«اقىن كەتىپ بارادى كوشەمەنەن, ەكپىنىنەن ءبىر داۋىل ەسەدى ەرەن» دەپ باستالاتىن جاراسقان ءابدىراشتىڭ ولەڭى بار ەدى عوي. وسىنداعى اقىن ءسوزىن حالىقتىڭ ياكي ۇلتتىڭ رۋحى دەپ الماستىرىپ وقىسا ەشتەڭە وزگەرە قويمايدى. اۆتوردىڭ مۇقاعاليعا ارناعان بۇل ولەڭى سول ءداۋىردىڭ ءۇنى مەن بولمىس-ءبىتىمىن ايگىلەپ, ءتىپتى بۇگىنگە جالعاسىپ كەتكەندەي كورىنەدى. سودان بەرى وسىلايشا جىرلاماعان قازاق اقىندارى كەمدە-كەم. جىرلاپ كەلەدى, جىرلاي بەرەدى. الگىندەي جىرلاردىڭ بۇگىنگى بەينەسى قانداي دەيسىز عوي سوندا. قاراڭىز.
«كۋتۋزوۆ كوشەسىندەگى ءماشھۇر ءجۇسىپ مەشىتىنىڭ الدىندا جازىلعان ولەڭ» دەگەن تاقىرىپ قويىپتى ءبىر تولعاۋىنا اقىن سايلاۋ بايبوسىن. توبەڭنەن جاي تۇسىرەدى. تاقىرىبىنىڭ ءوزى ءبىر ولەڭ. ولەڭى تاقىرىبىنان وزادى:
«كەلەتىن كوبى قۇداي دەگەننىڭ,
كەرەكۋدەگى مەشىت بۇل.
اۋەزىندەي بوپ شىرايلى ولەڭنىڭ
ەرتىستەن سامال ەسىپ تۇر.
ماقتانعانىمنىڭ ءبارى دالباسا,
نە دەگەن, ءسىرا, ۇلى ەسىم.
كۋتۋزوۆتى سەن تانىپ الماساڭ,
ءماشھۇردى تاپپاي جۇرەسىڭ» دەيدى اقىن.
بۇدان اسىرىپ نە ايتۋعا بولادى؟ اۋەلى كۋتۋزوۆتى تانىپ, ءماشھۇردى كەيىن بىلگەن ۇرپاق... قانشا قۇلاعىنا قۇيعانىمىزبەن, ەندى ول ءماشھۇردى تاني الا ما, جوق پا؟ مۇنداي باسى ارتىق اقپاراتتار مەن كوشە اتىنا تاڭىلعان كەرەكسىز كودتار قاشان وشەدى؟ اياق الىپ جۇرە المايتىن بوگەتتەر سىندى كورىنىستەر سەندەلگەن سانالاردا قالعان سارقىنشاقتاردى بەينەلەپ تۇرعان جوق پا؟ كىم بىلەدى, كىمگە قالاي كورىنەرىن. بىراق ساۋ اقىلعا سىيمايتىن وسىنداي ەرسىلىكتەر جايباراقات جۇرتتىڭ ەمەس, اۋەلى اقىننىڭ كوزىنە ءتۇسىپ, كوكەيىن تەسىپ ولەڭ بولىپ شىعاتىنى انىق. ايتپەسە نەسى اقىن, نەسى ەرەكشە كىسى دەمەس پە ەدىك؟ كوزىن شەل باسپاعان حالىقتىڭ ساۋ سانا-سەزىمى وسىلاي ويلانادى. ولاي بولماسا كىم كورمەگەن, كىم جۇرمەگەن قالا؟
مۇندا ءبىز اڭعارا بەرمەيتىن گاپ بار. تاعى دا ساناداعى سارقىنشاقتاردىڭ جەمىسى دەيمىز بە, جوق باسقا ما, ول جاعىن اڭداپ الادى وقىرمان. تاقىرىپتى جوعارىداعى جولدارمەن قايىرىپ قويا سالمايدى اقىن. ءارى قاراي ساحناعا بالاسىن الىپ كەلەدى:
«كۇن سايىن ءوسىپ, گۇلدەيدى قالام,
كوركىنە مىناۋ ءمان دارىپ.
