ايتەكە بي اۋدانى «قۇمقۇدىق» جشس-ىندا تابان اۋدارماي 35 جىل ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان مارات بالىبەكوۆ جاقىندا ءىىى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنىمەن ماراپاتتالدى. ەلۋدى ورتالاعان جىگىت اعاسى – قايناعان ەڭبەكتىڭ ورتاسىنان شىققان جان. بىرتوعا ءسوزى مەن ءىسى ۇيلەسكەن, ورتاسىنا سىيلى, بالا-شاعاسىنىڭ, اعايىن-تۋىسىنىڭ الدىندا بەدەلدى.
«قۇمقۇدىق» سەرىكتەستىگى ايتەكە بي اۋدانىندا 20 مىڭ گەكتاردان استام جەرگە ارپا, بيداي, كۇنباعىس, كوپجىلدىق ءشوپ ەگەدى. قازىر شارۋاشىلىق ەڭبەككەرلەرى كۇزگى جيىن-تەرىن جۇمىستارىن ءبىتىرىپ, استىقتى قامباعا تاپسىرىپ, دەمالىسقا شىقتى. مارات شارۋاشىلىقتا امەريكالىق «Case IH» كومپانياسىنىڭ استىق جينايتىن كومباينىن جۇرگىزەدى. بۇل تەحنيكانىڭ ونىمدىلىگى جوعارى, زاماناۋي تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان, كومپيۋتەرمەن باسقارىلادى. «قازىر ءبىزدىڭ شارۋاشىلىقتا ەسكى تەحنيكا جوق, كومباين, تراكتور تۇگەل جاڭارتىلعان. جۇمىس وزىمىزگە ۇنايدى, ەڭبەكاقىمىز دا ءتاۋىر, ۋاقتىلى قولعا تيەدى. سەرىكتەستىكتى اۋىلىمىزدىڭ ازاماتى الەكساندر فەدوروۆيچ چەمودانوۆ باسقارادى. ەگىن وراعىن كۇزگى مول جاۋىن-شاشىنعا قاراماستان مەرزىمىندە اياقتادىق. دەگەنمەن الدىمىزدان ۇنەمى شىعاتىن ماسەلە – مەحانيزاتورلاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى. جاستار تراكتور, كومباين جۇرگىزۋگە اسا ق ۇلىقتى ەمەس. ءتىپتى تەحنيكادان قاشادى دەسەم, ارتىق ايتقاندىق بولماس. ولاردىڭ مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن قالاعا كەتىپ, اۋىلعا قايتىپ كەلمەيتىنى وكىنىشتى», دەيدى ەڭبەككەر.
ايتەكە بي اۋدانىنىڭ قۇمقۇدىق اۋىلىندا 200-دەن استام ءۇي بار. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ دەنى ا.چەمودانوۆ باسقاراتىن «قۇمقۇدىق» جشس-ىندا ەڭبەك ەتەدى. وبلىس ورتالىعىنان 400 شاقىرىم جەردەگى اۋىلدىڭ جاعدايى جاقسى. تۇراقتى جۇمىسى بولعان سوڭ, ەشكىم سىرتقا كوشىپ كەتپەگەن. سەرىكتەستىكتە جيىرمادان استام مەحانيزاتور بار.
