە ۇستاپ قالعىمىز كەلدى, بىراق ونى دا ورىنداۋ وڭاي ەمەس.

بيىلعى شىعىس كىرىستەردەن 26%-عا ارتىق. ورتاشا العاندا بۇل كورسەتكىش 20%-عا تەڭ. 2024 جىلدىڭ 11 ايىندا بيۋدجەتكە سالىق 4 ترلن تەڭگەگە كەم تۇسكەن. قارجى مينيستر­لىگى جاريالاعان ەسەپكە ساي, قاڭتار-قاراشا ايلارىندا بيۋدجەتكە 14,3 ترلن تەڭگە سالىق تۇسۋگە ءتيىس ەدى. الايدا 11 ايدا 10 ترلن تەڭگە عانا سالىق جينال­عان. ۇكىمەت 11 ايدا تابىس سا­لىعى مەن كورپوراتيۆتى تابىس سالىعىنىڭ ارقايسىسىنان قازىناعا 4 ترلن تەڭگە تۇسەدى دەپ جوسپارلاعان. بىراق قاڭتار-قاراشا ايلارىندا تۇسكەن ءار سالىق 2,9 ترلن تەڭگەدەن اسپاعان.

سوعان قاراماستان, جىلدى جاقسى اياقتادىق دەۋگە نەگىز بار. ىشكى جالپى ءونىم 4,4%-عا ءوسىم كورسەتتى. بارلىق الەۋمەتتىك مىندەتتەمەنى ورىنداي الدىق. ۇلتتىق قور ەسەبىنەن بيۋدجەتتىڭ نەگىزگى مىندەتتەمەلەرىن اتقاردىق. حالىق ورنىقتى ءوسىپ جاتىر, ساياسي تۇراقتىلىق بار جانە حالىقارالىق قارىم-قاتىناس تا ويداعىداي.

سونداي-اق الماتىدا جاڭا اۋەجايدىڭ اشىلۋىن, اەس بويىنشا وتكىزىلگەن رەفەرەندۋمدى, قىتاي-ەۋروپا باعىتىندا جۇك ءترانزيتىنىڭ ايتارلىقتاي ءوسىمىن, قارجى, ساۋدا سالالارىنداعى تسيفرلاندىرۋدىڭ كۇرت ارتۋىن, تاسقىننان زارداپ شەككەندەر ماسەلەسىنىڭ شەشىمىن تابۋىن, شەكارا شەبىندەگى جايلى جاعدايدى دا وڭ ناتيجەلەر قاتارىنا جاتقىزا الامىز. 

سوڭعى جاڭالىقتار