«كۋتۋزوۆ دەگەن كىم؟»
دەيدى بالام
سۇراۋلى جۇزبەن تاڭعالىپ.
كەرەمەت ۇلى ءبىر كىسى كورىپ,
(سابيدە جوق قوي تۇك كىنا).
سۇرايدى تاعى بىلگىسى كەلىپ:
«بوگەنبايدان دا مىقتى ما؟», بولىپ ورىلەدى ولەڭ. ولەڭدە وقيعانى شيرىقتىرعان سايىن سانا سورابىنا ءارتۇرلى وي ءىز سالىپ, جۇرەك قوبالجي باستايدى. وتكەن, ورىن العان ءبىر نارسەنىڭ سالماعى ءوز الدىنا, سالدارى ودان دا اۋىرىراق بولارى ويلاندىرادى. سوناۋ ءجۇز جىل بۇرىنعى جايتتاردىڭ قالدىقتارى ول جايدان مۇلدە بەيحابار ۇرپاق ساناسىنا ءىز سالعانى, ارينە وتە وكىنىشتى. ەلدىك پەن ەگەمەندىكتى, باسقا دا اسىل قاسيەتتەردى ەنشىلەپ الۋعا ءتيىس ۇرپاق اكە مەن اعانىڭ, اتا مەن اجەنىڭ تارتقان تاقسىرەتىن باسىنان كەشىرۋگە مىندەتتى ەمەس قوي. ارينە, ەسەيگەندە تاريحىن تانىپ-ءبىلىپ, ءوزى ەكشەپ الاتىن كەز دە تۋار. الايدا الگىندەي باسى ارتىق اقپاراتتارمەن ساناسى ۋلانباۋى كەرەك دەپ بىلەمىز. ادەبيەتتىڭ باستى ميسسيالارىنىڭ ءبىرى مۇنىڭ ءبارىن مىسالعا تارتا وتىرا, كىسىنىڭ رۋحىن شىڭداپ, ويىن تازارتۋ بولسا, ولەڭ ءتورت اياعىن تەڭ باسىپ تۇر دەگەن ءسوز.
اكە مەن بالانىڭ ديالوگىنە قۇرىلعان ولەڭ بۇدان كەيىنگى شۋماقتاردا ءتىپتى كۇردەلەنە ءتۇسىپ, سوڭىندا ءبىز جوعارىدا ايتقان ويلاردىڭ ۇشىعىن «وڭدىرماي-اق باسىمەن قاداپ» قويادى. «جىر ەتەرىمدى, مۇڭ ەتەرىمدى, بىلە الماي تۇرمىن مۇندا كەپ. كۋتۋزوۆ ماعان كىم ەكەنىمدى, ەسكەرتىپ ءالى تۇر ما دەپ!» اياقتالادى.
ەسكەرتىپ ءارى ەسكە سالىپ تۇرعانى توبەڭنەن توقىلداتپاسا دا, ءبىراز ىڭعايسىزدىق پەن جايسىزدىق تۋدىرادى. ساناڭنىڭ ءبىر تۇكپىرىندە جۇرگەن دۇنيە ۇنەمى وزىنىكىن قايتالاماي تۇرمايدى. كەيىن دەرتكە اينالۋى دا كادىك.
ءبىز جالعىز-اق ولەڭىنە توقتالعان سايلاۋ بايبوسىن اقىننىڭ ازاماتتىق ءۇنىن ايرىقشا اتار ەدىك. جانە ولەڭدەرىنىڭ وزەگىن كوتەرىپ تۇرعان دا وسى رۋح پەن سانانىڭ جورىعى قاشان دا باياندى بولعانىن اتاپ ايتقىمىز كەلەدى. «الاڭ دا الاڭ, الاڭ جۇرت» دەگەندەي, بۇل – كەشەگى قازتۋعان, ماحامبەتتەردەن جىر قاعانى جۇماتاي جاقىپباەۆ, تەمىرحان مەدەتبەك ارقىلى كوشىپ كەلە جاتقان التىن جۇلگە. مۇمكىن اداسقاندا اينالىپ تابار التىن قازىعىمىز شىعار. ۇزىلمەۋىن تىلەيمىز.