مارات 1987 جىلى قاراشاتاۋ ورتا مەكتەبىن ءبىتىرىپ, جۇرگىزۋشى كۋالىگىن العان سوڭ, ەسكى تراكتوردىڭ رۋلىنە وتىردى. ەسكى كولىك, قۇرالدارى دا تاپشى ۋاقىتتا كوپپەن بىرگە قيىندىقتى ەڭسەرە ءبىلدى. ەڭبەككە قانىعۋعا جاقسى ۇلگى بولدى. ء«بىزدىڭ قاتارىمىز ەڭبەككە ەرتە ارالاستى. 6-سىنىپتى بىتىرگەننەن باستاپ بالالار اۋىلدا بوس جۇرمەي, قىرمانعا, ءشوپ شابۋعا, مال باعۋعا باراتىن. مەن جازدا شوپشىلەرگە بارىپ, بۋىپ-تۇيۋگە كومەكتەسەتىنمىن. سول كەزدەن باستاپ, تەحنيكانىڭ ءتىلىن ۇيرەنە بەردىم. ەڭبەككە ەرتە ارالاسقاننىڭ ارقاسىندا مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ جۇمىسقا بىردەن الدى. بۇگىندە بالانى قول ەڭبەگىنە ۇيرەتۋ جاعى كەمشىن. سودان اقساۋساق ۇرپاق كوبەيدى. مەنىڭشە, تەحنيكانىڭ ءتىلىن تۇسىنبەگەن سوڭ, جۇمىستان قاشادى», دەيدى مارات بادي ۇلى.
«قۇمقۇدىق» سەرىكتەستىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەگىن وراعى كەزىندەگى جاۋىن-شاشىنعا قاراماستان, ءونىمدى ىسىراپسىز جيناپ, قويمالارعا قۇيىپ الدى. اۋىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ تىنىمسىز تىرلىگى ەرتە كوكتەمنەن باستالىپ, قاراشانىڭ سوڭىنا دەيىن سوزىلادى. قىس بويى كوپشىلىگى دەمالىستا بولعانىمەن, كەيبىرى تىنىم تاپپايدى. اسىرەسە ك-700 كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىلەرى اقتۇتەك بوراندا كولىك جولىن اشادى, القاپتارعا قار توقتاتۋمەن اينالىسادى.
قاي كەزدە دە جۇمىستىڭ ءساتتى اياقتالۋى اۋەل باستا دۇرىس ۇيىمداستىرۋعا بايلانىستى. وسى جاعىنان «قۇمقۇدىق» سەرىكتەستىگىنىڭ ۇلگى الارلىق تۇستارى كوپ. ماسەلەن, ەگىن وراعى كەزىندە جۇمىس تاڭعى ساعات 7.00-دە باستالىپ, كەشكى 21.00-دە اياقتالادى. ەگىس باستالعاندا ەكى اۋىسىممەن جۇمىس ىستەيدى. ءبىرىنشى اۋىسىم تاڭعى 08.00-دە باستالىپ, كەشكى 20.00-گە دەيىن سوزىلسا, تۇنگى اۋىسىم كەشكى 20.00-دە باستالىپ, تاڭعى 08.00-دە اياقتالادى.
قۇمقۇدىقتىڭ ەڭبەككەرلەرى تەحنيكالارىن وزدەرى جوندەپ الادى. ال الدا-جالدا كومپيۋتەردەن اقاۋ شىقسا, سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتەتىن مامانداردى شاقىرتادى. بۇل دا وڭاي ەمەس. سەبەبى قۇمقۇدىق اقتوبە قالاسىنان 400 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان.
ارپا, بيداي, كۇنباعىسپەن بىرگە استىق تۇقىمداس قۇنارلى مال ازىقتارىن كوپتەپ ءوسىرىپ جاتقان شارۋاشىلىقتىڭ الداعى كۇنگە جوسپارى كوپ. قاراشاتاۋدان تۇلەپ ۇشقان ەڭبەككەر مارات اۋىلداردىڭ كوركەيۋى ادامدارعا بايلانىستى دەيدى. ءاربىر ادام تۋعان جەرىندە ادال ەڭبەك ەتسە, جۇمىستى دۇرىس ۇيىمداستىرا بىلسە, ەلدىڭ داۋلەتى ارتادى. مۇنىڭ ءبىر جولى – جاستاردى اۋىلعا تارتۋ ارقىلى جۇمىس ورىندارىن كوپتەپ اشۋ. ادال ەڭبەگىمەن كوپتىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەن مەحانيزاتور تالاپتى جاستى كومباين جۇرگىزۋگە ۇيرەتۋدەن قاشپايدى.
اقتوبە وبلىسى